Кунигунда Австрийская: Бавария герцогинясының өмірі мен тағдыры
Kunigunde of Austria
Кунигунда Австрийская (1465-1520): Габсбург, Бавария герцогинясы, Альберт IV әйелі. Дәрігерлер анасының күтімінен қорғау үшін оны балалық шағында император қабылдады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австрияның Куньгундасы (16 наурыз 1465 – 6 тамыз 1520), Габсбургтер әулетінің мүшесі, 1487 жылдан 1508 жылға дейін Виттельсбах әулетінен шыққан Альберт IV герцогқа үйлену арқылы Бавария герцогинясы болды.
Kunigunde of Austria (16 March 1465 – 6 August 1520), a member of the House of Habsburg, was Duchess of Bavaria from 1487 to 1508, by her marriage to the Wittelsbach duke Albert IV.
Ерте өмір
Куньгунде Винер-Нойштадтта император Фредерик III және оның әйелі Элеонораның бес баласының төртіншісі болып дүниеге келді. Бірақ, тек ол және оның ағасы Максимилиан ғана ересек жасқа жетті. Фредерик үлкен балаларының өліміне анасын кінәлады, олардың португалдық тәтті тағамдармен тым көп тамақтанғанын айтты. Куньгунде ауырғанда Фредерик әйелдер бөлмесіне асығып барып, нәрестені бесіктен алып, өз бөлмесіне көшірді, осылайша оны анасының күмәнді күтімінен алшақтады. Элеонораның өзі де тез ауырып қалды. Анасы мен баласы қайтыс болғанға дейін бір-бірін көргені белгісіз. Ол Винер-Нойштадтта және Стириядағы Грацтағы ішкі австриялық сарайда өсті, онда ол қатаң сарай әдептерінен аулақ, еркін және ашық атмосферада өсті. Бұрынғысынша, ол тек оқуға, жазуға және кестелеуге ғана емес, сонымен қатар атпен жүруге, аң аулауға, астрономия мен математикаға да үйренді. Куньгунде отбасы Фредерик інісі, Австрияның Альберт VI архиепископымен ұзақ даулардан кейін Венадағы Хофбургтегі императорлық резиденцияны тастап кеткен еді. Альберт 1463 жылы күтпеген жерден қайтыс болды және император жалпы Ландфриден бейбітшілігін жариялағанмен, Австрия жерлеріндегі қарулы қақтығыстар тоқтамады. Басқа патшалық отбасының қыздары сияқты, Куньгунде де өте ерте жасынан замандасқан саяси интригаларға қатысты. 1470 жылы Венгрия королі Матиас Корвин оның қолын сұрады, бірақ император Фредерик, Святой Стефан тажы мен Богемия тажының жерлері үшін бәсекелес болғандықтан, ол одан бас тартты. Анасы 1467 жылы қайтыс болғандықтан, Куньгунде 1480 жылы он бес жасында Бавария герцогы Георг, «бай» аталған, Фредерик сарайына келген кезде әкесінің қасында ресми түрде таныстырылды. Георг салтанатты түрде Бавария Ландшут императорлық иелігіне ие болды, ал тойлардан кейін Куньгунде қауіпсіздігі үшін Бургграф Ульрих III фон Грабенге Грацқа жіберілді. Бірақ императорға қарсы қастандық жоспары ашылғаннан кейін, ол Линцке көшіп, Куньгундені Австрияның архиепископы Зигмундпен бірге Инсбруктегі Тироль сарайына жіберді.
Kunigunde was born in Wiener Neustadt, the fourth of five children to Emperor Frederick III and his wife Eleanor, daughter of King Edward of Portugal. However, only she and her elder brother Maximilian survived to adulthood. Frederick blamed her mother for the deaths of her older siblings, saying that she had fed them too much Portuguese sweet food. When Kunigunde fell ill, Frederick rushed into the women's quarter, took the baby from the cradle and moved her to his own bedchamber, removing her from the mother's supposed harmful care. Eleanor quickly fell ill herself. It is unknown whether mother and child ever saw each other again before her death. She was raised in Wiener Neustadt and at the Inner Austrian court in Graz, Styria, where she grew up in an informal and open atmosphere, without rigid court etiquette. Contrary to former practice, she learned not only to read, write, and embroider, but also received instruction in riding and hunting, astronomy and mathematics. Kunigunde's family had left the Imperial residence at the Hofburg in Vienna after lengthy quarrels with Frederick's younger brother Archduke Albert VI of Austria. Though Albert had unexpectedly died in 1463 and the emperor proclaimed a general Landfrieden peace, armed hostilities in the Austrian lands continued. Like most daughters of royal families, since her early years Kunigunde was involved in the political intrigues of her time. In 1470 the Hungarian king Matthias Corvinus requested her hand; however, Emperor Frederick, a rival for the Crown of Saint Stephen and also for the Lands of the Bohemian Crown, refused him. As her mother had died in 1467, Kunigunde made her formal presentation at the side of her father at the age of fifteen, in 1480, during the visit of Duke George of Bavaria, called "the Rich", to Frederick's court in Vienna. George was solemnly enfeoffed with the Imperial estate of Bavaria Landshut and after the celebrations Kunigunde was sent to Burggraf Ulrich III von Graben to Graz for her safety; however, after a plot against the emperor was discovered, he moved to Linz and sent Kunigunde to the Tyrolean court in Innsbruck with Archduke Sigismund of Austria, Frederick's first cousin and former ward.
Бавария-Мюнхен герцогтігі
Инсбрукте Куньгунде Герцог Георгтың туысы, Бавария Мюнхеннің билеушісі Альберт IV-пен танысты, ол одан 18 жасқа үлкен болды. Әкесі бастапқыда келісім берген еді, бірақ Альберт әскерлері Регенсбург императорлық қаласын басып алғанда, ол шешімін өзгертті. Жұбайлар Куньгунде әкесінің қарсылығына қарамастан, Инсбрук Хофбург резиденциясында үйленді. Оның ағасы Максимилиан оның және император Фридрихтің арадастырды, императорлық тыйым салудың алдын алуға қол жеткізді. Куньгунде күйеуімен бірге Баварияға кетіп, 1493 жылы туған үлкен ұлы Вильгельм IV-тің бірлескен регенті болды. Императорлық сарайдан кеткеніне қарамастан, ол кіші ұлдарының құқықтарын қорғап, мемлекет саясатына әсер етуге тырысты. Ол ағасы, император Максимилиан I және Еуропадағы басқа билеушілермен және туыстарымен тығыз байланыста болды. Альберт 1508 жылы қайтыс болғаннан кейін, Куньгунде сүйікті монастыры Путтрихке тез арада кірді және 1520 жылы қайтыс болғанға дейін онда өмір сүрді.
In Innsbruck Kunigunde met Duke George's cousin, Albert IV, then ruler of Bavaria Munich and about 18 years her senior, who she married on 2 January 1487. Her father had initially given his consent, however, when Albert's forces occupied the Imperial City of Regensburg, he changed his mind. The couple wed at the Innsbruck Hofburg residence, against the will of Kunigunde's father. Her brother Maximilian mediated between her and Emperor Frederick; he was able to prevent an imperial ban. Kunigunde followed her husband to Bavaria and served as joint regent for their eldest son William IV, born in 1493. In spite of her resignation from the Imperial court, she tried to influence the politics of the state as she acted in favour of the rights of her younger sons. She stayed in close contact with her brother, Emperor Maximilian I, and with other rulers and relatives in Europe. After the death of Albert in 1508 she quickly joined the Convent of Püttrich which she favoured and lived there until her death in 1520.
Жесір герцогиня
Кунигунде өте діндар болғандықтан, діни мәселелерде ағасына ықпал ете алатын. 1509 жылы Кунигунде мен Кельн доминикандарының ықпалымен, еврейлерге қарсы агитатор Йоханнес Пфефферкорнға Максимилиан, Киелі кітаптан басқа, барлық күдікті еврей кітаптарын (соның ішінде дұға кітаптарын) тәркілеуге рұқсат берді. Тәркілеу Франкфурт, Бинген, Майнц және басқа неміс қалаларында болды. Бұл бұйрыққа жауап ретінде Майнц архиепискобы, Франкфурт қалалық кеңесі және түрлі неміс княздары яһудилерді қорғауға тырысты. Соңынан Максимилиан тәркіленген кітаптарды қайтаруға бұйырды. Бірақ 1510 жылдың 23 мамырында Бранденбургте болған шартты "құдайға құрбандық шалу" және қанға қастылық, сондай-ақ Кунигундеден келген қысымнан кейін, ол тергеу комиссиясын құруды және неміс университеттері мен ғалымдарынан сарапшылық пікірлерді сұрауды бұйырды. Белгілі гуманист Иоганн Рейхлин еврей кітаптарын, әсіресе Талмудты қорғап, күшті пікір білдірді. 1512 жылы Кунигунде Аугсбургтік Анна Ламиниттің (1480-1518) өзін-өзі қасиетті деп жариялауының алдауын ашты, ол ондаған жылдар бойы "аштық қасиеттісі" ретіндегі атағын пайдаланып, халықты алдап, байлыққа кенелді. Ламинет тіпті Максимилианның өзіне де жақындауға тырысты, ол оған жеке сапармен келіп, оған және оның қызметшісіне киім сыйлады. 1503 жылы Ламинет ең үлкен жетістігіне қол жеткізді – Максимилианның патшайымы (кейін императрица) Бьянка Мария Сфорцаны қаланың бас шенеуніктерімен бірге тәуба ету шеруін басқаруға көндірді – бұл қала тарихындағы ең ірі шеру болды. Бірақ, кейбір адамдар "қасиетті әйелдің" тамақ жегенін көрген деген қауесет тарады. Кунигунде өзі тергеу жүргізуді шешті. Ол Ламинитті өз монастырына шақырды. Ламинет 1512 жылдың 16 қазанында келгенде, оған бұрыннан дайындалған, тығыз ойықтары бар қонақ бөлмесі берілді. Есік құлыпталған соң, Ламинет төсек астына жасырған жемістерін шығарды. Ламинет жанжалды жасыруға тырысқанына қарамастан, 1513 жылдың 13 қазанында Кунигунде Аугсбургтің императорлық қалалық кеңесінен оған лайықты жаза беруді талап етті. 1514 жылдың 30 қаңтарында Максимилиан Ламинетке өзіне немесе қалаға бір күндік сапармен жақындауға тыйым салатын жеке жарлық шығарды. Содан кейін Ламинет Аугсбургтен кетуге мәжбүр болып, Фрайбургке көшіп барды, онда ол жесір қалған арбалет жасаушыға тұрмысқа шығып, өзін емші ретінде таныстырды. Бірақ Фрайбургте оның бір шөп сусындарынан адам қайтыс болғаннан кейін, жаңа алдау ашылды, ол сиқыршы деп айыпталып, суға батырып өлтірілді. Кунигундедің төрт қызының бірі Сидония жас кезінде қайтыс болды, сондықтан оның сіңлісі Сибилла Сидонияға белгіленген Палатин курфюрсі Людовик V-ке тұрмысқа шықты. Сюзанна екі рет тұрмысқа шықты – бірінші күйеуі Бранденбург маркграфы, екіншісі – Палатин графы. Сабина Герцог Ульрих Вюртембергке тұрмысқа шықты, ол Георгийге қарсы соғыста Альбертке қолдау көрсеткені үшін сыйлық ретінде берілді. Бірақ неке апатқа ұшырады. Ульрих жалқау, әдепсіз билеуші болды, ол қарызға батып, Сабинаны зорлап-соқты. 1515 жылы ол сүйіктісінің күйеуін ашық күндіз өлтіргенде, Кунигунде үшін бұл шектен шықты. Ол Сабинаны қайтарып алып, Максимилианнан Ульрихке императорлық тыйым салуды өтінді, оны оның ағасы 1516 жылы орындады. Кунигунде өмірінің соңғы жылдарын "тыныш ойлар мен ізгі дұғалар" ішінде өткізді, сонымен қатар 1519 жылы қайтыс болған ағасы үшін де дұға етті (ол одан бір жылға артық өмір сүрді).
Kunigunde was very pious and able to exert influence on her brother on religious matters. In 1509, relying on the influence of Kunigunde, and the Cologne Dominicans, the anti Jewish agitator Johannes Pfefferkorn was authorized by Maximilian to confiscate all offending Jewish books (including prayer books), except the Bible. The confiscations happened in Frankfurt, Bingen, Mainz and other German cities. Responding to the order, the archbishop of Mainz, the city council of Frankfurt and various German princes tried to intervene in defense the Jews. Maximilian consequently ordered the confiscated books to be returned. On May 23, 1510 though, influenced by a supposed "host desecration" and blood libel in Brandenburg, as well as pressure from Kunigunde, he ordered the creation of an investigating commission and asked for expert opinions from German universities and scholars. The prominent humanist Johann Reuchlin argued strongly in defense of the Jewish books, especially the Talmud. In 1512, Kunigunde exposed the fraud of the self appointed saint Anna Laminit of Augsburg (1480 1518), who had duped the population and enriched herself using her fame as a "hunger saint" for decades. Laminit had managed to approach even Maximilian himself, who paid personal visits to her and provided her and her maid with clothing. In 1503, Laminit attained her greatest success in persuading Bianca Maria Sforza, Maximilian's Queen (later Empress), to lead a penitent procession with the city's leading officials – probably the largest one the city had ever seen. However, rumours arose, that some people had seen the "saint" eat. Kunigunde decided to carry out an investigation herself. She invited Laminit to her monastery. When Laminit arrived on 16 October 1512, she was quartered in a guestroom, which had been prepared beforehand with peepholes. As soon as the door was locked, Laminit unpacked bags of fruit that she had hidden under the bed. Despite Laminit trying to cover up the scandal, on 13 October 1513, Kunigunde demanded a just punishment from the Imperial City Council Of Augsburg. On 30 January 1514, Maximilian personally decreed that Laminit would not be allowed to approach him or the city within a day's travel distance. Laminit then arrogantly left Augsburg and moved to Freiburg, where she married a widowed crossbow maker and established herself as a herbalist. After a new fraud was exposed and one of her herbal drinks caused the death of a person at Freiburg though, she was condemned as a witch and executed by drowning. Among Kunigunde's four daughters, Sidonie died young, so her sister Sibylle married Louis V, Elector Palatine, who had been betrothed to Sidonie. Susanne married twice – the first husband was a Margrave of Brandenburg, the second a Count Palatine. Sabine was married to Duke Ulrich of Württemberg, as a reward for having supported Albert in the war against George. The marriage turned out to be a disaster. Ulrich was a lazy ruler and a dissolute man who got into debt and physically abused Sabine. When Ulrich murdered the husband of his lover in broad daylight in 1515, it was too much for Kunigunde. She called Sabine back to her and told Maximilian to impose an imperial ban on Ulrich, which her brother did in 1516. Kunigunde lived her last years in "quiet meditations and pious prayers", also for her brother who died in 1519 (she outlived him for a year).