Кіріспе

Stier (HSK 6) – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Кригсмаринінің көмекші соғыс кемесі. Кригсмаринінде ол Schiff 23 деп аталды, ал Корольдік теңіз күштерінде ол Raider J ретінде белгілі болды. Stier атауы неміс тілінде "бұқа" деген мағынаны білдіреді және Тавр шоқжұлдызын да көрсетеді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыста Атлантика мұхитына шыққан соңғы неміс рейдері болды.

Ерте тарих

1936 жылы Germaniawerft компаниясы салып, "Каир" жүк кемесі ретінде пайдалануға берілді. 1939 жылдың қарашасында Kriegsmarine қызметіне алынғанға дейін Atlas Levant Line (ALL) компаниясымен жұмыс істеді. Балтық теңізіндегі сауда кемелеріне қарсы операциялардан кейін, ол мина тастау кемесіне айналдырылып, "Теңіз арысы" операциясында қолдану жоспарланды. Операция тоқтатылғаннан кейін, 1941 жылдың сәуір айында "Stier" деп аталған кемеге көмекші крейсер статусы берілді. Алдымен Роттердамдағы Wilton кеме жасау шеберханасында, содан кейін Штеттиндегі Oderwerke және Готенхафендегі (Гдиня) Kriegsmarinewerft кеме жасау шеберханаларында өзгерістер енгізілді.

Жаулап алу сапары

1942 жылғы 10 мамырда ол Атлантикадағы операциялар үшін Германиядан шықты. Ла-Манш бұғазы арқылы кезең-кезеңімен жылжып, 13-ы күні британдық жағалау күштерімен болған қақтығыста екі неміс торпедалық катері мен бір британдық MTB жойылды. 19-ы күні «Штир» Францияның оккупацияланған Роян портына жетті. Одан ол фрегат-капитан (кейін Kapitän zur See) Хорст Герлахтың басқаруымен Оңтүстік Атлантикадағы операцияларға бағыт алды. Төрт жарым айлық саяхатында ол үш кемені батырды. 1942 жылғы 27 қыркүйекте ол американдық жүк кемесімен шайқасып, оны батырды. Кеме көрсеткен қарсылық «Штирге» елеулі зақым келтірді, нәтижесінде экипаж кемені суға батыруға мәжбүр болды. Осы операция кезінде «Штир» төрт кемені, жалпы салмағы 29 409 тоннаны (GRT) батырды.

Соңғы тапсырма

1942 жылы 27 қыркүйекте «Стайр» Кейптаундан Парамарибоға бағыт алған «Стифен Хопкинс» бостандық кемесімен кездесті. Тұманды ауа-райында екі кеме таңғы сағат 08:52-де 4000 метр қашықтықта бір-бірін көріп қалды. Герлах өзінің экипажын дайындыққа келтірді; «Стивен Хопкинс» капитаны белгісіз кемеге күдікпен қарап, осыған ұқсас шара қолданды. «Стивен Хопкинс» кемесінде шағын қорғаныс қарулары болды (артқы жағында 1 × 4 дюймдік зеңбірек, алдында 2 × 37 мм-лік, үлгісі белгісіз екі зеңбірек және 6 × пулемет), бірақ шамамен сағат 08:55-те атыс басталғанда, кеме қарқынды қарсылық көрсетті. Ол «Стайр» кемесіне бірнеше рет оқ тигізіп, қозғалтқыштары мен рульдік механизмдеріне зақым келтірді. Дегенмен, «Стайр» атысынан басылған «Хопкинс» кемесі ағысқа бірте-бірте кетіп, сағат 10-ға таман батып кетті. Оның 42 экипаж мүшесі қаза тапты, ал тағы үш адам кейіннен көз жұмды; аман қалған он бес теңізші 31 күннен кейін Бразилияға жетті. «Стивен Хопкинс» командирі капитан Пол Бак өзінің көрсеткен батылдығы үшін «Мерчант теңізшілерінің ерекше қызметі» медалімен марапатталды. Сонымен қатар, АҚШ Сауда теңіз академиясының курсанты Эдвин Джозеф О’Хара да кемедегі 4 дюймдік зеңбіректен соңғы оқтарды жалғыз өзі атқандығы үшін марапатталды. Ал «Стайр» кемесі ауыр зақымдалды: ол қозғала алмай, рульге де бағынбады. Герлах кемені батырып, одақтастардың қолына тимейтіндей ету туралы шешім қабылдады. Батыру зарядтары жарылғаннан кейін «Стайр» сағат 11:40-та суға батты. Экипаждың барлық мүшелері екеуінен басқа аман қалды және «Стайр» кемесімен бірге жүрген неміс жүк кемесімен Францияға оралды.