Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Күлкі – Англияда пуритандық кезеңде пайда болған қысқа комедиялық шағын қойылым. Театрлар жабылуымен актерлер өнерлерін көрсетуге мүмкіндіксіз қалды. Олар Элизавета театрының танымал пьесаларынан көріністер алып, билер мен басқа да ойын-сауықтарды қосып, кейде заңсыз түрде ақша табу үшін орындады. Бастапқы пьесаның танымалдылығымен қатар, күлкіге арналған материал көбінесе физикалық юмор немесе өткір тіл үшін таңдалды. Фрэнсис Киркманның «Зеректер, немесе ойын-сауықтың ойыны» (1662) – жиырма жеті күлкіден тұратын жинақ. Үшеуі Шекспирдің пьесаларынан бейімделген: «Жазғы түнгі арман» пьесасынан Түкті тоқушы, «Гамлеттен» қабір қазушы сахнасы және «Құдағи атты» деп аталатын Фальстафқа қатысты сахналар жинағы. Типик күлкі Джон Марстонның «Голланд бикесі» пьесасынан алынған сюжетті ұсынды; бұл қойылымда ашкөз шарап сатушыны ақылдан безген джентльмен тоналайтын барлық көріністер біріктірілген. Киркман кітабындағы күлкілердің шамамен жартысы Бомонт пен Флетчердің шығармаларынан алынған. Бұл авторлардан алынған күлкілердің арасында «Forc'd Valour» («Күлкілі лейтенант» пьесасының тақырыбы), «The Stallion» («Елдің әдеті» пьесасынан еркектер үйінің сахналары) және «Philaster» пьесасынан Фарамондты әжуалау сахналары бар. Бұл жинақта Бомонт пен Флетчердің беделі олардың ерте қайта жандану сахнасындағы үстемдігін болжады. «Соқыр мемлекет» деп белгілі «Жалқылар бұтағы» пьесасының үзіндісінде қосымша диалог бар, бұл оның қойылым мәтінінен алынғанын көрсетеді. Бұл үзіндідегі жалқылардың патшасы Клаус кейінірек жазылған шығармаларда, мысалы, өзін жалқылардың патшасы деп жариялаған Бэмпфилд Мур Кереудің естеліктерінде кейіпкер ретінде пайда болады. Актер Роберт Кокс, бәлкім, ең танымал күлкі орындаушысы болды.
A droll is a short comical sketch of a type that originated during the Puritan Interregnum in England. With the closure of the theatres, actors were left without any way of plying their art. Borrowing scenes from well known plays of the Elizabethan theatre, they added dancing and other entertainments and performed these, sometimes illegally, to make money. Along with the popularity of the source play, material for drolls was generally chosen for physical humor or for wit. Francis Kirkman's The Wits, or Sport Upon Sport, 1662, is a collection of twenty seven drolls. Three are adapted from Shakespeare: Bottom the Weaver from A Midsummer Night's Dream, the gravedigger's scene from Hamlet, and a collection of scenes involving Falstaff called The Bouncing Knight. A typical droll presented a subplot from John Marston's The Dutch Courtesan; the piece runs together all the scenes in which a greedy vintner is gulled and robbed by a deranged gallant. Just under half of the drolls in Kirkman's book are adapted from the work of Beaumont and Fletcher. Among the drolls taken from those authors are Forc'd Valour (the title plot from The Humorous Lieutenant), The Stallion (the scenes in the male brothel from The Custom of the Country), and the taunting of Pharamond from Philaster. The prominence of Beaumont and Fletcher in this collection prefigures their dominance on the early Restoration stage. The extract from their Beggar's Bush, known as The Lame Commonwealth, features additional dialogue, strongly suggesting it was taken from a performance text. The character of Clause, the King of the Beggars in that extract, appears as a character in later works, such as the memoirs of Bampfylde Moore Carew, the self proclaimed King of the Beggars. Actor Robert Cox was perhaps the best known of the droll performers.