Кіріспе

XX ғасырдың итальяндық математигі (1904–1959)

Ренато Каччополли (reˈnaːto katˈtʃɔppoli; 20 қаңтар 1904 – 8 мамыр 1959) – математикалық талдауға, оның ішінде бірнеше кешенді айнымалылардың функциялары теориясы, функционалдық талдау және өлшемдер теориясы салаларына үлкен үлес қоскан итальяндық математик.

Өмір және мансап

Неапольде туған, ол хирург Джузеппе Каччопполидің (1852–1947) және оның екінші әйелі София Бакуниннің (1870–1956) ұлы, орыс революционері Михаил Бакуниннің қызы еді. 1921 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін, 1923 жылдың қарашасында математикаға ауысу үшін инженерлік факультетіне түсті. 1925 жылы диплом алғаннан кейін Мауро Пиконеге ассистент болды, сол жылы ол Неаполь университетіне шақырылды, онда 1932 жылға дейін қызмет етті. Пиконе Каччопполидің талантын дереу байқап, оны математикалық талдау саласындағы зерттеулерге бағыттады. Келесі бес жылда Каччопполи 1931 жылы математика саласындағы министрлік стипендиясымен қамтамасыз етілген толық тәуелсіздікте дамыған тақырыптар бойынша 30-ға жуық жұмыс жариялады. Ол 27 жасында жеңіп алған конкурс және Падова университетінің алгебралық талдау кафедрасы. 1934 жылы Неапольге топтар теориясы кафедрасын басқару үшін оралды, кейіннен жоғары талдау кафедрасын, ал 1943 жылдан бастап математикалық талдау кафедрасын иеленді. 1931 жылы Неаполь физика-математикалық ғылымдар академиясының корреспондент мүшесі, ал 1938 жылы толық мүшесі болды. 1944 жылы Accademia Pontaniana-ның толық мүшесі, ал 1947 жылы Accademia Nazionale dei Lincei-дің корреспондент мүшесі, 1958 жылы ұлттық мүшесі атанды. Сонымен қатар, ол Падуан ғылым, әдебиет және өнер академиясының корреспондент мүшесі болды. 1947 жылдан 1957 жылға дейін Карло Мирандамен бірге Джузеппе Баттаглини құрған Giornale di Matematiche журналын басқарды. 1948 жылы Annali di Matematica редакциялық кеңесінің мүшесі, ал 1952 жылдан бастап Ricerche di Matematica редакциялық кеңесінің мүшесі болды. 1953 жылы Academia dei Lincei оған физика, математика және табиғаттану ғылымдарының ұлттық сыйлығын табыс етті. Ол шебер пианист болды, сонымен қатар бейшара мінезімен де ерекшеленді. Ол көшпенді өмірге тырысып, тіршілік үшін сұрағандығы үшін тұтқындалды. 1938 жылдың мамырында Адольф Гитлер мен Бенито Муссолиниге қарсы сөз сөйледі, соңғысы Неапольге келген кезде. Өзінің серігі Сара Манкузомен бірге оркестрден француз ұлттық әнұранын орындатты, содан кейін ОВРА агенттерінің куәлігінде фашизм мен нацизмге қарсы сөйледі. Ол тағы да тұтқындалды, бірақ оның тәтесі Мария Бакунин, сол кезде Неаполь университетінде химия профессоры болған, оның жүрегі ауырып, немере інісінің ақыл-есі дұрыс емес екенін сендіріп босатты. Осылайша Каччопполи интернатқа жіберілді, бірақ ол математиканы оқуын және фортепианода ойнауын жалғастырды. Соңғы жылдары саяси көңілі толмауы, әйелінің тастап кетуі және математикалық қабілетінің әлсіреуі оны алкоголизмге итермеледі. Оның тұрақсыздығының күшеюі оның ерекшеліктерін одан әрі айқын етті, сондықтан 1959 жылдың 8 мамырында басына оқ атып, өзіне қол жұмсағандығы туралы жаңалық оны білгендерді таң қалдырмады. Ол Палаццо Челламардағы үйінде қайтыс болды.

Жұмыс

Оның барлығы сексенге жуық басылымнан тұратын ең маңызды еңбектері функционалдық талдау және вариациялар есебі саласына қатысты. 1930 жылдан бастап ол дифференциалдық теңдеулерді зерттеуге кірісті, бұл салаға алғаш рет топологиялық функционалдық тәсілді қолданған ғалым болды. Осы жолмен жүріп, 1931 жылы Брауэрдің тұрақты нүкте теоремасын кеңейтіп, нәтижелерді жай дифференциалдық теңдеулерден де, дербес дифференциалдық теңдеулерден де алды. 1932 жылы ол функционалдық сәйкестіктің инверсиясының жалпы ұғымын енгізіп, екі Банах кеңістігі арасындағы түрлендірудің тек жергілікті түрде инвертірленген жағдайда ғана инвертірленетінін, ал конвергентті тізбектердің тек компакт тізбектер ғана болатынын көрсетті. 1933-1938 жылдары ол нәтижелерін эллиптикалық теңдеулерге қолданып, олардың шешімдері үшін үлкендеу шектерін анықтады, Феликс Бернштейннің екі өлшемді жағдайын жалпылады. Сонымен қатар, ол бірнеше күрделі айнымалылардың аналитикалық функцияларын зерттеді, яғни домені 'C'^(n) векторлық кеңістігіне жататын аналитикалық функцияларды, және 1933 жылы мұндай функциялардың нормальды отбасылары туралы негізгі теореманы дәлелдеді: егер отбасы әрбір күрделі айнымалыға қатысты нормальды болса, онда ол айнымалылар жиынына қатысты да нормальды болады. 1949 жылы ол екі күрделі айнымалының функциялары үшін логарифмдік қалдық формуласын дәлелдеді. 1935 жылы Каччополи C^(2) класындағы эллиптикалық теңдеулердің аналитикалық коэффициенттері бар шешімдерінің аналитикалық екенін дәлелдеді. 1952 жылы оның бет ауданы және өлшемдер теориясы саласындағы еңбегі жарық көрді – «Өлшемдік бағытталған жиынтықтардың өлшемі және интегралдауы» (Misura e integrazione degli insiemi dimensionalmente orientati, Rendiconti dell'Accademia Nazionale dei Lincei, s. VIII, v. 12). Бұл мақала негізінен өлшемдік бағытталған жиынтықтар теориясына арналған; яғни, беттерді кеңістіктегі жиынтықтардың бағытталған шекаралары ретінде қарастыру. Сондай-ақ, осы еңбекте бүгінде Каччополи жиынтығы немесе шекті периметрлі жиынтық деп аталатын, шекті периметрлі көпбұрышты домендермен жуықталатын жиынтықтар отбасы енгізіліп, зерттелді. Оның 1952-1953 жылдар аралығында жазылған соңғы еңбектері псевдоаналитикалық функциялардың бір класын зерттейді, оларды ол аналитикалық функциялардың кейбір қасиеттерін кеңейту үшін енгізді.

Мұра

1992 жылы оның қиын мінезі Марио Мартоне режиссерлік еткен «Неаполитандық математиктің өлімі» (Morte di un matematico napoletano) фильмінің сюжетіне түрткі болды, онда оның рөлін Карло Чеки сомдады. Оның құрметіне 9934 Caccioppoli астероиді аталды.

Таңдалған жарияланымдар

(1-том) ЖӘНЕ (2-том). Оның "Таңдалған еңбектері", Каччопполидің ғылыми еңбектерінен жасалған таңдама, өмірбаяны және түсіндірмелермен бірге.

Ғылыми еңбектерін сипаттайтын сілтемелер

. italic=yes - бұл Неапольдегі Società Nazionale di Scienze, Lettere ed Arti 1988 оқу жылының ашылу лекциясы: ол Неапольде болған кезінде Caccioppoli, Miranda және Cafiero-ның нақты талдау және өлшем теориясына қосқан үлесін сипаттайды. (Симпозиум мақалаларына шолу, төменде қараңыз). Бұл мақала, курсив = иә, Пауло де Лусияның 1989 жылдың 20-22 қыркүйегінде Неапольде өткен "Ренато Каччиопполи халықаралық симпозиумында" жасаған баяндамасының қайта басылымы болып табылады және Каччиопполи мен Кафиероның өлшем теориясын дамытуға қосқан үлесін көрсетеді. Жинаққа Каччиопполидің тұлғасы мен зерттеулерін егжей-тегжейлі баяндайтын басқа да мақалалар, оның "Opere scelte" (Таңдалған еңбектері) кіріспесі, Каччиопполидің өзі өткізген конференция және Карло Миранда, Джованни Проди және Франческо Северидің осыған қатысты хаттары кіреді. Кафиеро алғаш рет өзінің жинақталу теоремасын тұжырымдап, дәлелдеген жүлделі монография. Интегралдау және өлшем теориясы бойынша маңызды монография: өлшеммен байланысты құрылымдардың (өлшенетін функциялар, өлшенетін жиынтықтар, өлшемдер және олардың комбинациялары) әртүрлі тізбектерінің интегралының лимиттегі мінез-құлқы толыққанды түрде қарастырылған. Цезаридің беттік аумақ теориясын, соның ішінде оның жеке үлесін жинақтаған еңбегі. .

Оған арналған немесе оның есіне арналған басылымдар

Бұл оның тұлғасын және зерттеулерін егжей-тегжейлі баяндайтын мақалалар жинағы, соның ішінде "Opere scelte" (Таңдалған еңбектері) кіріспесі, 1989 жылдың 20-22 қыркүйегінде Неапольде өткен "Ренато Каччиопполидің халықаралық симпозиумынан" алынған үлестер тізімі, Каччиопполидің өзі ұйымдастырған конференция және Карло Миранда, Джованни Проди және Франческо Северидің осыған қатысты хаттары кіреді.