Кіріспе

"Үй шаруасы мен профессор" (博士の愛した数式) – Огава Йоконың қазіргі Жапонияда өтетін романы. Ол 2003 жылдың тамызында Жапонияда Shinchosha баспасынан шықты. 2009 жылы Стивен Снайдер жасаған ағылшын тіліне аудармасы жарық көрді.

Өмірбаян

Әңгіме математик "Профессордың" өміріне орталықтанған, ол 1975 жылы жол апатында миына зақым алып, содан бері тек 80 минуттық естеліктерді ғана сақтай алады. Роман профессордың үй шаруасындағы әйел (баяндаушы) және оның ұлы "Root"пен араласуын, профессордың олармен теңдеулердің әсемдігін бөлісуін көрсетеді. Романның библиографиясында математик Пол Эрдостың өмірбаяны "Сандарды ғана сүйген адам" кітабы тізілген. Эрдос профессордың прототипі болған деседі. Роман Hon'ya Taisho сыйлығына ие болды, 2006 жылдың қаңтарында фильмге түсірілді, ал 2005 жылдың желтоқсанында жұқа қағаздан шыққаннан кейін екі айдың ішінде бір миллион дана сатылды, бұл Shinchosha баспасының басқа жұқа қағазды кітаптарынан тезірек сатылған рекордты көрсетіп тұр.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Айтқыш үйді тазалау агенттігі оны профессордың үйіне жібереді, ол бұрынғы математик, жаңа естеліктерін 80 минутқа ғана сақтай алады. Ол математиканы ғана сүйетінін және басқа ештеңеге де, ешкімге де қызығушылық танытпайтынын білгенде, қатты ашуланып кетеді. Бір күні, оның 10 жасар ұлы күн сайын кешкі уақытқа дейін үйде жалғыз күтіп отыратынын естігенде, профессор ашуға мініп, айтқышқа сол күндерден бастап ұлын мектептен тікелей үйіне әкеліп тастауын бұйырады. Ертесі күні ұлы келіп, профессор оған "Тамыр" деген лақап ат қояды. Осыдан бастап олардың күндері жылумен тола бастайды.

Сыни қабылдау

Роман "Хонья Тайшо" сыйлығының алғашқы иегері атанды. Japan Times газетінде жарияланған рецензияда: "Огава сәттілікке қатысты әдемі, тартымды теңдеуді ақырындап ашады, оқырманды жоғалту, естелік және математиканың құдіреті туралы ойға жетелейді". Роман Жапония шегінен тыс жерлерде де жоғары бағаланды. New York Times газетіне жазған Дэннис Овербай оны "сырттай қарағанда ғана әдемі" роман деп сипаттады. Kirkus Reviews романға жағымды пікір беріп, "көңілділік пен қайғыны шебер үйлестіреді" және оны "жақсы айтылған қарапайым оқиға" деп атады. The New Yorker аралас пікір білдірді, кейбір көріністері тигізсе де, үй қызметкері мен профессордың арақатынасы ешқандай маңызды жаңалыққа жетпегенін жазды.

Фильм

Роман негізінде түсірілген фильм 2006 жылғы 21 қаңтарда жарық көрді. Оны Такаси Коидзуми режиссерлік етті. Түпнұсқа шығарма баяндаушының көзқарасынан айтылса, фильм 29 жастағы "Root" өмірінен профессор туралы естеліктерін жаңа оқушыларға баяндайтын тұрғысынан көрсетіледі. Фильм мен кітап арасында кейбір айырмашылықтар бар (мысалы, фильмде профессор мен жесірдің қарым-қатынасына тоқталса, кітапта бұл туралы көп мәлімет жоқ), бірақ фильм көбінесе түпнұсқаға адал.