Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бір идеяға немесе сенімге көндіру мақсатында жазылған әдеби туынды.
Literary work to convince somebody of an idea or belief
Трактат – әдеби шығарма, және қазіргі қолданыста көбінесе діни мазмұнды болады. Трактаттың қандай екені жөніндегі түсінік уақыт өте келе өзгеріп келді. XXI ғасырдың басында трактат – діни және саяси мақсаттар үшін пайдаланылатын қысқаша жапырақша, бірақ көбінесе діни мақсатта қолданылады. Трактаттарды көбінесе біреу тауып алсын немесе қолдан қолға тарату үшін таратады. Дегенмен, тарих бойында бұл термин үлкен том сияқты еңбектерді де білдірген кездер болды. Трактат, трактаттан туындаған термин, еврей әдебиетінде христиан дінінің Киелі кітабындағы тарауға балама болып табылады.
A tract is a literary work and, in current usage, usually religious in nature. The notion of what constitutes a tract has changed over time. By the early part of the 21st century, a tract referred to a brief pamphlet used for religious and political purposes, though far more often the former. Tracts are often either left for someone to find or handed out. However, there have been times in history when the term implied tome like works. A tractate, a derivative of a tract, is equivalent in Hebrew literature to a chapter of the Christian Bible.
Тарих
Трактаттарды тарату баспа машинасының ойдағыдай жұмыс істеуінен бұрын басталды, және ғалымдар бұл терминді кемінде 7-шы ғасырда діни және саяси жұмыстарға қолданған. Олар 14-шы ғасырда Джон Уиклифтің үйретіктерін тарату үшін пайдаланылды. Саяси құрал ретінде олар 17-шы ғасырда Еуропа бойынша кеңінен тарады. Гутенбергтің баспа машинасы ойдағыдай жұмыс істегеннен бері, олар көндіру мақсатындағы діни материал ретінде басылып келеді, және христиандықтың лютерандық қозғалысының басталуында Мартин Лютер оларды кеңінен қолданды.
The distribution of tracts pre dates the development of the printing press, with the term being applied by scholars to religious and political works at least as early as the 7th century. They were used to disseminate the teachings of John Wycliffe in the 14th century. As a political tool, they proliferated throughout Europe during the 17th century. They have been printed as persuasive religious material since the invention of Gutenberg's printing press, being widely utilized by Martin Luther during the start of the Lutheran movement of Christianity.
Діни трактаттар
Діни әдебиет ретінде трактаттар протестанттық реформация мен XVII ғасырдағы түрлі дүрбелеңдер кезінде қолданылды. Олар Англия шіркеуіндегі реформалар үшін Оксфорд қозғалысында қайтадан танымал болды, сол қозғалыс 1830 және 1840 жылдары «Уақытқа арналған трактаттар» деп аталатын діни эсселер сериясы жарияланғаннан кейін «Трактариандық» деп аталды. Бұл трактаттарды англикан дін қызметкерлері жазған. Олар Англия шіркеуі мен шіркеу тарихының патристикалық кезеңі арасындағы үзіліссіздікті орнатуға тырысқан теологиялық пайымдаулар болды. Олардың ағылшын католицизміне зор ықпалы болды. Олардың көлемі төрттен 400 бетке дейін ауыспалы болды. Трактаттарды таратудың маңызды орталығы Лондон негізделген Діни трактат қоғамы болды. Трактаттар Англияда да, Қытайға алғашқы миссионер болған Хадсон Тейлордың дінге келуіне әсер етіп, сондай-ақ Тейлор сияқты қозғалыстар құрған Қытай ішкі миссиясы сияқты мәдени миссияларда қолданылды. Чарльз Сперджон көптеген трактаттар жазды, және осы евангелистік жазбалардан басқа, оның «Тыйымталған уағыздары» апта сайын басылып, миллиондаған данасы таратылды, осылай қолданылып келеді және бүгін де қолданылуда. Америкада Америка трактат қоғамы Эллис аралына жаңадан келген иммигранттарға көптеген тілдерде көптеген трактаттар таратты және оларға жаңа елде күресуде көмектесуге тырысты. Діни мақсаттар үшін трактаттарды басып шығару тоқтаған жоқ, бүгінде көптеген христиан трактаттар қызметтері жұмыс істеп тұр. Америка Құрама Штаттарында Американдық трактат қоғамы 1825 жылдан бері осы сияқты әдебиеттерді үнемі басып шығаруда; Allhallowtide маңында, христиандар тарату үшін жылына шамамен 3 миллион дана сатып алынады. XIX ғасырдың соңында Сионның Күзет мұнарасы мен трактаттар қоғамымен байланысты Киелі кітап зерттеушілері жыл сайын ондаған миллион трактат тарата бастады. Күзет мұнарасы қоғамы Ехоба куәгерлері таратып жүрген 400-ден астам тілде жүздеген миллион діни трактаттарды басып шығаруды жалғастыруда. Трактаттар жаңадан дінге келушілерді уағыздау құралы ретінде кеңінен таралды. Ең көп таратылған, бүгінге дейін көптеп таратылып келе жатқан «Құдайдың төрт заңы» (The Four Spiritual Laws) кітабын Campus Crusade for Christ ұйымының авторы Билл Брайт жазды. Ол алғаш рет 1965 жылы жарық көрді. «Бұл – сенің өмірің еді» трактаты Джек Чик жазған көптеген трактаттардың алғашқысы болды. Кейінгі Chick трактаттары да көркем суреттер үлгісін ұстанды. 1980 және 1990 жылдары Last Days Ministries Кит Гриннің және басқа да қазіргі және тарихи жазушылардың Last Days Newsletter мақалаларын қайта басып шығарды, соның ішінде Дэвид Уилкерсон, Леонард Равенхилл, Винки Пратни, Чарльз Финни, Джон Уэсли және Уильям Бут. Жақында Living Waters басылымы «Атеист тестісі» немесе «Жұмаққа баруға лайықтысың ба?», сондай-ақ назар аударуға арналған иллюзиялар мен әзілдерді қамтитын трактаттарды басып шығарды. Бұлардың бірі – 2006 жылдың маусым айында сотта талқыланған «Миллион долларлық банкнот». Көптеген христиан трактаттар қызметтері пайда көздемейтін «сенім» ұйымдары ретінде жұмыс істейді, кейбіреулері трактаттары үшін ақы талап етпейді. Олардың ішіндегі ең өнімдісі – Fellowship Tract League, ол 1978 жылдан бері 4 миллиардтан астам «Евангелие» трактатын басып шығарды, ол 70-тен астам тілде жарық көрді және 200-ден астам елге таратылды. 2010 жылдары, Сент-Пол-Стрит-Евангелизация, евангелизацияға бағытталған Рим-католик апостолы, көшедегі қызмет кезінде таратуға арналған трактаттарды жариялады. Трактаттар методистік дәстүрде кеңінен қолданылады, оларды Pilgrim Tract Society сияқты апостолиттер басып шығарады. «Трактат тарату» – бұл Иса Мәсіхтің Соңғы күнгі Киелілер шіркеуінің миссионерлері үйме-үй уағыздау үшін қолданатын сөз, нақты трактаттар таратылса да, таратылмаса да.
As religious literature, tracts were used throughout the turbulence of the Protestant Reformation and the various upheavals of the 17th century. They came to such prominence again in the Oxford Movement for reform within the Church of England that the movement became known as "Tractarianism", after the publication in the 1830s and 1840s of a series of religious essays collectively called Tracts for the Times. These tracts were written by a group of Anglican clergy including John Henry Newman, John Keble, Henry Edward Manning, and Edward Pusey. They were theological discourses that sought to establish the continuity between the Church of England and the patristic period of church history. They had a vast influence on Anglo Catholicism. They were learned works and varied in length from four to over 400 pages. An important center for the spreading of tracts was the London based Religious Tract Society. Tracts were used both within England, affecting the conversion of pioneer missionary to China, Hudson Taylor, as well as in the crosscultural missions that movements such as Taylor founded: the China Inland Mission. Charles Spurgeon wrote many tracts, and in addition to these evangelical writings, his "Penny Sermons" were printed weekly and distributed widely by the millions and used in a similar way, and they still are today. In America, the American Tract Society distributed vast quantities of tracts in multitudes of languages to newly arriving immigrants at Ellis Island and sought to assist them in their struggles in their new country. The publishing of tracts for religious purposes has continued unabated, with many Christian tract ministries, in particular, existing today. In the United States, the American Tract Society has continuously published literature of this type since 1825; around Allhallowtide, around 3 million alone are purchased annually to be distributed by Christians. By the late 19th century, Bible Students associated with Zion's Watch Tower Tract Society were distributing tens of millions of tracts each year; by the start of World War I, they had distributed hundreds of millions of tracts in dozens of languages worldwide. The Watch Tower Society continues to publish hundreds of millions of religious tracts in more than 400 languages, which are distributed by Jehovah's Witnesses. As evangelistic tools, tracts became prominent in the Jesus movement. One of the most widely distributed, and one that continues to be handed out en masse, is "The Four Spiritual Laws" authored by Bill Bright of Campus Crusade for Christ and first published in 1965. "This Was Your Life" was the first of many tracts written by Jack Chick. Later Chick tracts followed the pattern of vivid cartoon images. In the 1980s and 1990s, Last Days Ministries reprinted articles in the Last Days Newsletter by Keith Green and other contemporary and historic writers including David Wilkerson, Leonard Ravenhill, Winkie Pratney, Charles Finney, John Wesley, and William Booth. More recently Living Waters Publications prints tracts such as "The Atheist Test" or "Are You Good Enough to Go to Heaven? ", as well as tracts which feature attention getting illusions or gags. These include the "Million Dollar Bill", which caused a legal controversy in June 2006. Most Christian tract ministries operate as non profit "faith" organizations, some to the degree that they do not require a fee for their tracts. One of the most productive among these is Fellowship Tract League, which has printed over 4 billion Gospel tracts since 1978, available in over 70 different languages, and have been distributed into more than 200 countries. In the 2010s, Saint Paul Street Evangelization, a Roman Catholic apostolate focused on evangelism, has published tracts for distribution especially while engaged in street ministry. Tracts are widely used in Methodist tradition, being published by apostolates such as the Pilgrim Tract Society. "Tracting" is a colloquialism commonly used by missionaries for the Church of Jesus Christ of Latter day Saints to refer to door to door proselytizing, whether or not actual tracts are dispensed.
Саяси трактаттар
Саяси ұстанымдарды жақтау үшін жазылған, трактаттар сияқты брошюралар, сондай-ақ памфлеттер деп белгілі болған материалдар тарих бойы қолданылып келген. Олар 17 ғасырда Еуропаның барлық аймақтарында пайдаланылды. 18 ғасырда Америка революциясына дейін болған саяси толқуларда және Француз революциясына Англияның жауабында, «революциялық дау» деп аталатын «памфлет соғысында» маңызды рөл атқарды. Осы кезеңдегі кең таралған трактаттың танымал мысалы – Томас Пэйннің «Ақылға қонымды ойлар» атты еңбегі. 20 ғасыр бойы трактаттар саяси мақсаттарда қолданылып келді. 1930 және 1940 жылдары Орталық Еуропада нацистік пропаганданы тарату үшін олар пайдаланылды. Джек Чик өзінің карикатураға негізделген діни трактаттарды жасауға деген ниетінің себебін Қытайдағы коммунистердің ұқсас жарнамалық құралын табысқа жеткізіп пайдаланғанын естігеннен кейін туды деп айтады. Джон Кеннедиге жасалған қастандылықтан бірнеше ай бұрын Ли Харви Освальд Луизиана штатының Нью-Орлеан қаласының көшелерінде Фидель Кастро мен коммунистік Кубаны насихаттаған кітапшаларды таратқан.
Brochure like tracts, also known as pamphlets, advocating political positions have also been used throughout history as well. They were used throughout Europe in the 17th century. In the 18th century, they featured prominently in the political unrest leading up to the American Revolution, and in the English response to the French Revolution, a "pamphlet war" known as the Revolution Controversy. A well known example of a far reaching tract from this era is Common Sense by Thomas Paine. Tracts were used for political purposes throughout the 20th century. They were used to spread Nazi propaganda in central Europe during the 1930s and 1940s. According to Jack Chick, his impetus to design cartoon based religious tracts was brought on by hearing of a similar promotional tool used by Communists in China to wide success. In the months before the John F. Kennedy assassination, Lee Harvey Oswald handed out pamphlets promoting Fidel Castro and Communist Cuba on the streets of New Orleans, Louisiana.