Кіріспе

Шотландиядағы темір жол желісі

Глазго, Йокер және Клайдбанк темір жолы – 1882 жылы ашылған темір жол компаниясы. Ол Клайдбанк қаласына айналған кеме құрылысы және басқа да өнеркәсіп орындарына теміржол байланысын қамтамасыз етті. Алғашқыда бұл желі тек жергілікті болды, ол тек Стобкросс стансасында Солтүстік Британ темір жолымен байланысқан. Аймақтағы өнеркәсіп дамыған сайын, оның маңызы артты. Желі қазіргі Джорданхилл темір жол стансасының жанындағы қосылыстан басталып, Клайдбанк аялдамасына дейін салынды, ал 1897 жылы Далмуирге дейін ұзартылды. Бағыттың көп бөлігі әлі де Солтүстік Клайд қала маңы желісінің Йокер бөлігі ретінде қолданылуда.

Солтүстік Клайд темір жолдары

1858 жылы Глазго, Думбартон және Хеленсбург темір жолы ашылып, қаладан Клайдтың солтүстік жағалауына дейінгі алғашқы темір жол байланысын жасады. Бірақ, бұл желі өзеннен Баулингке дейін біршама қашықтықта орналасқан, ал аралық аймақ сол кезде дамымаған еді. Ол кезде өнеркәсіп қалада шоғырланған, кемелер Брумилауда тоқтаған. Үлкен кемежайлар қажет болды, сондықтан Клайд комиссарлары Стобкроста жаңа док салды; ол 1877 жылы ашылды және «Королева док» деп аталды. Осы кезде Солтүстік Британ темір жолы (NBR) Глазго, Думбартон және Хеленсбург темір жолын өзіне қаратып алды, және NBR докқа дейін желі салды. Стобкросс темір жолы 1874 жылы тек тауарлар мен минералдар тасымалы үшін ашылды. Стобкросс желісі Глазгоның солтүстігінен Мэрихилл арқылы, бұл сол кездегі шалғай ауылдық қала, содан кейін оңтүстікке және оңтүстік-шығысқа қарай Партик арқылы өтіп, жүктік станцияға жетті. Сондай-ақ 1874 жылы Уайтинч темір жолы ашылды; бұл да тек жүк тасымалына арналған темір жол, ол Стобкросс желісінен оңтүстікке қарай Дамбартон Жолындағы Уайтинч жүк стансасына дейін созылды. Бұл аймақта қалыптасқан шағын өнеркәсіптік ортаны қолдау үшін салынған, өйткені бұл жер шалғай орналасқан.

Клайдбанк

1872 жылдың шілдесінде Клайдтың басқарушылары J & G Thomson компаниясының Гован кеме құрылыс шебін жапты, ал компания өзеннің екінші жағасында, кейіннен Клайдбанк аталған жерде жаңа шебін салды. Кеме құрылысшыларының барлығы Гованға жақын жерде тұрды, ал компания оларды жұмыстарына және кері ескі бу кемесі "Вулкан" арқылы тасыды. Ауыр материалдар да кемемен жеткізілді. Келесі жылдары өзенді көлік құралы ретінде пайдаланатын тағы да басқа өнеркәсіптік мекемелер ашылды.

Глазго Йокер және Клайдбанк

1878 жылдың 4 шілдесінде Глазго, Йокер және Клайдбанк темір жолы Клайдбанк учаскесін Стобкросс темір жолымен байланыстыратын желі құруға рұқсат беретін Парламент актісін алды. Желіден пайда көретін жергілікті өнеркәсіпшілер 65 000 фунт стерлингке жазылысты, ал қалған 17 500 фунтты Солтүстік Британ темір жолы ұсынды. Құрылыс жоспарланған сметадан асып кеткен сияқты, себебі 1888 жылы облигациялар 28 241 фунт стерлинг номиналды құнымен артықшылық акциялар шығарылуы арқылы өтелді. Бастапқы GY&CR желісінің екі еселенуі 1896 жылдың 13 желтоқсанында аяқталды, ал кеңейту 1897 жылдың 8 мамырында жүк және минералдық пойыздар үшін, ал 1897 жылдың 17 мамырында жолға қойылды. Жаңа желі жолаушылар үшін дереу табысқа ие болды. Ескі терминал 1959 жылға дейін кейбір қала маңы пойыздары үшін соңғы аялдама ретінде, сондай-ақ экскурсиялардың басталу және аяқталу орны ретінде қолданыла берді. Квинз-Док сияқты, оған теміржолмен қол жеткізу қажет болды, және ол GY&CR желісінің бойында орналасқан, одан қосылыс жасалды. Көлемі зор жүк тасымалы күтілуде болды, сондықтан Джорданхиллде Мэрихиллге тікелей қатынас беру үшін қосылыс құрылды. Қазіргі Джорданхилл станциясына жақын жерде Стобкросс темір жолы солтүстіктен шығысқа қарай тар қисықпен, аурухана аумағынан өтіп жүрді. GY&CR желісі ашылғанда, ол тікелей батысқа қарай Стобкросс желісінен Йокер торабында өтті. Йокер желісінен Мэрихилл бағытына тікелей қол жеткізуді қамтамасыз ететін үшбұрыш құрайтын солтүстік-батыс қисығы, Джорданхилл Loop салынды.

1923 жылдан бастап

1923 жылы Ұлыбританияның негізгі темір жолдары 1921 жылғы Темір жол заңымен Парламент актісі бойынша төрт ірі бірлікке "біріктірілді"; Солтүстік Британ темір жолы жаңа Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолының (LNER) "құрылтай мүшесі" болды. Осы кезде GY&CR желісі Клайдтың солтүстік жағалауындағы жолаушылар және жүк тасымалы желісіне толыққанды енді. 1948 жылы темір жолдар ұлттандырылды, Шотландия желілері Британдық темір жолының Шотландия бөлігінің құрамына кірді. L&DR желісі енді бір басқару бірлігінде болды, және әлеуметтік жағдайлар өзгергенімен және ауыр индустрияның құлдырауымен Клайд бойындағы екі бәсекелес желінің қажеттігі күмәндана бастады. Шындығында, NBR желісі 1955 жылғы жоспар бойынша жаңғыртуға белгіленді; жаңғырту іс жүзінде жолаушылар пойыздарын электрлендіру жобасына айналды, және бұл 1960 жылы қолданысқа енді. L&DR бөлігінің көп бөлігі жабылды, бірақ өнеркәсіптік объектілерге қол жеткізуді қамтамасыз ету үшін бірнеше қысқа бөлімдер сақталды. Ротсей док желісі 1960 жылдары жабылды, бірақ 1980 жылдардың басында докқа импортталған көмір жеткізілгенде қайта ашылды. 1988 жылы қозғалыс тоқтатылды және одан бері желі алынып тасталды. Клайдбанк Шығысы, бастапқы Клайдбанк терминалы 1959 жылы жабылды, бірақ соңғы онжылдықта терминал Лондонға арзан бағамен түнгі қызметтер көрсеткен "Starlight Specials" бағытының бастапқы нүктесі болды. GY&CR желісінің қалған бөлігі бүгінгі күні Глазго маңындағы темір жол желісінің бір бөлігі ретінде белсенді пайдаланылуда. 1987 жылы Йокерде жолаушылар пойыздарын күтіп-қалпына келтіру депосы және сигнализация орталығы салынды, бұл бұрын жүк вагондары орналасқан жер еді, желінің оңтүстігінде.