Нагалал Бос: Үндістан сурет өнерінің іргесін қалаушысы
Nandalal Bose
Нандалал Бос – қазақша сурет өнерінің белгілі шебері, заманауи үнді сурет мектебінің негізін қалаушы. Мифологиялық суреттері, ауыл өмірінен көріністері танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді суретшісі және қазіргі үнді өнерінің ізашары (1882-1966)
Indian artist and a pioneer of modern Indian art (1882 1966)
Нандалал Бос (3 желтоқсан 1882 – 16 сәуір 1966) – қазіргі үнді өнерінің ізашарларының бірі және Контекстуалды модернизмнің негізгі тұлғасы. Абаниндранат Тагордың шәкірті Бос өзінің "үнді стиліндегі" сурет салуымен танымал болды. 1921 жылы ол Сантиникатан қаласындағы Кала Бхаванның директоры болды. Тагор отбасы мен Ажантаның қабырғалық суреттері оған үлкен әсер етті. Оның классикалық туындыларына үнді мифологиясынан, әйелдер мен ауыл өмірінен алынған көріністер кіреді. Бүгінде көптеген сыншылар оның суреттерін Үндістанның ең маңызды заманауи суреттерінің қатарына жатқызады. 1976 жылы Үндістанның Археологиялық зерттеулер басқармасы, Мәдениет министрлігі оның туындыларын "ескілік емес", бірақ "көркемдік және эстетикалық құндылығы жоғары" деп танылған "тоғыз суретшінің" қатарына қосты. Оған Үндістан Конституциясын суреттеп беру жұмысы тапсырылды.
Nandalal Bose (3 December 1882 – 16 April 1966) was one of the pioneers of modern Indian art and a key figure of Contextual Modernism. A pupil of Abanindranath Tagore, Bose was known for his "Indian style" of painting. He became the principal of Kala Bhavan, Santiniketan in 1921. He was influenced by the Tagore family and the murals of Ajanta; his classic works include paintings of scenes from Indian mythologies, women, and village life. Today, many critics consider his paintings among India's most important modern paintings. In 1976, the Archaeological Survey of India, Department of Culture, Govt. of India declared his works among the "nine artists" whose work, "not being antiquities", were to be henceforth considered "to be art treasures, having regard to their artistic and aesthetic value". He was given the work of illustrating the constitution of India.
Ерте өмір
Нандалал Бос 1882 жылдың 3 желтоқсанында Бихар штатының Мунгер ауданындағы Хавели Харагпур қаласында орта таптық бенгал отбасында дүниеге келді. Оның отбасы Батыс Бенгалияның Хугли ауданындағы Джеджурден шыққан. Әкесі Пурна Чандра Бос сол кезде Дарбханга иелігінде жұмыс істеген. Анасы Кхетрамони Деви үй шаруасындағы әйел болған, жас Нандалалға ойыншықтар мен қуыршақтар жасауда шеберлік танытқан. Бала кезінен бастап Нандалал суреттерді жасаумен және кейіннен Пуджа пандалдарын безендірумен қызығушылық танытты. 1898 жылы он бес жасында Нандалал орта мектеп білімін алу үшін Калькуттаға көшті. 1902 жылы емтиханды сәтті тапсырғаннан кейін, ол оқуын сол институтта жалғастырды. 1903 жылдың маусым айында ол отбасылық досының қызы Сухирадевиге үйленді. Нандалал өнерді оқығысы келді, бірақ отбасысы оған рұқсат бермеді. Оқу бағалары бойынша талаптарға сай келмегендіктен, Нандалал басқа колледждерге ауысып, 1905 жылы Президенттік колледжіне коммерция мамандығы бойынша түсті. Қайталап сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, ол отбасын оны Калькуттадағы Суретшілер мектебінде оқытуға көндірді.
Nandalal Bose was born on 3 December 1882 in a middle class Bengali family at Haveli Kharagpur, in Munger district of Bihar state. The family originally hailed from Jejur, Hooghly District of West Bengal. His father, Purna Chandra Bose, was at that time working in the Darbhanga Estate. His mother Khetramoni Devi was a housewife with a skill in improvising toys and dolls for young Nandalal. From his early days Nandalal began taking an interest in modelling images and later, decorating Puja pandals. In 1898, at the age of fifteen, Nandalal moved to Calcutta for his high school studies in the Central Collegiate School. After clearing his examinations in 1902, he continued his college studies at the same institution. In June 1903 he married Sudhiradevi, the daughter of a family friend. Nanadalal wanted to study art, but he was not given permission by his family. Unable to qualify for promotion in his classes, Nandalal moved to other colleges, joining the Presidency College in 1905 to study commerce. After repeated failures, he persuaded his family to let him study art at Calcutta's School of Art.
Мансап
Жас суретші ретінде Нандал Бос Ажанта үңгірлеріндегі қабырға суреттерінен терең әсер алды. Ол классикалық үнді мәдениетін қайта жаңғыртуға тырысқан халықаралық суретшілер мен жазушылар тобының бір бөлігі болды; бұл топқа Окакура Какудзо, Уильям Ротенштейн, Йокояма Тайкан, Кристиана Херрингхэм, Лоренс Биньон, Абаниндранат Тагор және лондондық модернист мүсіншілер Эрик Гилл мен Джейкоб Эпштейн де кірді. 1930 жылы Махатма Гандидің британдық тұз салығына қарсы наразылық білдіргені үшін тұтқындалуына орай, Бос Гандидің таяқпен келе жатқан суретін ақ-қара линогравюра түрінде жасады. Бұл бейне зорлықсыздық қозғалысының символына айналды. Оның шеберлігі мен ерекше стилі Гаганендранат Тагор, Ананда Кумарасвами және О.С. Гангули сияқты суретшілер мен өнер сыншылары тарапынан мойындалды. Өнерді жақсы көретін бұл адамдар сурет өнерінің дамуы үшін объективті сын қажет деп есептеді және Үнді шығыс өнері қоғамын құрды. 1921 жылы ол Тагордың халықаралық университеті Сантиникатанның Кала Бхавана (Өнер колледжі) директоры болды. Сонымен қатар, Джавахарлал Неру одан Үндістан үкіметінің марапаттарының, соның ішінде Бхарат Ратна және Падма Шри белгілерін салуды сұрады. Шәкірті Рамманохармен бірге Нандал Бос Үндістан Конституциясының түпнұсқа қолжазбасын әдемілеу/безендіру жұмысын қолға алды. Ол 1966 жылдың 16 сәуірінде Сантиникатан қаласында табиғи себептерден қайтыс болды. Бүгінде Делидегі Ұлттық заманауи өнер галереясында оның 7000-нен астам туындысы сақтаулы, олардың ішінде 1930 жылғы Махатма Гандиді бейнелейтін Данди науқанының ақ-қара линогравюрасы және 1938 жылғы Үнді Ұлттық Конгресінің Харипура сессиясы үшін Махатма Гандидің өтініші бойынша салған жеті плакаттан тұратын жиынтық бар.
As a young artist, Nandalal Bose was deeply influenced by the murals of the Ajanta Caves. He had become part of an international circle of artists and writers seeking to revive classical Indian culture; a circle that already included Okakura Kakuzō, William Rothenstein, Yokoyama Taikan, Christiana Herringham, Laurence Binyon, Abanindranath Tagore, and the seminal London Modernist sculptors Eric Gill and Jacob Epstein. To mark the 1930 occasion of Mahatma Gandhi's arrest for protesting the British tax on salt, Bose created a black on white linocut print of Gandhi walking with a staff. It became the iconic image for the non violence movement. His genius and original style were recognised by artists and art critics like Gaganendranath Tagore, Ananda Coomaraswamy and O. C. Ganguli. These lovers of art felt that objective criticism was necessary for the development of painting and founded the Indian Society of Oriental Art. He became principal of the Kala Bhavana (College of Arts) at Tagore's International University Santiniketan in 1921. He was also asked by Jawaharlal Nehru to sketch the emblems for the Government of India's awards, including the Bharat Ratna and the Padma Shri. Along with his disciple Rammanohar, Nandalal Bose took up the task of beautifying/decorating the original manuscript of the Constitution of India. He died on 16 April 1966 in Santiniketan of natural causes. Today, the National Gallery of Modern Art in Delhi holds 7000 of his works in its collection, including a 1930 black and white linocut of the Dandi March depicting Mahatma Gandhi, and a set of seven posters he later made at the request of Mahatma Gandhi for the 1938 Haripura Session of the Indian National Congress.
Үнді өнеріндегі орны
Christie's каталогының кіріспесінде Р. Сива Кумар Нандалал Боздың (1882–1966) қазіргі үнді өнері тарихындағы Рафаэль мен Дюрердің орнын толықтай бейнелейтін ерекше орынға ие екенін жазды. Рафаэль сияқты, Нандалал да керемет синтезатор болды, оның ерекшелігі Абаниндранат Тагор, Рабиндранат Тагор, Э. Б. Хавелл, Ананда Кумарасвами, Окакура Какузо және Махатма Гандиден алған түрлі идеяларды Үндістанда жаңа өнер қозғалысын құру үшін бірегей және үйлесімді бағдарламаға біріктіре білу қабілетінде жатты. Ал Дюрер сияқты, ол өзіне деген құштарлықты талмас талдаумен үйлестіріп, әртүрлі өнер дәстүрлерін зерттеп, олардың құрылымдық логикасын ашып, оны үнді суретшілерінің жаңа буынына түсінікті етуге ұмтылды. Бірақ ол бұл жұмысты аса шусыз және өзіндік мақтандырмай жасады, сондықтан оның еңбегінің маңызы Үндістанда бүгінгі күнге дейін толыққанды бағаланбаған.
In his introduction for the Christie's catalogue, R. Siva Kumar wrote
Nandalal Bose (1882–1966) occupies a place in the history of Modern Indian art that combines those of Raphael and Durer in the history of the Renaissance. Like Raphael, Nandalal was a great synthesizer, his originality lay in his ability to marshal discrete ideas drawn from Abanindranath Tagore, Rabindranath Tagore, E. B. Havell, Ananda Coomaraswamy, Okakura Kakuzo and Mahatma Gandhi into a unique and unified programme for the creation of a new art movement in India. And like Durer he combined a passion bordering on devotion with an irrepressible analytical mind that compelled him to prise open different art traditions and unravel their syntactic logic, and make them accessible to a new generation of Indian artists. But he did this so quietly and without self assertive fanfare that the significance of his work is yet to be fully grasped even in India.
Студенттер
Оның белгілі шәкірттерінің арасында Беноде Бехари Мукерджи, Рамкинкар Байж, Беохар Рамманохар Синха, К. Г. Субраманян, А. Рамачандран, Пратима Такур, Жахар Дасгупта, Сатьяжит Рэй, Динкар Каушик, Амритлал Вегад, Кирон Синха, А. Д. Джаятхилаке (1756) болды.
Some of his notable students were Benode Behari Mukherjee, Ramkinkar Baij, Beohar Rammanohar Sinha, K. G. Subramanyan, A. Ramachandran, Pratima Thakur, Jahar Dasgupta, Satyajit Ray, Dinkar Kaushik, Amritlal Vegad, Kiron Sinha, A. D. Jayathilake (1756).
Құрметтер мен марапаттар
Үнді өнерінде елеулі із қалдырған Нандалал Бос 1907 жылы құрылған Үнді шығыс өнер қоғамы ұсынған стипендияның алғашқы иегері атанды. 1954 жылы ол Үндістанның Ұлттық өнер академиясы – Лалит Кала Академиясының мүшесі болып сайланған алғашқы суретші болды. 1954 жылы Нандалал Босқа "Падма Вибхушан" ордені табысталды. 1957 жылы Калькутта университеті оған құрметті доктор дәрежесін берді. "Вишва-Бхарати" университеті оған "Дешікоттама" атағын беріп құрмет көрсетті. Калькуттадағы Көркемсурет академиясы Нандалалды "Күміс мерейтойлық медальмен" марапаттады. 1965 жылы Бенгалияның Азия қоғамы Нандалал Босқа "Тагордың туғанына 100 жыл" медалін табыстады. Суретші туралы "Ачарья Нандалал" атты деректі фильмін 1984 жылы Харисадан Дасгупта түсірді.
Nandalal Bose, who left a major imprint on Indian art, was the first recipient of a scholarship offered by the Indian Society of Oriental Art, founded in 1907. In 1954, he became the first artist to be elected Fellow of the Lalit Kala Akademi, India's National Academy of Art. In 1954, Nandalal Bose was awarded the Padma Vibhushan. In 1957, the University of Calcutta conferred honorary D. Litt. on him. Vishvabharati University honoured him by conferring on him the title of 'Deshikottama'. The Academy of Fine Arts in Calcutta honoured Nandalal with the Silver Jubilee Medal. The Tagore Birth Centenary Medal was awarded to Nandalal Bose in 1965 by the Asiatic Society of Bengal. Acharya Nandalal, an Indian documentary film on the artist was made by Harisadhan Dasgupta in 1984.