Кіріспе

Моба – Конго Демократиялық Республикасының Танганьика провинциясында орналасқан қала. Ол Моба ауданының әкімшілік орталығы болып табылады.

Орналасқан жері

Моба Танганьика көлінің оңтүстік бөлігінің батыс жағалауында, Калемиден оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан, және тұрақты қайық қатынастары арқылы осы қаламен байланысты. "Рафики" – барлық қолжетімді паромдардың ішіндегі ең үлкені әрі ең жайлысы. Ірі қала Кирунгу (Килунгу) көлдің үстіндегі жазықта орналасқан және Мобадан 5 км қашықтықта. Кирунгудан Мобадағы кемежайға дейін топырақты жол салынған. Моба Мулбози өзенінен оңтүстікке қарай жатыр. Қаланың артында Марунгу жоталары – тік, қиын-қыстау төбелер тізбегі көтеріліп тұрады, олар Мулбози өзенімен екіге бөлінген. Кіші солтүстік бөлігі шамамен биіктікке жетеді, ал үлкен оңтүстік бөлігі шамамен биіктікке жетеді. Мобаның ең биік тауы Мурумби деп аталады.

Адамдар

1984 жылы Мобаның халқы 25 463 адамды құрады. Оның этникалық құрамы негізінен Табва тайпасынан тұрады.

Тарих

Қала 1893 жылы Бельгияның Бадуин ханзадасының құрметіне Кирунгу қаласының жанында Бадуинвилл / Будевинштад деп аталған бекет құрған Ақ Әкелермен (White Fathers) құрылды.

Азамат соғысы және оның салдары

Екінші Конго соғысы кезінде (1998-2003) аймақ үкіметтік күштер мен көтерілісшіл топтар арасындағы шайқас алаңына айналды. Пвето, Моба және Молиро аралығындағы аймақ "Өлім үшбұрышы" деп аталады. 2000 жылдың қараша айында Конго Республикасы үкіметінің әскерлері, Интерхамве жасақтарымен, бұрынғы руандалық армия сарбаздарымен, қазір Конго Республикасы үкіметі үшін күресіп жатқандармен және басқа одақтастарымен бірге шабуылға шықты. Олар Конголық Демократиялық Ралли – Гома (КДР-Гома) ұстаған Пвето, Пепа сияқты бекіністерді басып алды және Моба портына шабуыл жасады. 2000 жылдың желтоқсан айының басында КДР-Гома және Руандалық Патриоттық Армиясы (РПА) күштері қарсы шабуылға көшті. Руандалықтар 2000 жылдың желтоқсан айының басында Пвето мен Мобаны қайта басып алды.

Экономика

Моба аймағында және қаладан бірнеше жүз шақырым қашықтықта асфальтталған жолдар жоқ. Жаңбырлы маусымда көбінесе өтпейтін екі топырақты жол батыс және оңтүстік жақтан құрлықпен қатынасудың жалғыз жолы. Мобада ұзақ жылдар бойы электр энергиясы болмады. 1996 жылдан бері тұрғындарды электрмен қамтамасыз ету үшін шағын гидроэлектр станциясы салынды. Бұл станция итальяндық Mondo Gusto коммерциялық емес ұйымының қолдауымен Нгандве Фуамба өзенінде салынды. Мобадағы экономикалық белсенділік көбінесе егіншілік, балық аулау және алтын өндіруден тұрады.