Кіріспе

Әскери тұжырымдама
физикалық тұжырымдама

Ауырлық орталығы (АО) – күштердің жауынгерлік операцияларды жүргізуі үшін қажетті күштің, тепе-теңдіктің немесе тұрақтылықтың басты көзін білдіретін әскери тұжырымдама. Ауырлық орталықтары физикалық, рухани немесе екеуі де болуы мүмкін және соғыстың барлық тактикалық, стратегиялық және операциялық деңгейлерінде барлық соғысушы тараптар үшін бір мезгілде болады. АО әскери жоспарлауда орталық роль атқарады, бірақ нақты анықтамасы қиын, түсіндірмелері уақыт өте келе, әскерлер арасында және теориялық ойшылдар арасында айтарлықтай өзгеріп отырады. Жалпы алғанда, АО – жауынгердің соғыс жүйесінің маңызды бөлігі, оған тигізетін әсер олардың жауынгерлік қабілетіне пропорционалсыз үлкен зиян келтіруі мүмкін. Бұл тұжырымдаманы алғаш рет пруссиялық әскери теоретик Карл фон Клаузевиц «Соғыс туралы» еңбегінде ұсынды. Вьетнам соғысы аяқталғаннан кейін бұл идеяға қызығушылық қайта жанданды, нәтижесінде бірнеше бәсекелес түсініктер пайда болды, бірақ бұл фразаның классикалық, Клаузевицтік мағынасына оралуға бағытталған күшті күш жалғасып келеді. Бірлескен штаб басшылары доктриналық тұрғыдан мойындаған АО-ның он екі қасиеті бар:

Соғыстың әр деңгейінде кездеседі
Негізінен операциялық және тактикалық деңгейде физикалық сипатта болады
Әсер етуге мүмкіндік беретін күш
Әрекет ету еркіндігін қамтамасыз етеді немесе арттырады
Жау күшінің ең тығыз жиналған жері болуы мүмкін
Өз АО-на қауіп төндіруі мүмкін
Уақытша сипатқа ие болуы мүмкін
Мақсатқа байланысты
Қарсыластық қатынасқа байланысты
Уақыт өте келе немесе кезеңдер арасында өзгеруі мүмкін
Көбінесе уақыт және кеңістік факторларына тәуелді
Стратегиялық деңгейде көптеген материалдық емес элементтерді қамтиды

АО – жауынгердің қарсыласының мақсаттарына қол жеткізуіне кедерес келтіретін негізгі мүмкіндіктердің бірі немесе бірнешесі. АҚШ Қарулы Күштерінің әртүрлі түрлері бұл тұжырымдаманы әртүрлі жолмен түсіндіреді. АҚШ армиясының ауқымдылығына байланысты ол АО-ны жауынгердің ең күшті қасиеті, қабілеті немесе орналасқан жері ретінде қарастыруға бейім. Керісінше, АҚШ теңіз корпусы АО-ны жауынгердің әлсіз тұсы ретінде қарастыруды жөн көреді. Мысалы, қарсы көтеріліс операцияларындағы АО – бүкіл жергілікті халық, сыртқы елдердің қолдауы немесе көшбасшылардың/сенушілердің ядролық тобы болуы мүмкін.

Критикалық факторлар талдауы

CFA қолданғанда, жоспарлаушылар операциялық жобалау элементтерін бағалап, миссияны орындау үшін өте маңызды деп есептелетін элементтерді анықтайды. Бұл талдау достық күштерге қиындық тудыратын және қарсыласқа қабілеттер беретін қауіптің ерекшеліктерін анықтайды. Бұл Бірлескен жарияланымдарда ресми түрде мойындалған жалғыз қарсылас күшін бағалау жүйесі.

Годзилла әдісі

Годзилла әдісі бойынша жүйенің маңызды артықшылықтары тізімделеді. Жоспарлаушылар содан кейін Годзилланың тізімдегі әрбір элементті "құртуының" салдарына қатысты гипотетикалық әсерін бағалайды. Егер күш жүйе ішіндегі бір элементтің жойылған немесе бейтараптандырылған жағдайында операциялық мақсаттарына жете алмайтын болса, онда сол элемент – ауырлық орталығы болып табылады.