Кіріспе

Қытай-американдық стоматолог Чарльз Гудолл Ли (1881 – 1973) – американдық стоматолог және Калифорния штатындағы алғашқы лицензия алған қытай-американдық стоматолог. Ли Калифорния штатының Окленд қаласындағы Қытай-американдық азаматтар альянсының ғимаратын салуға қаржы жұмсады. Ол Тынық мұхиты университетінің стоматология мектебін бітірген. Ли 1881 жылы Сан-Франциско, Калифорнияда, Отис Гибсонның миссиясымен байланысты құрылып келе жатқан Қытай методистік шіркеуінің жетекшісі Ли Тонг Хейдің отбасында дүниеге келді, бұл шіркеу кейін Қытай қауымдастығы Біріккен методистік шіркеуіне айналды. 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейін Ли Калифорния штатының Сан-Хосе қаласына көшіп, содан кейін Оклендке қоныстанды, ол Оклендтің Қытай ауданындағы алғашқы стоматолог болды. Ол 1940 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін тәжірибесін жалғастырды. Ли 1912 жылы Оклендтегі Қытай-американдық азаматтар альянсын құра отырып, қоғамдық істерге белсенді қатысты. Ли сонымен қатар Оклендтегі Қытай қауымдастығы методистік шіркеуінің жетекшісі, Окленд қытай орталығының мүшесі және Ли отбасылық қайырымдылық қоғамының мүшесі болды. Ол Америка Құрама Штаттарында дауыс беруге тіркелген алғашқы қытай-американдық әйел Клара Элизабет Чанға үйленді. Ол Оклендте жерленген.

Белсенділік

1912 жылы Ли Қытайлық-американдық азаматтар альянсын (C. A. C. A.) Оукленд бөлімшесін құрған алты адамның бірі болды (мүшелерінің арасында Чью Кьюнг, Вонг В. Кай, Джоу Понг және Чанси Чан болды). Ұйым ресми түрде "Алтын штаттың тумалары" деп аталды, бірақ 1906 жылғы жер сілкінісінен кейін бірқатар мүшелер шығанақтың арғы жағына, қытайлық американдықтардың саны артып келе жатқан Оуклендке көшіп кетті. Барлық құрылтайшылар ұйым үшін ғимарат сатып алуға мүмкіндік алды, әрқайсысы штаб-пәтер үшін аванс төледі. Ғимаратты сатып алғаннан кейін қиындықтар туындады, өйткені бұрынғы түрақтандырушылар мүшелерден көшіп кіру алдында "жөндеу төлемдерін" талап етті. Сондықтан, барлық мүшелер осы жөндеу төлемдерін өз қаражатынан төледі, сонымен қатар ғимаратты сатып алу үшін бірігіп жұмыс істеді. Ли ғимаратты сатып алуға және жөндеуге ең көп төлем жасады. Оукленд бөлімшесінің мүшесі ретінде Ли қытайлық американдықтардың азаматтық құқықтары, тең экономикалық және саяси мүмкіндіктері, жалпы әл-ауқаты үшін күресті.

Ли қайырымдылық қауымдастығы

Ли және оның әйелі Элизабет Ли отбасылық қайырымдылық қоғамының мүшелері болды. Олар 1800 жылдары Қытайдағы туған ауылдарын көрсететін тегі бойынша құрылған, жаңа көшпендерге әлеуметтік қызмет көрсету үшін арналған ұйымдар еді. Қазір олардың саяси ықпалы зор; Қытайдың алты компаниясы, қаланың ең көне қайырымдылық ұйымдарының бірі, барлық туыстық топтардың бас ұйымы болып табылады. Ли отбасылық қайырымдылық қоғамы Сан-Францисконың алғашқы қытай-американдық мэрін қызметке бекітуге жауапты.

Қытайлық қауымдық методистік шіркеу

Ли 1900 жылдардың басында тіс дәрігерлік практикасын ашқаннан кейін шіркеуде мирян жетекшісі болды. Чарльздың әкесінің әйелінің әкесі, Чан Хон, шіркеуде пастор болды; оның әкесі, Ли Тонг Хей, де пастор болған. Шіркеу бастапқыда мектептер үшін және әйелдерге құлдықтан және жыныстық қызметтен қашуға көмектесу үшін құрылған; қазір бұл ұйым Оклендтегі қытай-американдықтар үшін діни құлшынып, табыну орны қызметін атқарады. Ли отбасы Қытай қауымдастығы методистік шіркеуінің қоғамдық өмірге қатысу және әлеуметтік әділдік дәстүрін көрнекті түрде сақтауымен белгілі болды.