Кіріспе
Ағылшын сәулет тарихшысы және қала туралы пікір білдіруші Иэн Борден (1962 жылы Оксфордта туған) – ағылшын сәулет тарихшысы және қала туралы пікір білдіруші.
Iain Borden (born in Oxford in 1962) is an English architectural historian and urban commentator.
Мансап
Оксфордтың Магдален колледж мектебінде (MCS) білім алған Иэн Борден 1985 жылы Ньюкасл-апон-Тайн университетін бітірді, содан кейін UCL және Калифорния университеті, Лос-Анджелес (UCLA) магистратурасын және UCL докторантурасын аяқтады. Ол Британдық сәулетшілер институтының құрметті мүшесі және Жоғары білім академиясының қауырт мүшесі. Оның зерттеулері шекаралар мен бақылау, теоретиктер Анри Лефевр және Георг Симмель, кино және сәулет, гендер және сәулет, дене кеңістіктері және қалалық кеңістіктердің тәжірибесін қамтиды («Бейтаныс қала: Архитектура мен әлеуметтік кеңістікті сынау», (MIT Press, 2001)). Борден сонымен қатар автомобиль жүргізу тарихын қалалардың, ландшафттардың және сәулеттің кеңістіктік тәжірибесі ретінде, әсіресе фильмде бейнеленгенін зерттеді: «Drive: Фильм, қалалар және ландшафттар арқылы саяхаттар» (Reaktion, 2012). Борден көп жылдар бойы скейтборд тарихын, оны сақтау және жабдықтаумен айналысты, соның ішінде 2000-шы жылдардың басында Милтон-Кейнс кеңесіне кеңес берді, бұл әлемдегі алғашқы скейт-плаза деп саналатын «Buszy» құрылысына әкелді. 2013 жылы Лондонда ол Саутбанк орталығының скейтбордингті өз аумағына көшіру жоспарларына қатысты оқиғаларға қатысты. Ол скейтбордингті бастапқы Андеркрофт орнында және Саутбанктегі басқа жерлерде сақтап қалуды қолдады, осы мақсатта «Save Our Southbank» және Long Live Southbank бейнелерінде пайда болды және жақын жердегі Хангерфорд көпірінің астындағы жаңа скейтборд алаңының құрылысында маңызды рөл атқарды. 2014 жылы Борден Хорнчерчтегі Ром скейтпаркін (1978 жылы салынған) Англия мұрасына енгізуге көмектесті, бұл мұралық қорғауға ие болған Еуропадағы алғашқы скейтпарк болды, сондай-ақ Мэтт Харрис түсірген «Rom Boys: 40 Years of Rad» деректі фильмінің техникалық кеңесшісі болды. Борден ұлттық газеттерде скейтбордтың тарихы, артықшылықтары және қоғамға тигізетін пайдасы туралы бірнеше мақала жазды және Ұлыбритания мен АҚШ-тағы көптеген қалалық билік органдарына, сәулетшілерге және скейтпарк өндірушілеріне скейтбордты сақтау, жабдықтауды жобалау және құрылыс бойынша кеңес берді. 2018 жылы Борден Лондонның оңтүстігіндегі Кристалл Паласта жаңа скейтпаркті бастауға және жобалауға көмектесті, ал екі жылдан кейін ол Skateboard England, Skateboard GB және Sport England ұйымдарымен бірлесіп скейтбордтарды жобалау және дамыту жөніндегі ресми нұсқаулықты жасады, онда скейтпарктер мен скейтборд алаңдарын жобалау, құрылыс және салу бойынша кеңес берілген. Иэн Борден 2015 жылдан бері Бартлетт университетінің колледжінде білім беру жөніндегі проректоры, ал 2002 жылдан бері сәулет және қалалық мәдениет профессоры. 2001 жылдан 2009 жылға дейін Бартлетт архитектура мектебінің директоры/басшысы, ал 2010 жылдан 2015 жылға дейін коммуникация жөніндегі проректоры болды. Өз зерттеулерінде Борден көлік жүргізу, скейтбординг, жаяу жүру және фильмдер сияқты күнделікті оқиғаларды қазіргі заманғы сәулет және қоғамдық кеңістіктермен байланысты зерттейді. Оның «Скейтборд және қала: толық тарих» (Bloomsbury, 2019) және оның алдындағы «Скейтборд, кеңістік және қала: сәулет және дене» (Berg, 2001) кітаптары скейтбордтың талдамалық және тарихи есебін ұсынады, осы жаһандық құбылысты шығармашылық, саяси және қалалық акт ретінде түсіндіру үшін Анри Лефеврдің философиясын пайдаланады. Оның «Drive: Фильм, қалалар және ландшафттар арқылы саяхаттар» (Reaktion, 2012) кітабында автомобиль жүргізуді қалалар мен қалалық кеңістіктердегі тәжірибе ретінде зерттеді, әртүрлі жылдамдықтарды, ландшафтты және әлеуметтік жағдайларды зерттеу үшін кинематографиялық бейнелеулерді қолданды. Басқа зерттеулер көпірлерді, туннельдерді, бақылау дөңгелектерін, мұнаралы крандарды және басқа да ірі ауқымды күнделікті сәулет құрылыстарын қалалық және саяси жағдайлардың символы ретінде зерттейді.