Грекиядағы Католик шіркеуінің тарихы мен қазіргі жағдайы

Кіріспе

Грекиядағы католик шіркеуі – Римдегі Рим папасының рухани басшылығымен бүкіл әлемдегі католик шіркеуінің бір бөлігі. 2022 жылы жергілікті рим-католик гректердің саны шамамен 50 000-нан 70 000-ға дейін болды және олар этникалық емес, діни азшылық еді. Олардың көпшілігі 13-шы ғасырдың басынан 18-шы ғасырдың соңына дейін Оңтүстік Грекияда және Эгей және Иони теңіздеріндегі көптеген грек аралдарында Венеция мен Генуя үкімшілігінің қалдықтары, католиктік дінге өткен гректер немесе 1830 жылдары король Оттомен бірге Грекияға келген мыңдаған бавариялықтардың ұрпақтары. Оларға сілтеме жасау үшін қолданылатын өте көне, бірақ әлі де кең таралған термин – Φράγκοι, яғни «Франктар», бұл атау Византия империясының кезінде пайда болған, ортағасырлық гректер барлық католиктерді сипаттау үшін қолданған. Алайда, 1990 жылдардың басынан бастап Грекияда тұрақты тұратын католиктердің саны күрт өсті; 2002 жылы олардың саны кем дегенде 200 000-ды құрады, тіпті одан да көп болуы мүмкін. Басқа есептеулер бойынша, 2020 жылы Грецияда 133 000 католик (халықтың 1,22%) болды. Католик шіркеуі Грекия үкіметімен мойындалған және елде католик мектептері жұмыс істейді.

Тарих

1054 жылы шіркеу бөлінгенге дейін Грекияда католик шіркеуінің құрылымдары болған. V ғасырдан бастап, Салониканың Рим-католик архиепискобы Латын шіркеуінің Ильриандық викариатына басшылық етті. 1054 жылға дейін Грекиядағы латын және Византия қауымдастықтары арасында өзара мойындау болды. 1054 жылы шіркеулер бөлінгеннен кейін осы қауымдар арасында жарылыс орын алды. Шіркеу бөлінісінен және Грекияның Осман империясы тарапынан басып алынуынан кейін грек католиктерін «франктар» (грекше Φράγκοι) деп атай бастады. Бұл жергілікті католиктердің атауы франктар ұстанған діннен туындаған. Православ гректер франктардан өзгешелену үшін өздерін «римдіктер» (грекше Ρωμαιοι) деп атады, өзін Рим империясының мұрагері санайтын Византия империясымен байланыстырып көрсетті. 1204 жылы төртінші крест жорығынан кейін Константинопольде латын патриархының резиденциясы және оған бағынышты 12 дін аймағы құрылды. 1205 жылы Папа Иннокентий III Афинада латын архиепископиясын құрды. Осымен қатар, басқа латын шіркеу құрылымдары да құрылды. Грекияда түрлі батыс монастырлық ордендер де жұмыс істеді. 1453 жылы Византия Осман империясы тарапынан басып алынғаннан кейін Грекияда латын құрылымдарының қызметі біртіндеп тоқтады және латын обрядының дін аймақтары титулдық мәртебеге ие болды. Сонымен қатар, XVIII ғасырға дейін Грекияда көптеген Венеция колониялары болды, олар айқын тәуелсіздікке ие болды. 1830 жылы Грекияда шіркеу иерархиясы біртіндеп қалпына келтіріле бастады. Сол жылы Папа Григорий XVI алғашқы католик шіркеу иерархиясын құрды, ол апостолдық делегат деп аталды. 1834 жылы епископ Блансис апостолдық делегат болып тағайындалды және Киелі Тақ оған Грекияда тұратын рим католиктерінің қамқорлығын тапсырды. 1875 жылдың 23 шілдесінде Папа Пий IX Афина және Пелопоннес архиепископиясын құрды. 1856 жылы Константинопольде грек шығыс католиктерінің қауымы құрылды, ол грек-византиялық католик шіркеуінің негізі болды. 1979 жылы Киелі Тақ Грекиямен дипломатиялық қарым-қатынас орнатты.

Before the division of the church in 1054, there were structures of the Catholic Church in Greece. Since the 5th century, the Roman Catholic archbishop of Thessalonica led the Illyrian Vicariate of the Latin Church. Until 1054, there was mutual recognition between the Latin and Byzantine communities in Greece. After the separation of churches in 1054, a split occurred between these communities. After the church split and the conquest of Greece by the Ottoman Empire, the Greek Catholics began to be called "Franks" (Greek Φράγκοι). This name of local Catholics came from the faith professed by the Franks. Orthodox Greeks, distinguishing themselves from the Franks, called themselves the "Romans" (Greek Ρωμαιοι), identifying themselves with the Byzantine Empire, which considered itself the successor to the Roman Empire. After the Fourth Crusade in 1204, the residence of the Latin patriarch with 12 dioceses subordinate to him was established in Constantinople. In 1205, Pope Innocent III established the Latin Archdiocese in Athens. Other Latin church structures were established at the same time. In Greece, various Western monastic orders also operated. After the conquest of Byzantium by the Ottoman Empire in 1453 in Greece, the activity of the Latin structures gradually ceased and the dioceses of the Latin rite became titular. At the same time, until the 18th century, there were numerous Venetian colonies in Greece, which possessed considerable freedom. In 1830, a gradual restoration of Church hierarchy began in Greece. That year, Pope Gregory XVI established the first Catholic Church hierarchy, which was called the apostolic delegate. In 1834, Bishop Blancis was appointed apostolic delegate and the Holy See entrusted him with the care of Roman Catholics living in Greece. On 23 July 1875 Pope Pius IX established the archdiocese of Athens and the Peloponnese. In 1856, a community of Greek Eastern Catholics was formed in Constantinople, which became the basis of the Greek Byzantine Catholic Church. In 1979, the Holy See established diplomatic relations with Greece.