Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тулароса алқабы — АҚШ-тың оңтүстік-батысындағы Нью-Мексиконың оңтүстігі мен Батыс Техаста, Рио-Гранде өзенінің шығысында орналасқан, Бассейн және Жұқа таулы аймағындағы және Чихуахуа шөліндегі грабен алқабы.
The Tularosa Basin is a graben basin in the Basin and Range Province and within the Chihuahuan Desert, east of the Rio Grande in southern New Mexico and West Texas, in the Southwestern United States.
География
Тулароса бассейні негізінен Нью-Мексико штатының Отеро округінде орналасқан. Оның ауданы шамамен 6500 шаршы миль (16 835 км²) құрайды, бұл Коннектикут штатынан 35% үлкен. Бассейн шығысында Сакраменто тауларымен, батысында Сан-Андрес және Оскура тауларымен шектеседі. Ол солтүстік-оңтүстік бағытта 241 км-ге созылып, ең кең жерінде 97 км-ге жетеді. Геологиялық тұрғыдан, бұл Рио-Гранде жарылыс аймағының бір бөлігі болып есептеледі, Колорадо үстіртқы тақтасының сағат тілімен айналуы салдарынан кеңейеді. Бассейннің ерекше белгілері: Уайт-Сэндс ұлттық паркі, Оливер Ли еске алу мемлекеттік паркі, Карризозо Мальпаис лава ағыны, Холломан әуе күштері базасы және тарихи Тринити ядролық сынақ алаңы бар Уайт-Сэндс зымыран полигоны. Тулароса ағыны батысқа қарай ағып, Тулароса ауылының солтүстігінде Тулароса бассейніне құяды. Солтүстік-батыс Нью-Мексикодағы Тулароса өзені Катрон округінде орналасқан. Гидрологиялық тұрғыдан, Тулароса бассейні жабық бассейн болып табылады, себебі одан су шығып кетпейді. Бассейн солтүстік жағынан Чупадера Месасымен, оңтүстік жағынан Франклин және Уэко таулары арасындағы кең, тегіс 4000 фут (1219 метр) биіктіктегі жазықпен шектеседі, конвенциялық шекарасы Нью-Мексико – Техас шекарасы саналады. Жер бетіндегі су буланып кетпесе немесе топыраққа сіңбесе, акырында плаяларға (кездейсоқ құрғап тұратын көлдер) жиналады, олардың ең ірісі – Уайт-Сэндс құмды төбелерінің оңтүстік-батыс шетінде орналасқан 3888 фут (1185 метр) биіктіктегі Люсеро көлі. Уайт-Сэндс – 710 км² (275 миль²) ауданда орналасқан, гипс кристалдарынан тұратын ақ құмды құмдардың кең алқабы. Люсеро көлінің солтүстігінде кең сілтілі жазықтар бар, олар құмдарға жел арқылы таралатын қосымша гипс өндіреді.
The Tularosa Basin is located primarily in Otero County, New Mexico. It covers about 6500 square miles (16,835 km2) (35% larger than Connecticut). It lies between the Sacramento Mountains to the east, and the San Andres and Oscura Mountains to the west. The basin stretches about 150 mile (241 km) north–south, and at its widest is about 60 mile (97 km) east west. It is geologically considered part of the Rio Grande Rift zone, which widens there due to the slight clockwise rotation of the Colorado Plateau tectonic plate. Notable features of the basin include White Sands National Park, Oliver Lee Memorial State Park, the Carrizozo Malpais lava flow, Holloman Air Force Base, and the White Sands Missile Range with the historic Trinity nuclear test Site. Tularosa Creek flows westward into the Tularosa Basin just north of the village of Tularosa. The distinct northwestern New Mexico Tularosa River is located in Catron County. Hydrologically, the Tularosa Basin is an endorheic basin, as no water flows out of it. The basin is closed to the north by Chupadera Mesa and to the south by the broad flat 4000 foot elevation plain between the Franklin and Hueco Mountains, with the conventional boundary taken to be the New Mexico–Texas border. Surface water that does not evaporate or soak into the ground eventually accumulates at playas (intermittently dry lake beds), the largest of which is Lake Lucero, at 3888 feet elevation, at the southwest end of the White Sands dunes. The White Sands are a 710 km2 (275 mi2) field of white sand dunes composed of gypsum crystals. To the north of Lake Lucero are extensive alkali flats, which produce additional gypsum for wind deposition on the dunes.
Экология
Тулароса бассейні Чихуахуа шөлінің экологиялық аймағында, бұрынғы Ұлы жазықтың далалық өсімдік жамылғысының шекаралық аймақтарымен орналасқан. Бассейннің жабық болуына байланысты, бірнеше ерекше экологиялық орталар қалыптасқан. Көптеген эндемик түрлер тек Тулароса бассейнінде ғана кездеседі. Олардың ішінде ақ құм балығы (Cyprinodon tularosa) және Оскура тауларының суырлығы бар.
The Tularosa Basin is in the Chihuahuan Desert ecoregion, with the former Great Plains grassland habitat ecotones. Because of the closed nature of the basin, a number of unique ecological niches have developed. A significant number of endemic species are only found in the Tularosa Basin. These include the White Sands pupfish (Cyprinodon tularosa) and the Oscura Mountains chipmunk.
Округтер
Тулароса алқабы негізінен Нью-Мексико штатының Отеро округінде орналасқан, бірақ сонымен қатар Нью-Мексикодағы Дона-Ана, Сьерра, Линкольн және Сокорро округтеріне, сондай-ақ Техас штатының оңтүстік-батысындағы Эль-Пасо округіне дейін кеңейеді.
While the Tularosa Basin lies primarily in New Mexican Otero County, it also extends into Doña Ana, Sierra, Lincoln, and Socorro Counties in New Mexico, and El Paso County in southwest Texas.