Кіріспе

Жапондық стандартталған тест

Университетке түсудің ұлттық орталығы тесті (大学入試センター試験) – Жапониядағы мемлекеттік және кейбір жеке университеттерде қолданылатын стандартталған тест түрі. Ол жыл сайын қаңтар айының ортасында екі күн бойы өткізілетін. Тест қыс мезгілінде өткендіктен, кейбір аймақтарда қар сынақты кешіктірді, бірақ әдетте тест бүкіл елде дерлік бір уақытта басталып, аяқталды. Орталық тест Жапонияда ұлттық құбылысқа айналды, теледидар мен газеттер тест сұрақтарын жариялап тұрды. Жапониядағы көптеген емтихан тапсырушылар үшін бұл тест колледжге түсу мен келесі жылғы емтиханға дайындық үшін ронин ретінде бір жыл оқудың арасындағы шешуші фактор болды. Тест жыл сайын бір рет ғана өткізілетін және Жапониядағы жетекші университеттерге түсу өте бәсекелі болғандықтан, көптеген адамдар оған ерекше назар аударды. Сонымен қатар, кешігу мен қатыспау ережелері өте қатаң болды және әрқашан емтиханға қатысу құқығынан айыруға әкеп соқты, себебі пойыздардың кешігуі сияқты жағдайларды қоспағанда, қосымша сессиялар немесе қайта тапсыру мүмкіндігі болмады. Тестілеуді Ұлттық университеттерге түсу емтиханы орталығы – тәуелсіз әкімшілік мекеме жүргізді. Ұлттық орталық тест 1979 жылдан 1989 жылға дейін өткізілген жалпы бірінші кезеңдегі емтиханды (共通一次, kyōtsū ichiji) алмастырды, бұл жеке университеттерге қабылдау шешімдерін қабылдауда тест нәтижелерін критерий ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. 2012 жылы тест 14 және 15 қаңтарда өтті, оған 555 500 студент қатысты (2011 жылмен салыстырғанда 3400 студент кем). Тест еліміздің 709 жерінде өткізілді және 835 мемлекеттік университет, жеке меншік университеттер мен колледждерге үміткерлерді бағалау үшін пайдаланылды. 2014 жылы 19 және 20 қаңтарда 693 орталықта 560 672 студент қатысты. "Бұрынғы жылдардағыдай, кейбір қиындықтар туындады. TBS телеарнасы хабарлағандай, қатты қардың салдарынан Хокурику аймағындағы кейбір студенттер кешігіп келді, ал JR Tokaido шинкансеніндегі ақаулықтар Шидзуокадағы емтиханды өткізіп алуға себеп болды. Сондай-ақ, кейбір орталықтарда ағылшын тілінен емтихан тапсырушыларға арналған аудиовизуалды құралдармен де мәселелер болды". Соңғы Орталық тест 2020 жылы өтті және 2021 жылы Университетке түсудің жалпы тестімен алмастырылды.

Тағайындау

Жапон тіліндегі ресми атауы - Дайгаку Нюгакуша Сенбацу Дайгаку Нюши орталығы Шикен (大学入学者選抜大学入試センター試験), бірақ бұл атау көбінесе қолданылмайды. Оны емтихан тапсырушылар мен оқытушылар жиі Center Shiken (センター試験) немесе жай ғана Center (センター) деп атайды.

Тексеру баллдары

Үміткерлер университеттерге түсу алдында Орталық тестілеу нәтижелерін білмейтіндіктен, көпшілігі жауаптарын сұрақ парақтарына жазып (оларды үйге алып кетуге болады) және оларды дайындық орталықтары жариялаған үлгі жауаптармен тексерді. Көптеген дайындық орталықтары мен басқа да компаниялар үміткерлердің нәтижелерін жіберіп, қызмет пайдаланушылары арасындағы орнын білуге мүмкіндік беретін "Орталық зерттеу" (センターリサーチ) деп аталатын қызметтер ұсынады. Үміткерлер осы ақпаратты басқа емтихан тапсырушылармен салыстырып, өз нәтижелерін бағалап, түнгі түсу туралы соңғы шешімдерін қабылдай алады. (Жапонияда үміткерлер АҚШ сияқты елдердегідей барлық қалаған университеттеріне түсуге мүмкіндік алмауы мүмкін, себебі екінші кезеңдегі емтихандар бір күні немесе оған жақын күндерге белгіленеді.)

Сынақтар

Әр пән бойынша жеке тесттер бар, және барлығы бірнеше жауаптан таңдаулы форматта. Тесттер Білім, мәдениет, спорт, ғылым және технология министрлігі жариялаған оқу бағдарламасының талаптарына сәйкес жасалған. Барлығы алты пәннен 30 тест бар. Үміткерлер өздері түсетін университетінің талабына сәйкес пәндерді таңдайды. Бірақ, ағылшын тілінен (жазба жұмысы) емтихан тапсыратын үміткерлер міндетті түрде ағылшын тілінен (тыңдау) емтихан тапсыруы керек.

Тыңдау сынағы және IC ойнатқышы

2006 жылы ағылшын тілі (жазбаша) емтиханына қатысушылар үшін тыңдау емтиханы енгізілді. Барлық емтихан тапсырушыларға IC-плеер берілді, ал 30 минут бойы осы құрылғыны пайдалану туралы нұсқаулар берілді. Бұл емтиханды енгізуге қатысты пікір қақтығыстары туындады, және сыншылар бұл құрылғының сенімділігіне күмән келтірді. 2006 жылы 497 (шамамен 0,09%) жағдайда үміткерлер құрылғының істен шығуына байланысты қайта емтихан тапсыруға мәжбүр болды. IC-плеерлерді үйге алып кетуге рұқсат болғандықтан, Жапония бойынша үміткерлер құрылғыларды үйлерінде қарап, олардың емтиханды сақтау үшін Sony-дің Memory Stick-ін қолданғанын анықтады. Құрылғының өзінде де, ақпарат құралдарында да өндіруші туралы ешқандай ақпарат болмаса да, осы сақтау форматының қолданылуы көптеуге Sony-дің өндіруші екеніне сендірді. 2007 жылғы емтиханға дейін емтиханды бақылаушыға берілген үлгі құрылғысының жад картасында толық үлгідегі аудио сынақ болды, онда «bin» кеңейтімді төрт файл бар еді. Бұл файлдардың мазмұнын алуға жасалған алғашқы тырысқан әрекет сәтсіз аяқталды, ал файл кеңейтімдерін wav, mp3 және wma сияқты танымал аудио форматтарына өзгерту де ойнатылатын файлдарды тудырмады. Төрт файлдың жалпы көлемі 4,63 МБ құрады, ал 30 минуттық тыңдау уақыты аудио жазбалардың жоғары дәрежеде сығылғандығын көрсетеді. Сонымен қатар, ойнатқышты басқару үшін қажетті түймелердің интуитивті емес тізбегі үміткерлердің емтихан барысында құрылғыны басқаруда қиындықтарға тап болуы мүмкін деген алаңдаушылықты тудырады. Аудио жазбаларды тоқтату және қайта бастау мүмкін болмауы, барлық үміткерлердің емтихан уақыты ішінде барлық тыңдау тапсырмаларын аяқтауын қамтамасыз ету ниетімен байланысты болуы мүмкін. Әрі қарай алаңдататыны, үлгі ойнатқышындағы жад картасы ашық болды және үміткерлер оны шығарып алуы мүмкін еді, бұл емтихан кезінде жад картасын кездейсоқ шығарып алып, құрылғыны жұмыссыз қалдыру қаупін тудырады.