Екінші дүниежүзілік соғыстағы «Корморан» жауынгерлік кемесі

Кіріспе

II дүниежүзілік соғыс кезінде қолданылған Крейгсмарин саудалық рейдкері. Неміс көмекші крейсері Корморан (HSK 8) – II дүниежүзілік соғыс кезінде Крейгсмарин (неміс теңіз күштері) қолданған саудалық рейдкері. Бастапқыда Steiermark ("Штирия") сауда кемесі болған, соғыс басталғаннан кейін кеме теңіз күштеріне сатып алынып, рейдкерге айналдырылды. Schiff 41 белгісімен басқарылған кеме, одақтас теңіз күштеріне "Raider G" деген атпен белгілі болды. II дүниежүзілік соғыс кезінде Германияның ең ірі саудалық рейдкері Kormoran ("қарғабалдыры") Атлант және Үнді мұхиттарындағы бір жылдық карьерасы барысында 10 сауда кемесін жойды және 11-ін тұтқындады. 1941 жылдың 19 қарашасында Батыс Австралия жағалауында болған өзара қирату шайқасында австралиялық жеңіл крейсерді батқандығымен де танымал. Шайқаста алған зақымдары салдарынан Корморан суға батырылды. Неміс кемесіндегі 399 адамның 318-і құтқарылып, II дүниежүзілік соғыстың соңына дейін әскери тұтқындар лагеріне жайғастырылды, ал австралиялық крейсердегі 645 адамның бірі де аман қалмады. Корморанның қираған қалдықтары 2008 жылдың 12 наурызында, оның қарсыласынан төрт күн бұрын табылды. Корморанның HMAS Сиднейге қарсы жеткен табысы, көбінесе екі кеменің шайқас кезінде жақын болуымен және рейдкердің күтпеген шабуыл жасау және жылдам, дәл ату артықшылықтарымен байланысты. 2008 жылы қираған қалдықтар табылар алдында крейсердің барлық экипажымен бірге жоғалуы, неміс экипажының көп бөлігінің аман қалуына қарағанда, қырқыстарға және көптеген артық ойларға себеп болды. Кейбіреулер неміс командирі Теодор Демерстің Сиднейді қашықтыққа шақыру үшін заңсыз әдістер қолданғанын, ал басқалары жапондық суасты қайығының қатысқанын немесе шайқас туралы мәліметтердің кең ауқымды жасыру арқылы жасырылғанын айтты. Алайда, бұл талаптардың ешқайсысы ешқандай дәлелмен расталмады.

Құрылыс және қайта құру

Steiermark сауда кемесі Гамбург Америка желісі үшін Кильдегі Фридрих Крупп Германияверфь компаниясында салынды. 1938 жылы суға түсірілген кеме Шығыс Азия бағытында жұмыс істеуі тиіс болған, бірақ соғыс жарияланғанда теңіз сынақтарын ғана аяқтады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Версаль келісімшарты Германияның теңіз күшіне шектеулер қойды, олар кейіннен 1935 жылғы Англо-неміс теңіз келісімшартымен жеңілдетілді. 1930 жылдары Германияның және басқа елдердің конвенциялық әскери кемелері арасындағы айырмашылық неміс әскерилерін коммерциялық шабуылдармен айналысатын қосымша крейсерлердің болашақ соғыстарда маңызды рөл атқаратынын түсінуге мәжбүр етті, олар Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде де маңызды рөл атқарған болатын.

Steiermark осы кемелердің бірі болды. Корветтенкапитан (лейтенант-командир) Теодор Детмерс 1940 жылдың шілдесінде командирлікке тағайындалды; 37 жастағы ол неміс саудалық рейдерлік кемесіне командалық еткен ең жас адам болды. Детмерс кемеге Корморан деген ат қойды, оған (Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде немістер басып алған орыс сауда кемесі) және қара қаз (Детерс теңіз құсының балық аулаудағы пайдалануын өз кемесінің одақтас кемелерін ұстау әрекеттерімен салыстырды) шабыт берді. 1940 жылдың қыркүйек айында сәтті сынақ сапарынан кейін Корморан 9 қазанда қолданысқа берілді.

Дизайн

Корморан тоғыздың бірі болды. Басқа деректерге қарағанда, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Крайгсмаринде он бір көмекші крейсер жұмыс істеді: екеуі неміс суларынан шыққанға дейін басқа мақсаттарға қайта жіктелді. Ол рейдтердің ең үлкені және модификацияға алынғанда ең соңғысы болды. Өзгертілгеннен кейін Корморан ұзын және кең болды, жалпы тіркелген тоннажы 8736 тоннаға жетті. Ол электр моторларын қозғалтатын төрт 9 цилиндрлі дизельді қозғалтқыштарымен жабдықталған, бұл кеменің жылдамдығын арттыратын күшке ие болды. Рейдердің негізгі қаруы ретінде алты SK L/45 зеңбірегі болды: екеуі алдыңғы бөлігінде ("1" және "2") және екеуі кормасында ("5" және "6"), ал біреуі орта сызықта алдыңғы және артқы жағында ("3" және "4" сәйкесінше) орналасқан. Бұл зеңбіректер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңінен қалған еді; "3" зеңбірегі 1916 жылы шайқас крейсерінен алынып тасталған. Корморан сонымен қатар алты торпедалық түтікпен жабдықталған: жоғарғы палубада екі еселік ұңғы және әр жағында бір су асты түтігі. Детерс катапульта қалағанмен, мұндай жабдық Корморанның сауда кемесі ретіндегі маскировкасын бұзатын еді; оның орнына ұшақтар No. 5 жүк бөлімінде сақталды және судан көтергіштермен ұшырылып, қайтадан суға қондырылды. Механикалық ақаулар, ұшақты люк пен су арасында жылжытудағы қиындықтар және мүмкіндіктердің жетіспеуі салдарынан кеменің операциялық кезеңінде бар болғаны жеті рет ұшырылды. Рейдер содан кейін Готенхафенге (Гдиня, Польша) барып, кеменің қару-жарағын, ұшағын және мина салу қайығын қосымша сынақтан өткізді. Рейдер 3 желтоқсанда шықты, ал 10 желтоқсанда неміс суларынан шыққаннан кейін, оның маскировкасы мина тазалаушыдан советтік жүк тасушы "Вячеслав Молотовқа" өзгертілді. Корольдік теңіз күштері соғыс басталғанда неміс суларын блокадаға алғандықтан, Корморан алғашқы патрульдік аймағына жету үшін блокаданы бұзуға мәжбүр болды. Рейдердің Англия жоғалауы арқылы, басып алынған француз жағалау батареялары мен Люфтваффе қолдауымен немесе Фарер аралдарының айналасымен жүзуі ұсынылды. Демерс Исландияның солтүстігінен және Дания бұғазы арқылы оңтүстікке қарай саяхаттауды жөн көрді. Рейдер 12 желтоқсанның кешкісін бұғазға жетіп, қатты дауылдың жамылуымен өтіп, келесі күні түске дейін Атлант мұхитына кірді, бірақ одақтас кемелеріне кездеспеді.

Kormoran was one of nineefn |Other sources state that eleven auxiliary cruisers were operated by the Kriegsmarine during World War II: two were reclassified for other uses before leaving German waters. She was the largest of the raiders, and the most recently constructed when she was taken up for modification. After modification, Kormoran was long and wide, with a gross register tonnage of 8,736. She was propelled by four 9 cylinder diesel engines driving electric motors, which could propel the ship at
The raider was fitted with six SK L/45 guns as primary armament: two each within the forecastle ("1" and "2") and quarterdeck ("5" and "6"), and one each fore and aft ("3" and "4" respectively) on the centreline. These guns were World War I vintage; gun "3" had been removed from the battlecruiser in 1916. Kormoran was also equipped with six torpedo tubes: two dual launchers on the upper deck, and a single underwater tube on each side. Although Detmers wanted a catapult, such equipment would have spoiled any merchant ship disguise used by Kormoran; instead, the planes were stored inside No. 5 cargo hatch, and were launched and recovered from the water with hoists. Mechanical problems, difficulties in moving the aircraft between the hatch and the water, plus a lack of opportunities meant that only seven flights were made during the ship's operational deployment. The raider then travelled to Gotenhafen (Gdynia, Poland) and underwent further trials of the ship's weapons, aircraft, and minelaying boat. The raider departed on 3 December, and once she cleared German waters on 10 December, her disguise was changed from a minesweeper to the Soviet freighter Vyacheslav Molotov. The Royal Navy had blockaded German waters at the start of the war, and Kormoran had to break through to reach her first patrol area. It was suggested that the raider either sail through the English Channel with support from captured French coastal batteries and the Luftwaffe, or around the Faroe Islands. Detmers chose to travel north of Iceland and through the Denmark Strait before heading south. The raider reached the strait late in the evening of 12 December, passed through it under the cover of a heavy storm, and entered the Atlantic by the following midday without encountering any Allied ships.

Соңғы шайқас және жеңіліс

Ескерту: Осы бөлімдегі барлық уақыт UTC+7 бойынша көрсетілген. 1941 жылғы 19 қарашада сағат 16:00-ден сәл бұрын «Корморан» Батыс Австралияның Карнарвон қаласының оңтүстік-батысында болды. Сағат 15:55-те рейдер солтүстікке қарай (025° бағыт) бет алып келе жатқанда, бастапқыда биік кеме болды деп ойланған, порттың бұрышынан бір нысан көрінді, бірақ бұл тез арада крейсердің мачталары екені анықталды. Бірінші сигналға жауап берілмеді, себебі немістер кодталған Морзе әліпбиін түсінбеді. «Сидней» жарты сағат бойы қайталап жіберді, бірақ содан кейін «Сіздер өз сигнал әріптеріңізді көрсетуіңіз керек» деген хабарды жіберді, бұл хабарды қарапайым тілмен Морзе әліпбиі және сигналдық жалау арқылы жеткізді. Тағы бір кешігуден кейін «Корморан» «PKQI» деген жазуы бар жалауларды көтерді – бұл оның маскировкасы үшін қолданылатын шақыру белгісі, голландтық сауда кемесі «Страат Малакка» жалауын триатикалық тұғырға орнатып, голландтық азаматтық жалауын көтерді. Крейсерден жалауларды жақсы көруге нұсқау алғаннан кейін, «Корморан» кемесіндегі сигнал офицері жалауды ұзартып, оң жаққа бұрды. «Сидней» рейдердің бағытын және жүгін сұрады, сомен бірге жалау арқылы хабар алмасылды. Сағат 17:00 шамасында Детерс өзінің радио операторларына «Страат Малаккаға» күдікті кеме жақындап келе жатқанын хабарлайтын апат сигналын жіберуге бұйрық берді. Бұл хабарды «Uco» буксирі («QQQQ [түсініксіз] 1000 GMT») және Батыс Австралияның Джеральдтон қаласындағы жағалау станциясы («[түсініксіз] 7C 11115E 1000 GMT») ішінара қабылдады. Джеральдтон станциясы барлық кемелерге хабар жіберіп, ештеңе хабарлауға бола ма деп сұрады, немістер бұл хабарды өздерінің сигналына жауап ретінде түсіндірді. Оның негізгі қарулары мен торпедалары рейдерге бағытталған, бірақ қосалқы қарулары іске қосылмаған, персонал жоғарғы палубада тұрды, крейсердің гидроұшағы ұшыруға дайын болғанмен, ол тез арада жиналды. Маневр кезінде «Сидней» «IK» сигналын берді, бұл немістер үшін түсініксіз болды, себебі бұл комбинация «Сіздер циклонға, дауылға немесе тайфунға дайындалуыңыз керек» дегенді білдіретін қысқартылған хабарлама еді. Он бес минуттан кейін крейсер «Сырлы белгіңізді көрсетіңіз» деген сигналды жіберді. Рейдердің алғашқы оқ атуы кемеге тиді, ал келесі төрт оқ атуы «Сиднейдің» көпірін, оқ бағыттау мұнарасын, алдыңғы мұнараларын және ұшағын жойды. Рейдер шабуыл жасағанда екі торпеда бірден атылды, нысанаға жақын болғандықтан, жеңіл қаруларды қолданып «Сиднейдің» бүйірін кесіп, крейсердің қосалқы қаруларын іске қосуға кедергі келтіруге мүмкіндік болды. Ал «Сидней» алдыңғы мұнараларынан бір ғана толық оқ атып, одан шыққан снарядтар «Корморанның» түтікшесі мен сымсыз байланыс бөлмесінен өтіп, екі теңізшіге оқ тигізді. «Корморанның» артиллериялық ұшақтары келесі үш оқ атуда «Сиднейдің» су сызығына бағытталды. Немістердің сегізінші немесе тоғызыншы оқ атуы кезінде «Корморанның» торпедаларының бірі «Сиднейді» «А» мұнарасының алдынан соғып, оның бүйірінде тесік жасады және кемені алдыңғы жағымен шөгуге мәжбүр етті. Торпеда соққаннан кейін «Сидней» портқа қарай күшті бұрылды, немістер бұл шабуылға тырысу деп болжады, бірақ крейсер зиянсыз артқа өтті. 17:35 шамасында крейсер оңтүстікке қарай бағытталды, қатты зақымдалған, отқа күйген және жылдамдығын жоғалтқан, оның негізгі қарулары жойылған немесе нысанасынан алыстаған және қосалқы қарулары қашықтықта болды. «Корморан» өзінің бағытын және жылдамдығын сақтады, бірақ оқ атуын тоқтатты; оның артқы қарулары «Сидней» өтетін кезде соққы беруді жалғастырды. Крейсер «Корморанға» торпедамен оқ атты, бірақ рейдер сол жақтан бұрылатын кезде, олар зиянсыз артқа ұшып кетті. Бұрылыс аяқталғаннан кейін, шайқаста болған зақымнан «Корморанның» қозғалтқыштары толығымен істен шығып, «Сидней» оңтүстікке қарай сопақтап жүретін кезде, рейдер суда тоқтап қалды. Рейдер соңғы рет 17:50 шамасында өз қаруларынан атып жіберді, ал торпеда 18:00 атып тасталды, бірақ сәтсіз болды. «Корморанның» машина бөлмесіне зақым келгендіктен өрт сөндіру жүйелері істен шықты, ал майдың отты газ қоймаларына немесе шахтаға жетуі уақыт мәселесі болғандықтан, Детерс 18:25-те «кемеден кетуге» бұйрық берді. Барлық қайықтар мен салдар 21:00-ге дейін суға жіберілді, бұл уақытта шағын экипаж қару-жарақты күзетті, ал олардың әріптестері эвакуацияланды және офицерлер кемені суға батыруға дайындық жасады. Эвакуация кезінде көбіне жарақат алған 60 адамды алып бара жатқан резеңке құтқару салты ескертусіз суға батып кетті; аман қалған үш адам басқа қайықтарға орналастырылды. Немістердің жалпы шығыны алты офицер, 75 неміс теңізшісі және бір қытай теңізшісі болды.

Note: All times in this section are UTC+7. On 19 November 1941, shortly before 16:00, Kormoran was south west of Carnarvon, Western Australia. The raider was sailing northwards (heading 025°) at At 15:55, what was initially thought to be a tall ship sail was sighted off the port bow, although the sighting was quickly determined to be the masts of a cruiser, The first was not answered because the Germans did not understand the coded Morse. Sydney repeated for half an hour, but then began to send, "You should hoist your signal letters", both by plain language Morse and signal flag. After another delay, Kormoran raised flags reading "PKQI"—the callsign for her disguise, the Dutch merchant ship Straat Malakka — on the triatic stay and hoisted a Dutch civil ensign. After receiving an instruction from the cruiser to make the flags visible, the signals officer aboard Kormoran did so by lengthening the halyard and swinging it around to the starboard side. Further flag signals were exchanged, with Sydney asking the raider's destination and cargo. At around 17:00, Detmers instructed his wireless operators to send a distress signal indicating Straat Malakka was being approached by a suspicious ship. This message was partially received by the tugboat Uco ("QQQQ [unintelligible] 1000 GMT") and a shore station at Geraldton, Western Australia ("[unintelligible] 7C 11115E 1000 GMT"). The Geraldton station broadcast a message to all ships asking if there was anything to report, which was interpreted by the Germans as acknowledgement of their signal. Her main guns and torpedoes trained on the raider, but secondary weapons did not appear to be manned, personnel were standing on the upper deck, and although the cruiser's seaplane had been readied for launch, it was soon stowed away. During her manoeuvre, Sydney signalled "IK", which made no sense from the Germans' perspective, as that combination was shorthand for "You should prepare for a cyclone, hurricane, or typhoon". Fifteen minutes later, the cruiser signalled, "Show your secret sign". The raider's opening salvo bracketed the ship, while the next four salvoes destroyed Sydneys bridge, gun direction tower, forward turrets, and aircraft. Two torpedoes were launched simultaneously with the raider's attack, and the close proximity of the target allowed the use of lighter weapons to rake Sydneys flank and interfere with attempts to man the cruiser's secondary weapons. In contrast, Sydney was only able to fire a single full salvo before her forward turrets were knocked out, shells from which punched through Kormorans exhaust funnel and wireless room, and caused shrapnel wounds to two sailors. Kormorans gunners shifted their aim to Sydneys waterline with their next three salvoes. Around the time of the eighth or ninth German salvo, one of Kormorans torpedoes struck Sydney forward of "A" turret, ripping a hole in her side and causing her to settle by the bow. After the torpedo hit, Sydney turned hard to port in what the Germans assumed was an attempt to ram, but the cruiser passed harmlessly aft. By 17:35, the cruiser was heading south, heavily damaged, on fire, and losing speed, with her main guns destroyed or jammed facing away from their target and her secondary weapons out of range. Kormoran maintained her course and speed, but discontinued salvo firing; her stern guns continued to score hits as Sydney passed through their firing arcs. The cruiser fired torpedoes at Kormoran, but as the raider was turning to bring her port broadside to bear, these passed harmlessly astern. After completing the turn, battle damage caused Kormorans engines to fail completely, leaving the raider dead in the water while Sydney continued to limp southwards. The raider fired her guns for the last time around 17:50, with the range at , and a torpedo was fired at 18:00, but missed. Damage to Kormorans engine room had knocked out the fire fighting systems, and as it was only a matter of time until the oil fire reached the magazines or mine hold, Detmers ordered "abandon ship" at 18:25. All boats and rafts were launched by 21:00, during which a skeleton crew kept the weapons manned while their colleagues evacuated and the officers made preparations for scuttling. During the evacuation, a rubber liferaft carrying 60, mostly wounded, sank without warning; the three survivors were placed in other boats. Total German casualties were six officers, 75 German sailors, and one Chinese sailor.

Құтқару

Неміс құтқарылғандардың 26 адамды тасымалдаған алғашқы құтқару салты 23 қараша күні таңертең «Аквитания» әскерлік кемесімен табылды, бірақ кеме капитаны аймақта әлі де жаулаушы бар деп сенгендіктен, радиобайланысты үзбеді және үш күннен кейін ғана жағдайды хабарлады. Детерстің қайығы әскерлік кемені көрді, бірақ өздерінің бар екенін көрсетпеді, себебі неміс офицері бейтарап сауда кемесімен кездесуге үміттенеді. «Сиднейдің» портқа оралуы бірнеше күнге кешіккенін анықтау жұмыстары 23 қарашада басталды. Алайда, толыққанды іздеу келесі күні түстен кейін ғана басталды, британдық «Трокас» танкері 25 адамды (олардың біреуі қаза тапқан) екінші «Корморан» құтқару салтын тапқандығын хабарлағаннан кейін. 25 қарашада Батыс Австралия үстінен жүргізілген әуеден іздеу кезінде бірнеше неміс құтқару қайықтары көрінді: 46 адамға арналған қайық 17 Майл құдығында жағаға шықты, 57 адамға арналған қайық Ред-Блаффқа жақындады, ал үшінші қайық жағалаудан алыс болды. Сол күні түстен кейін Куобба станциясының қызметкерлері жағаға шыққан екі топты ұстады, олар қарсылық көрсетпеді. Жолаушылар тасымалдаушы «Centaur» кемесіне немістерді жинап, Фримантелге жеткізу үшін Карнарвонға түсуге бұйрық берілді, ол түні сағат 22:00-де Детерстің қайығымен кездесіп, оны сүйреп әкетті, себебі 62 жау теңізшісін кемеге жібергісі келмеді, бірақ оларды өз бастарына қалдыруды да қаламады. Карнарвонға сапар барысында зақымдалған және артық жүктелген неміс құтқару қайығы суға батып, «Корморан» құтқарылғандары «Centaur» кемесінің екі құтқару қайығына көшірілді. Келесі күні бір неміс құтқару белбеуі мен екі төрт орындық құтқару салдары табылды, олардың бірінде теңізде жерленген қайтыс болған неміс теңізшісі болды. 1941 жылдың соңында жүргізілген іздеулерде «Сидней» кемесінің 645 экипажының ешқайсысы табылған жоқ; табылған жалғыз расталған қалдықтар – зақымдалған карли-флот және құтқару белбеуі. 1942 жылдың ақпан айында Рождество аралына белгісіз денесі бар карли-флот жетті. 2021 жылы ДНК зерттеулері осы қалдықтардың «Сиднейде» ASDIC (сонар) операторы болған Әдемі теңізші Томас Уэлсби Кларкқа тиесілі екенін растады.

The first life raft of German survivors, carrying 26 men, was recovered by the troopship Aquitania early on 23 November, but as the ship's master believed a raider was still in the area, he maintained wireless silence and did not report his discovery until three days later. The lifeboat carrying Detmers saw the troopship but did not make their presence known, as the German officer hoped to be picked up by a neutral merchant ship. Attempts to locate Sydney, which was several days overdue in returning to port, commenced on 23 November. However, it was not until the afternoon of the next day, after the British tanker Trocas reported finding the second Kormoran life raft with 25 men (one having perished) a full scale search was begun. Several German lifeboats were spotted on 25 November during the air search off Western Australia: the 46 man cutter had come ashore at 17 Mile Well, the 57 man lifeboat was nearing Red Bluff, and a third lifeboat was further off the coast. That afternoon, the staff of Quobba Station rounded up the two groups that had made landfall, who did not resist capture. The passenger freighter Centaur, which had been instructed to make landfall at Carnarvon to collect the Germans captured so far and transport them to Fremantle, encountered Detmers' lifeboat that night at 22:00 and took it in tow, as they were unwilling to let 62 enemy naval personnel aboard, but did not want to leave them to their fate. During the voyage to Carnarvon, the damaged and overloaded German lifeboat was swamped, and the Kormoran survivors were transferred into two of Centaurs lifeboats. The next day, recovered a German lifebelt and two four man liferafts, one of which was carrying a deceased German sailor, who was buried at sea. During searches in late 1941, none of the 645 strong ship's company from Sydney was found; the only confirmed remains found were a damaged carley float and a lifebelt. In February 1942, a carley float carrying a then unidentifiable body reached Christmas Island. In 2021, familial DNA research verified that the remains were those of Able Seaman Thomas Welsby Clark, an ASDIC (sonar) operator on Sydney.

Салдары

Германияда шайқасқа қатысты ақпараттар аман қалғандарды іздеу барысында ұсталған хабарламалардан жиналып, кейін одақтастардың жаңалықтарымен толықтырылып, 1943 жылдың басында неміс шенеуніктерінің ішкі қолданысына арнап жарияланды. Сол жылы тұтқын алмасу кезінде үйіне жіберілген «Корморан» экипажының бір мүшесі шайқастың мән-жайларын растады, ал ақпараттар неміс БАҚ-ында 1943 жылдың желтоқсан айында жарияланды. Германиядан аман қалғандардың көпшілігі Фримантелге жеткізіліп, тексерілді. Оқиғаны анықтауға жасалған тыраштандырулар неміс офицерлерінің теңізшілеріне дұрыс емес жауап беруге, куә болмаған оқиғаларды айтуға және топтарды бөліп, олардың жауаптарын салыстыру қиындықтарына тап болды. Осыған қарамастан, австралиялық билік шайқастың негізгі мән-жайларын анықтады, бұл «Аквитания» кемесімен құтқарылып, Сиднейге жеткізілген неміс теңізшілерімен расталды. Олардың сұхбаттары Фримантелдегідей ортақ белгілер мен қайшылықтарды көрсетті, соның салдарынан тергеушілер шындықты айтып жатыр деген қорытындыға келді. Алғашқыда теңізшілер Харвиде, ал офицерлер Суонборн казармасында қамауға алынды, бірақ желтоқсан айында тергеу аяқталғаннан кейін барлығы Виктория штатындағы Мурчисонға жақын жердегі әскери тұтқын лагеріне көшірілді. Теңізшілер «№13» әскери тұтқын лагеріне қамалды, онда Африка корпусының 1200 әскери қызметкері және «Аквитания» кемесімен құтқарылған олардың кемедестері орналасқан еді, ал офицерлер Дхуррингйл шаруашылығына жіберілді. Бір теңізші 1942 жылдың 24 наурызында өкпе ісігінен қайтыс болды және Татура әскери бейітіне жерленді. 1945 жылдың 11 қаңтарында Детмерс және басқа 19 Окпан офицерлері алдыңғы жеті айда қазылған туннель арқылы Дхуррингйлден қашып шықты, бірақ барлығы қашқаннан кейін бірнеше күн ішінде ұсталды. Детмерстің қасында неміс-ағылшын сөздігі табылды, онда шайқасқа қатысты екі есеп (кемелік журнал немесе іс-қимыл туралы есеп және инженерлік журнал) Вигенер шифрымен шифрланған, бірақ бұл есептер көп жаңа ақпарат бермеді. Лагерге оралғаннан кейін көп ұзамай Детмерс инсульт алды және үш айдан астам уақыт Виктория штатындағы Хайдельбергтегі әскери ауруханада жатты. Танысырақ айтқанда, қарсы тұрған теңіз айлағына нағыз «Страат Малакка» байланған еді.

In Germany, information about the battle was assembled from communications intercepts during the search for survivors, then combined with Allied news articles and published in early 1943 for internal consumption by German officials. A member of Kormorans crew sent home in a prisoner exchange later that year confirmed the details of the battle, and accounts were published by the German media in December 1943. Most of the German survivors were taken to Fremantle and interrogated. Attempts to learn what had happened were hampered by the German officers instructing their sailors to obfuscate the enemy with false answers, people describing events they did not witness but heard of later, and difficulty in keeping groups separated in order to check their stories against each other. Despite this, Australian authorities were able to piece together the broad details of the battle, which was verified by German sailors recovered by Aquitania who had been taken to Sydney instead. Their interviews showed similar commonalities and inconsistencies as those in Fremantle, and the interrogators concluded that the true story was being recounted. Initially, the sailors were imprisoned at Harvey while the officers were imprisoned at Swanbourne Barracks, but after interrogations were concluded in December, they were all relocated to prisoner of war camps near Murchison, Victoria. Sailors were interned in No. 13 Prisoner of War Camp, which already hosted 1,200 soldiers of the Afrika Korps, and their shipmates rescued by Aquitania, while officers were sent to the Dhurringile homestead. One sailor died in captivity on 24 March 1942 from lung cancer, and was buried in the Tatura war cemetery. On 11 January 1945, Detmers and nineteen other Axis officers broke out from Dhurringile through a tunnel excavated during the previous seven months, although all were recaptured within days of escaping. Detmers was found with a German English dictionary which included two accounts of the battle (a deck log or action report, and an engineering log) encrypted within using a Vigenère cipher, although these accounts provided little new information. Shortly after returning to the camp, Detmers suffered a stroke, and spent over three months at the military hospital in Heidelberg, Victoria. Ironically, tied up to the opposite pier was the real Straat Malakka.

Іздеу және қайта табу

Корморанның шамамен соңғы орналасқан жері белгілі болғанымен (неміс деректерінің көпшілігі ұрыс координаттарын деп көрсетеді), Корморан мен Сиднейді табуға жасалған күш-жігерді осы координаттардың кеңдігімен анықталған іздеу аймағының үлкендігі қиындатты. Австралиялықтар немістер координаттарды жалған айтқан (соғыстың басқа да аспектілерімен қатар) және кемелер оңтүстікке қарай, жағалауға жақын жерде табылacağını мәлімдеді. Соғыстан кейінгі жылдары Австралия әскерилері бірнеше іздеу жүргізді, бірақ олардың басты мақсаты технологиялық шектеулерге байланысты тек қана терең емес суларда іздеуге мүмкіндік берген Австралия крейсерін табу болды, сондай-ақ Сидней немесе Корморанның белгілі бір жерде болғаны туралы жеке тұлғалардың хабарларын тексеру немесе жоққа шығару үшін жасалды. 1990 жылы Роберт Баллард пен Вудс-Холл океанографиялық институтынан кемелерді іздеуді бастау ұсынылды, ол іздеу аймағын едәуір қысқарту шартымен келісті. 1991 жылы өткен форум бұл шараны іске асыруға тырысты, бірақ сәтті болмады, содан кейін Баллард ұсынысын кері қайтарып алды. 1999 жылғы Австралия үкіметінің баяндамасында әскери кемелерді іздеудің ең мүмкін аймағын анықтау үшін семинар ұйымдастыру ұсынылды, бірақ қатысушылар немістер көрсеткен ұрыс орнына ("солтүстік позиция") немесе Абролхос аралдарына ( "оңтүстік позициясын" қолдаушылар ұсынған ұрыс аймағы) арасындағы пікір келіспеушіліктері сақталды. Американдық кемелерді іздеуші Дэвид Мирнс Сидней мен Корморанның шайқасы және өзара жойылғаны туралы алғаш рет 1996 жылы өткен конференцияда естіп, 2001 жылы шайқасты зерттеуге кірісті. Тарихшылар мен Батыс Австралия мұражайының көмегімен Мирнс бастапқы дереккөздерге назар аударды, осы іс шара барысында ол жоғалған деп есептелген Корморан экипажының бірнеше архивтік құжаттары мен күнделіктерін тапты немесе қайта тапты; бұл құжаттар оны неміс есептерінің дұрыс екеніне сендірді. Потенциалды іздеу аймағын анықтағаннан кейін, Австралия үкіметі іздеуге бірнеше миллион доллар көмектесуге уәде берді, бірақ Германия үкіметінің көмегі, егер кеме табылса, Мирнске Корморанды түсіруге ресми рұқсат берумен шектелді. Мирнс Корморанды іздеу үшін "іздеу тіктөртбұрышын" анықтауды жоспарлады, ол рейдерден екі салдың мүмкін басталу нүктелерін кері дрейфтік талдау арқылы анықтауға негізделген. Бұл іздеу тіктөртбұрышы (өлшемі есептелген) бірнеше күн бойы терең судың ішінде, SV Geosounder зерттеу кемесінде орнатылған сүйретілетін жақты сканерлік сонармен тексерілді. Мирнс алдымен Корморанды табуға баса назар аударды, өйткені неміс кемесінің орналасқан жерін анықтау Сиднейді іздеу аймағын едәуір қысқартуға мүмкіндік беретін еді. Жабдықтар мен ауа райындағы қиындықтардан кейін, Geosounder іздеуді бастады және 2008 жылдың 12 наурызында Корморанды тапты. Ылғалды жер теңіз деңгейінен төмен орналасқан және екі үлкен бөліктен тұрады, олардың арасында овал пішіндес қалдықтар өрісі болды. Рейдердің табылуы туралы хабарды 17 наурыз күні таңертең Австралия премьер-министрі Кевин Радд жариялады. Мирнс Корморанның орналасқан жеріне сүйене отырып, Сиднейді іздеу аймағын анықтауға мүмкіндік алды, өйткені крейсердің орналасқан жері туралы нақты ақпарат болмаса да, оның рейдерге қатысты соңғы белгілі орны туралы көп ақпарат болды. Сидней 17 наурызда Корморанның оңтүстік-шығысында, орналасқан жерде табылды. Кеме Корморанның табылуы туралы хабарланғаннан кейін бірнеше сағаттан кейін ғана табылды. Екі кеме де табылғаннан кейін Австралияның тарихи кемелердің апаттары туралы 1976 жылғы заңымен қорғалды, ол қорғалған кеме апатының орнын бұзуға тырысқандарға 10 000 А$ айып немесе бес жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасын көздейді. Екі кеме де 2011 жылдың 14 наурызында Австралияның ұлттық мұра тізіміне енгізілді. Geosounder бортындағы жақты сканерлік сонар ROV-қа ауыстырылғаннан кейін (техникалық мәселелер мен нашар ауа райына байланысты кешіктірілді), ол кеме апаттарын егжей-тегжейлі тексеру үшін теңізге қайта оралды. Сидней 3-6 сәуір аралығында түсірілді және құжатталды, ал 6 сәуірде шайқастан қалған қалдықтар деп саналған сонарлық сигнал визуалды түрде тексерілді және жаздық лавасының шығып кетуі екені анықталды. Корморанның апат орнын қарау шахталық палубаның жарылысы кеменің артқы жартысын бөліп тастағанын растады, үлкен қалдықтар өрісінде танымал заттар өте аз болды. Іздеу жұмысы 7 сәуірде Geosounder Джеральдтонға оралғанға дейін түн ортасына дейін аяқталды деп жарияланды.

Despite the approximate last position of Kormoran being known (most German accounts giving the battle coordinates as ), efforts to find Kormoran and Sydney were hampered by the size of the search area indicated by such broad coordinates, and claims by Australians that the Germans had lied about the coordinates (among other aspects of the fight) and the ships would be found further south and closer inshore. Several searches were made by the Australian military in the years following the war, but these were primarily concerned with finding the Australian cruiser, technologically restricted to shallow waters, and made to verify or prove false civilian claims that Sydney or Kormoran was at a particular location. In 1990, Robert Ballard and the Woods Hole Oceanographic Institution were approached to lead a search for the ships, which he agreed to on the condition that the search area be narrowed down considerably. A forum in 1991 unsuccessfully attempted to do this, and Ballard withdrew his offer. A 1999 Australian government report recommended that a seminar be organised to identify the most likely search area for the warships, but again, participants were still split between the battle location given by the Germans (referred to as the "northern position") or a point off the Abrolhos Islands (the area for the battle advocated by supporters of the "southern position"). American shipwreck hunter David Mearns first learned of the battle and mutual destruction of Sydney and Kormoran during a conference in 1996, and began studying the battle in 2001. With the assistance of historians and the Western Australian Museum, Mearns focused on primary source documents, during which he discovered or rediscovered several archive files and diaries of Kormoran personnel believed lost; these documents led him to believe that the German accounts were truthful. After identifying a potential search area, the Australian government announced several million dollars of funding for the search, but German government assistance was limited to formal approval for Mearns to film Kormoran if she was found. Mearns' plan was to determine a 'search box' for Kormoran by plotting the possible starting points of the two rafts from the raider through a reverse drift analysis. This search box (which was calculated to be in size) would then be inspected over the course of several days with a deep water, towed side scan sonar mounted aboard the survey vessel SV Geosounder. Mearns chose to focus on finding Kormoran first, as locating the German ship would significantly narrow down the search area for Sydney. After problems with equipment and weather, Geosounder commenced the search, and located Kormoran during the afternoon of 12 March 2008. The wreck site was below sea level, and consisted of two large pieces apart, with an oval shaped debris field between them, centred at The raider's discovery was publicly announced by Australian Prime Minister Kevin Rudd on the morning of 17 March. Mearns was then able to plot a search area for Sydney based on Kormorans location, as although there was no specific information on the cruiser's location, much more information was available concerning her last known position relative to the raider. Sydney was located on 17 March at , southeast of Kormoran. Discovery of the vessel was made only hours after the locating of Kormoran was publicly announced. On discovery, both wrecks were placed under the protection of the Australian Historic Shipwrecks Act 1976, which penalises anyone disturbing a protected shipwreck with a fine of up to A$10,000 or a maximum five years imprisonment. Both wrecks were placed on the Australian National Heritage List on 14 March 2011. After the side scan sonar aboard Geosounder was switched out for the ROV (again delayed by technical issues and more bad weather), she returned to sea for detailed inspections of the wrecks. Sydney was filmed and documented during 3–6 April, and a sonar contact thought to be debris from the battle was visually inspected on 6 April and found to be outcrops of pillow lava. Observation of the Kormoran wreck confirmed that the mine deck explosion had torn the stern half of the ship apart, with few recognisable items in the large debris field. The search was declared complete just before midnight on 7 April, with Geosounder returning to Geraldton.

Сыйлықтар, ескерткіштер және мұра

Сиднейді батыруы үшін Детерстің бірінші сыныпты Темір кресі Темір кресінің рыцарь кресіне дейін жаңартылды. «Корморан» кемесінде қаза тапқандардың есімдері Лабое теңізшілер ескерткішіне жазылған. «Корморан» атауын 1959 жылы қолданысқа енгізілген Батыс Германия Әскери-теңіз күштерінің «Зееадлер» класындағы жылдам шабуыл кемесі «Корморан» жалғастырды. Бұл «Корморан» 1976 жылға дейін пайдаланылды, содан кейін Грекияға сатылды. Шығыс Германия да «Корморан» кемесін пайдаланды; ол 1970 жылдан 1974 жылға дейін Кеңес теңіз күшінен алынған шағын корвет болды.