Кіріспе

Умфанг (อุ้มผาง) – Таиландтың Так провинциясының ең оңтүстік ауданы (амфое), 1959 жылғы 6 мамырда күшіне енген Умфанг амфоесін құру туралы Корольдік жарлықпен құрылған. Аудан Тайланд-Бирма шекарасында орналасқан. Бұл сонымен қатар ауданның орталық қаласы. Көршілес аудандар (сағат тілі бойынша солтүстіктен бастап): Пхоп Пхра ауданы; Кхлонг Лан ауданы және Камфенг Пхет провинциясының Панг Сила Тхонг ауданы; Нахон Саван провинциясының Мае Вонг ауданы және Мае Поен ауданы; Утай Тхани провинциясының Бан Рай ауданы; және Канчанабури провинциясының Тхонг Фа Пхум ауданы және Сангхла Бури ауданы. Ауданның батыс жағында Бирмамен ұзын шекара бар. Ұлттық саябақтар мен жануарлар дүниесінің қорықтарымен қоршалғандықтан, Таиландтағы ең қиын қолжетімді аудандардың бірі болып табылады. Дегенмен, оның басты туристік тартымдылығы бар – Тайландтағы ең үлкен сарқырама, Ти Ло Су сарқырамасы (น้ำตกทีลอซู).

Тарих

Умфанг 1898 жылы аудан ретінде құрылды. Бұл кезде ол Мае Клонг (อำเภอแม่กลอง) деп аталып, Утай Тани провинциясының құрамына кірген. 1906 жылы Умфанг деп қайта аталды және Камфаенг Пет провинциясына көшірілді. 1926 жылдың 1 қаңтарынан бастап оның мәртебесі патшалық амфоясына өзгертіліп, Так провинциясына қосылды. Соңында, 1959 жылы аудан мәртебесіне қайта ие болды.

Этимология

Умфанг атауының карендердің "Умпа" деген сөзінен шыққандығы туралы пікір болған, ол бамбук контейнерді ашу әрекетін білдіреді. Бұл әрекетті бірмалықтар тай иммиграциялық қызметкерлеріне бамбукте сақталған паспорттарын көрсету үшін жасаған.

География

Умфанның көп бөлігі таулы, Танон Тонгчай жотасы (ทิวเขาถนนธงชัย) арқасында Так провинциясының шығыс бөлігінен географиялық тұрғыдан оқшауланған. Умфанның оңтүстік бөлігінде Дауна төбелері мен Тунгяй Наресуан қорығы орналасқан, ал Умфан қаласының орталық бөлігінде Умфан жабайы табиғат қорығы бар. Умфан жабайы табиғат қорығының шығысында Мае Вонг ұлттық паркі (Так және Камфенг Пхет провинцияларында) және Кхлонг Лан ұлттық паркі (Камфенг Пхет провинциясында) жатыр. Аймаққа қол жеткізу қиын болғандықтан, бұл жер Таиланд Коммунистік партиясының базасы ретінде пайдаланылды. Умфандағы маңызды өзен – Мэй Клонг өзені (แม่น้ำแม่กลอง), ол осы жерден бастау алып, Канчанабури провинциясына қарай ағып түседі.

Демография

28000 тұрғынның көп бөлігі таулы тайпалардан тұрады, олардың арасында карендер басым. Тайлар бұл аймаққа қоныс аударғанға дейін, карендер осы жердің алғашқы қоныстанушылары болған, сонымен қатар көптеген жер-су аттары карен тілінде сақталған.

Көлік

1090 тас жолы (Мае Сот – Умфанг) Умфангты Таиландтың басқа аймақтарымен байланыстыратын жалғыз жол. Тағы бір тас жол, 1167 тас жолы, Умфанг қаласын Мьянма шекарасымен қосады. 1090 тас жолының жалпы ұзындығы 164 км, көбінесе екі жолақты және 1219 бұрылыс бар. Бұл сан Умфангтың көптеген жерлерінде мақтан тұтады. Бұл жол қозғалысқа тез бейімделе алмайтын адамдар үшін қиын жолдың бірі. Мэй-Соттан сапар 3-4 сағатқа созылады, ал Бангкоктен саяхатқа шамамен 12 сағат уақыт керек. Бұл Таиландтағы ең үлкен сарқырама, биіктігі шамамен 200 метр, ал жалпы ені 400 метрге жетеді. Маусым мен қараша айлары аралығындағы жаңбырлы маусымда су ағыны артып, сарқырама толып тұрады. Алайда, осы кезеңде қауіпсіздік мақсатында сарқырамаға баратын жол жабылады және жаяу жүру қажет болады. Туризм маусымы желтоқсан және қаңтар айларында өркендейді, осы кезде су деңгейі жоғары болады және сарқырамаға дейінгі 25 км жол ашық болады. Бұл тік және сырғалқы жолдан тек төрт дөңгелекті көліктер ғана өте алады. Сарқырамаға жетудің тағы бір жолы – Клонг өзенінің тыныш бөлігімен ақсу рафтинг жасап, содан кейін тағы 12 шақырымды жаяу немесе көлікпен жүру. Осы маршрутпен саяхаттап, Клонг өзеніне құятын екі сарқыраманы көруге болады: Ти Лор Джор сарқырамасы (น้ำตกทีลอจ่อ) және Сай Рунг сарқырамасы (น้ำตกสายรุ้ง). Ти Ло Су атауы карен тілінде «алып сарқырама» немесе «қара сарқырама» деген мағынаны білдіреді. Ти Ло Ре сарқырамасы (น้ำตกทีลอเร) жақында ғана танымал болды. Бұл сарқырама Тунгяй Наресуан қорығының тереңінен Клонг өзеніне құлайды және оған жолмен бару мүмкін емес. Саяхаттау тек тур компаниялары арқылы ғана мүмкін. Сарқырамаға сапар көбінесе Клонг өзенімен 40 шақырымға жуық ақсу рафтинг жасауды қамтиды, өзеннің 4 немесе 5 класты сарқырамаларынан өтеді. Ал кері жол жаяу немесе пілге мініп жүру арқылы жүзеге асырылады. Сапар екі-үш күнге созылады. Pre To Lo Su (น้ำตกเปรโต๊ะลอซู) немесе Pi Tu Kro Lo Su (น้ำตกปี๊ตรุโกรลอซู) – жақында ашылған тағы бір сарқырама. Ол Ма Муанг Сам Муен (เขามะม่วงสามหมี่น) тауында орналасқан. Екі ағын бірігіп, жүрек пішінді сарқыраманы құрайды. Сарқырамаға барып-келу үшін бірнеше күн жаяу жүру қажет. Басқа да қызықты орындар: Таиланд Коммунистік партиясы бұрын пайдаланған Такоби үңгірі (ถ้ำตะโค๊ะบิ); бұлттардың үстінен көрініс ашылатын Дой Хуа Мот (ดอยหัวหมด) тауы; және 250 жылдық тарихы бар Карен ауылы Бан Па Ла Та (บ้านปะละทะ).

Әкімшілік

Аудан алты кіші ауданға (тамбон) бөлінген, олар әрі 38 ауылға (мұбан) бөлінеді. Умфанг қалашығы (тесабан тамбон) Умфанг тамбонының бір бөлігін қамтиды. № Аты Тай тілінде Ауылдар халқы 1. Үмфанг (อุ้มผาง) 64,138 2. Нонг Луанг (หนองหลวง) 42,013 3. Мокро (โมโกร) 75,488 4. Маэ Чан (แม่จัน) 1210,246 5. Маэ Ламунг (แม่ละมุ้ง) 51,650 6. Маэ Кхлонг (แม่กลอง) 42,222