Кіріспе

Магеллан бұғазындағы арал, Чилидің бөлігі. Доусон аралы (Lang es) – Магеллан бұғазында орналасқан, Оңтүстік Американың Tierra del Fuego архипелагының құрамына кіретін арал. Чилидегі Пунта-Аренас қаласынан оңтүстікке қарай 100 шақырым қашықтықта орналасқан және Пунта-Аренас муниципалитетіне қарасты. Брансуик түбегінің оңтүстік-шығысында жатыр. Арал жиі Антарктиданың қатал ауа райына тап болады. Аралдағы елді мекендер – Пуэрто-Харис, Пуэрто-Сан-Антонио және Пуэрто-Альмейда.

Тарих

Бұл аймақты мыңдаған жылдар бойы жергілікті халықтар мекендеген. Еуропалықтармен кездескен кезде аралда Кавескар тайпасы өмір сүрді (Яхган тайпасы оларды Алькалуфе деп атады, ал еуропалықтар да осы атауды қабылдады). Олар Яхган тайпасының батысында және Tierra del Fuego аймағының батысындағы аралдарда қоныстанды. 19 ғасырдың соңынан бастап еуропалықтар бұл аймаққа қоныстана бастады, негізгі аралда ірі қой шаруашылықтарын құрды. Алтын іздеушілер де осы жерге көптеп келді. Чили үкіметі Доусон аралын Селькнам және басқа да жергілікті халықтарды отарлаушылардың дамытуға тырысқан аймақтарынан шығарып, интернмент лагері ретінде пайдаланды. Ірі қой шаруашылықтарының иелері қарулы адамдарды жалдап, Селькнам геноциді кезінде сыйлық ақшасы үшін жергілікті халықты аңдып өлтірді, себебі олар бұрынғы аумақтарында аң аулауды тоқтатпады және қойларды аңшылық мақсатында қарастырды. 1890 жылы Чили үкіметі Италиядан келген Салезиан миссионерлеріне Доусон аралына 20 жылға жергілікті халықты оқыту, күту және оларды еуропалық Чили мәдениетіне ассимиляциялауға тырысу жөнінде концессия берді. Салезиандық миссияның құрылыстарының бірі бүгінге дейін сақталған. Ол Чилидің ұлттық ескерткіші мәртебесіне ие. 1973 жылғы Чили төңкерісінен кейін Аугусто Пиночеттің әскери диктатурасы аралды коммунистік белсенді деп күдіктенген саяси тұтқындарды, соның ішінде үкімет министрлерін және құлатылған президент Сальвадор Альенденің жақын достарын – Орландо Летелиерді, Луис Корваланды, Клодомиро Алмейданы және Хосе Тоханы қамау үшін пайдаланды. Олар Чили Әскери-теңіз күштерінің қатаң бақылауында болды, әрбір жағдай жеке-жеке тергелді. Сонымен қатар, 1974 жылғы Халықаралық Қызыл Кресттің және Чилидің Ақиқат және келісім комиссиясының (Реттиг есебі) баяндамасына сәйкес, мұнда 99 саяси тұтқын қамалып, мәжбүрлі еңбекке кесілді. Басқа деректер бойынша, екі лагерьде 400-ге дейін тұтқын болған. Халықаралық Қызыл Крест, BBC және бразилиялық баспасөз өкілдеріне лагерьлерге баруға рұқсат берілді. 1974 жылы әскерилер екі лагерьдегі тұтқындарды басқа жерге ауыстырғанын немесе босатып жібергенін мәлімдеді. 2009 жылдың қыркүйек айында режиссер Мигель Литтин «Dawson Isla 10» атты фильмді шығарды. Ол Аугусто Пиночет режимі кезінде саяси тұтқын болған Серхио Битардың осы аттас мемуарларына негізделген.