Кіріспе

The Birobidzhaner Shtern (идиш: ; Биробиджанер Штерн Birobidžaner Štern; "Биробиджан жұлдызы") – Ресейдің еврей автономиялық облысында идиш және орыс тілдерінде жарық көретін газет. Ол 1930 жылдың қараша айында Біробиджан қаласында жаңадан келген еврей иммигранттарына арналған газет ретінде құрылған. Бұл аймақтағы ең көне ұлттық газет.

Тарих

Биробиджанер Штерн 1930 жылдың 30 қазанында құрылды. Янкель Левин газеттің алғашқы редакторы болды. Ол Қытайдан алғашқы баспа жабдықтарын әкелді. Еліміздің ең жоғары әдеби сыйлығы – Сталин сыйлығын екі рет алған Эммануил Казакевич 1935–1938 жылдары газеттің авторы және қызметкері болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Биробиджанер Штерн газеті «Биробиджанская звезда» газетінің құрамына енді. 1945 жылдың мамыр айында Биробиджанер Штерн газеті тәуелсіз басылымын қайта жаңғыртты. Ресми деректерге сәйкес, 1970 жылы оның 12 000 данасы жарық көрді. Биробиджанер Штерн – Ресейдегі идиш тілінде жарияланатын жалғыз газет. Газетті жергілікті идиш тілінде сөйлейтін Елена Сарашевская басқарады, онда түрлі елдерден келген авторлардың, оның ішінде Йоэль Матвеев пен Велвл Черниннің еврей және орыс тіліндегі мақалалары жарияланады. Мордехай Шейнер, идиш тілінде сөйлейтін, еврей автономиялық облысының бұрынғы бас раввині және Биробиджан синагогасының басшысы, сондай-ақ Валдейм сияқты басқа еврей елді мекендері газеттің оқырманы және қолдаушысы болды. Бұрынғы Биробиджан раввині Ели Риссс осы қалада дүниеге келген және қаладағы идиш тіліндегі шараларды қолдайды. Қазіргі раввин Ефрайм Колпак та газетті және Биробиджан қаласындағы идиш тіліндегі белсенділікті қолдайды. 2009 жылы Биробиджанер Штерн және «Биробиджанская звезда» облыстық газеттері «Биробиджан» баспа үйіне біріктірілді.

Таныс алу

1980 жылы Биробиджанер Штерн "Құрмет белгісі" орденімен марапатталды.