Кіріспе

Жоқ. Бутандағы католик шіркеуі – Римдегі Папаның рухани жетекшілігімен әлемдік католик шіркеуінің бір бөлігі. Бутан Корольдігі Дарджилинг діни округінің (Үндістан) құзыретіне бағынады.

Шығу тегі

1627 жылы екі португал иезуиті, әкелер Эстевао Качелла мен Жоао Кабрал, Кочиннен сапар шегіп, Тибеттің Шигацце қаласындағы иезуиттік миссияға жаңа жол табуға тырысып, Бутанға келді. Бутанда болғанда, бұл иезуиттер Бутан мемлекетінің негізін қалаушы және діни басшысы Зхабдрунг Нгаванг Намгьялмен кездесіп, оның сарайында бірнеше ай өткізді. Зхабдрунг иезуиттерді қалуға ынталандырды, тіпті оларға Шери монастырындағы бөлмені шіркеу ретінде пайдалануға рұқсат берді, Парода жер берді, онда шіркеу салуға көмектесті және қауымға қосылу үшін өзінің қызметшілерінің бірін жіберді. Дінді өзгертуде сәттілікке қол жеткізе алмағандықтарына және Зхабдрунгтың олардың кетуіне қарсылық көрсетуіне қарамастан, иезуиттер ақырында Тибетке аттанды. Елде шамамен сегіз ай болғаннан кейін Качелла Малабар жағалауындағы Кочиндегі жоғары тұрған адамына Шери монастырынан ұзақ хат жазды; ол олардың саяхаттарының барысы туралы есеп болды. Олардың сапары замандас бутандық дереккөздерде де расталған, соның ішінде Зхабдрунг Нгаванг Намгьялдың өмірбаянында да айтылған.

20 ғасыр

1963 жылы иезуиттер, ал 1965 жылы салезиандар елге мектеп ашу үшін шақырылды. Салезиандар 1982 жылғы ақпан айында дін таратуға қатысты даулы айыптаулармен елден қуылды. 1963 жылдан 1995 жылы қайтыс болғанға дейін елде қалуға рұқсат етілген жалғыз католик миссионері – бірнеше орта мектептер мен университет алдындағы Шерубце колледжін ашқан, Канадада туған Бутандық иезуит Уильям Маккей болды. Оның миссиясы елде заманауи білім беру жүйесін құру болғандықтан, ол дін өзгертпеуге тырысты.

21 ғасыр

2000 жылдардың басында барлық дін өкілдері кемсітуге ұшырайтын елде шамамен 1000 католик болған деп есептеледі. 2020 жылы католиктер халықтың 0,18%-ын, яғни шамамен 1500 адамды құрады. Ресми дін – буддизм, және бұрын католик миссионерлеріне елге кіруге рұқсат берілмеген. 2001 жылдың 8 сәуірінде, құрма жексенбісі күні, Бутан полициясы шіркеулерге барып, сенушілердің есімдерін тіркеді және бір пасторды сұрақтан кейін түрмеге жабумен қорқытты. Христиандардың ашық түрде діни қызмет өткізуіне тыйым салынған. Бутан Конституциясы бутандық азаматтардың дін бостандығын қорғайды, бірақ дін ауыстыруға тыйым салынады. 7.4-бапта былай делінген: «Бутан азаматының ой, сана және дін бостандығына құқығы бар. Ешкімді күш көрсету немесе ықпал ету арқылы басқа дінге өтуге мәжбүрлеуге болмайды». Бутан туған алғашқы католик діни қызметкері, Кинли Тшеринг, 1986 жылы қасиетті санға ие болды. Бастапқыда миссионерлер оны бұл жолдан қайтарған, бірақ Ана Терезамен кездескеннен кейін католик діни қызметкері болуға шешім қабылдады. Елдің азаматы ретінде ол Бутанды еркін аралап, желтоқсанның 24-інде туған күнін тойлап, Рождестволық әуен айтады. Сондай-ақ, ол Бутанда буддизмнен христиан дініне ауысқан алғашқы адам деп саналады. 2023 жылы ол жергілікті туған жалғыз діни қызметкер. Бутан ешқашан жергілікті католиктік иерархиялық құрылымға ие болған емес, бірақ Дарджилинг епархиясының қарауында.