Кіріспе

Жаңа Валаам (немесе көбінесе, әсіресе пошталық мекенжайда: Uusi Valamo, Valamo nya kloster, Ново Валаамский) – Финляндияның Хайневеси қаласындағы православие монастыры. Монастырь қазіргі орнында 1940 жылы құрылған. Дегенмен, Валамо монастырының тарихы 1717 жылға дейін жетеді. Алғашқыда монастырь Валаамда (тарихи фин тілінде Валамо деп те аталады) құрылған, ол Ладога көлінің солтүстік бөлігінде орналасқан архипелаг, және Ресей Федерациясының Карелия Республикасының құрамына кіреді. Жаңа Валаам монастыры қазір Финляндиядағы православие діни өмірінің және мәдениетінің белсенді орталығы болып табылады және жыл бойына келушілерді қарсы алады.

Тарих

1939 жылы Қысқы соғыс кезінде Карелиядағы Валамо монастырының шамамен 190 монахы Ладога көліндегі аралдар тобындағы ежелгі мекендерінен, қазіргі Шығыс Финляндияға эвакуацияланды. Қысқы соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай, ескі Валамо монастырын Кеңес Одағының қарулы күштері басып алды. Уақытша тұрақтанғаннан кейін, монахтар Шығыс Финляндиядағы Хайнавесиде қоныстануға шешім қабылдады. Монахтар монастырьдің 12 ғасырда негізін қалаушылар – Валаамдық Сергий мен Германның иконасын таңғажайып түрде тапқаннан кейін, Паппиниемидегі (Хейневеси) сарайды таңдады. Монахтар мұны Құдайдың белгісі деп есептеді. Коневский (Коневица) және Печенга (Петсамо) монастырларынан эвакуацияланғандарды қабылдағаннан кейін, қазір Фин православие шіркеуінің ерлерге арналған жалғыз монастыры болып табылады. 1977 жылы Финляндияда православиенің 800 жылдығы тойлануына орай, архитектор Иван Кудрявцевтің жобасы бойынша монастырь аумағында тастан салынған Преображение соборы (Мәсіхтің Тәніне айналу соборы) салынды.

2012 жылғы өрт

2012 жылдың наурыз айында Папьиньеми иелігінің ескі бас ғимаратында өрт болды, ол сонымен қатар монастырдың алғашқы негізгі ғимараты болып табылды. Ғимарат 1840 жылы салынған. Өрт салдарынан ғимараттың шатыры қирады. Шатыр қойма ретінде пайдаланылған, бірақ онда ешқандай құнды заттар болған жоқ. Өрт кезінде төменгі қабаттардағы барлық құнды мүлік, жиһазды қоспағанда, сәтті шығарылды. Ғимараттың пештерінің жағдайы нашар болды және оларды пайдалануға бірнеше жылдан бері тыйым салынған. Дегенмен, пештердің біреуі жылыту үшін пайдаланылған, ал полиция тергеуінің нәтижесінде өрт пеш түтігінің жарықтарынан бастау алғаны анықталды. Бұл ғимаратта тұратын шетелдік тегі бар ерлі-әйел жұбы Оңтүстік Саво аймақтық сотында сотталды. Сот пешті жылыту үшін пайдаланғанын растайтын жеткілікті дәлелдер таппады. Аталған іс 2012 жылдың желтоқсан айында қарастырылды. Монастырьқа келген зиян 1,6 миллион еуроға бағаланды. Финляндия мемлекеті өртке кінәлі деп айыпталған адамның шығындарының бір бөлігін өтеуге міндетті болды.

Валамодағы кереметтер жасайтын иконалар

Валамодағы ең белгілі кереметтер тындыратын иконалар – Коневицалық Құдай анасы мен Валамолық Құдай анасы, екеуі де бас шіркеуде сақталады.

Экономика

Жаңа Валамо монастырының монахтары православие шіркеуінің аскетикалық дәстүріне негізделген рухани бірлестікте өмір сүреді. Ежелгі дәстүр бойынша, монастырь өзін толыққанды қамтамасыз етуі тиіс. Қазіргі уақытта Жаңа Валамо монастырының негізгі күнкөріс көзі туризм: монастырға жыл сайын 160 000-нан астам адам келеді, ал түскен барлық кіріс ғимараттарды күтіп-ұстауға және дамытуға тікелей жұмсалады. 2008 жылғы қаржы дағдарысының нәтижесінде монастырь да қаржылық қиындықтарға тап болды. Бұл, мысалы, бірлескен шешім қабылдау процедураларына әкелді. 2003-2013 жылдар аралығында монастырьдың қаржылық есептері екі жыл бойы табыс көрсетті. 2012 жылы нәтиже оң болды, себебі монастырь 2012 жылы бас ғимаратында болған өрт салдарынан сақтандыру төлемақысын алды. 2013 жылы монастырьдың бір миллион еуро қарызы болды, ал жылдық айналымы шамамен 2,5 миллион еуроға жетті. Valamo дистилляциясының қызметі жыл сайын жақсы нәтижелер көрсетті, мысалы 2014 жылы 89 000 еуро табыс тапты.

Монастырь сусындылығы

Мәсіхші діні дәстүр бойынша шарап және басқа да спирттік сусындармен байланысты. Спирттік ішімдіктер жасау өнері ғасырлар бойы монастырь қабырғаларында сақталып, ұрпақтан-ұрпаққа беріліп келеді. Бұл дәстүр Жаңа Валамо монастырында жалғасуда. Валамо дистиллериясының жылдық қуаты 120 000 литр, және ол Финляндиядағы ең ірі дистиллерия болып табылады. 2014 және 2015 жылдары Viiniherman Ltd дистиллериялық компаниясы 1 миллион еуро көлемінде қосымша инвестиция жасады. Viiniherman Ltd компаниясының көп бөлігі монастырьға тиесілі, ал дистиллерия монастырь аумағында орналасқан. Олар Финляндияның Иломанци қаласында 500 шаршы метрлік заманауи қойма салды. Сөйтіп, Валамодан шыққан барлық виски дистиллятын пісіп-жетілу үшін Иломанци қоймасына жіберетін болады. Олардың кейбір вискилері шіркеу шарабы сақталған бөшкелерде пісіріледі, ал кейбіреулері бурбон бөшкелерінде пісіріледі. Валамо дымды және дымсыз мальта вискисін өндіреді. Жаңа қойманың сыйымдылығы 450 000 литр, ал олардың виски жасауға арналған ағымдағы дистилляциялық құбыры 1000 литрлік, бұл жылдық өндіріске 40 000 литрге мүмкіндік береді.