Тбілісідегі Әнчисхати Базиликасы: Тарихы мен мәдениеті
Anchiskhati Basilica
Тбилисидегі Әңкісхати Базиликасы – Грузиядағы ең көне шіркеу. 6 ғасырда салынған, тарихи иконасымен мәшһүр. Грузин православие шіркеуінің маңызды орталығы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Анчишкатидегі Әулие Мария базиликасы – Тбилисидегі сақталған ең көне шіркеу. Ол Грузин православие шіркеуіне қарасты және VI ғасырмен датыланады.
The Anchiskhati Basilica of St Mary is the oldest surviving church in Tbilisi, Georgia. It belongs to the Georgian Orthodox Church and dates from the sixth century.
Тарих
Ежелгі грузин жылнамаларына сәйкес, шіркеуді Тбилисиді өзінің астанасы еткен Иберияның Дачи патшасы (шамамен 522-534 жылдары) салған. Бастапқыда Құдай анаға арналған, ол 1675 жылы Анчишкати (яғни Анча иконасы) деп аталды, сол кезде Кларджетидегі (қазіргі солтүстік-шығыс Түркияның бөлігі) Анча монастырында он екінші ғасырдың алтын шебері Бека Опизари жасаған құтқарушының бағалы иконасы Османлы шапқыншылығынан сақтау үшін Тбилисиге көшірілді. Икона ғасырлар бойы Әулие Мария базиликасында сақталды (қазір ол Грузияның өнер мұражайында қойылған). Базилика Грузия мен парсы және түрік арасындағы соғыстардың салдарынан 15-17 ғасырларда бірнеше рет зақымданып, қайта жаңартылды. Анчишкати базиликасының жанындағы кірпіштен жасалған қоңырау мұнарасын 1675 жылы Католикос Доменти салған. 1870 жылдары күмбез қосылғанда ғимараттың сыртқы келбеті күрт өзгерді. Кеңес кезеңінде Анчишкати базиликасындағы барлық діни рәсімдер тоқтатылып, ғимарат қолөнер музейіне айналдырылды. Кейін ол сурет студиясы ретінде пайдаланылды. 1958 жылдан 1964 жылға дейін Тбилиси қаласының 1500 жылдығын тойлауға арналған реставрациялық жұмыстар жүргізілді, бұл шіркеудің 17 ғасырғы түріне қайтаруға мүмкіндік берді; алайда, Грузияның тәуелсіздігі қайта орнатылғаннан кейін ғана, 1991 жылы базилика қайтадан діни мақсатта қолданыла бастады. Анчишкати базиликасында орналасқан Анчишкати хоры грузин полифониялық хор музыкасының әлемдегі жетекші орындаушысы болып табылады.
According to the old Georgian annals, the church was built by the King Dachi of Iberia (circa 522 534) who had made Tbilisi his capital. Originally dedicated to the Virgin Mary, it was renamed Anchiskhati (i. e., icon of Ancha) in 1675 when the treasured icon of the Savior created by the twelfth century goldsmith Beka Opizari at the Ancha monastery in Klarjeti (in what is now part of northeast Turkey) was moved to Tbilisi to preserve it from an Ottoman invasion. The icon was preserved at the Basilica of St Mary for centuries (it is now on display at the Art Museum of Georgia). The basilica was damaged and rebuilt on several occasions from the 15th through 17th centuries due to wars between Georgia and the Persians and Turks. The brick belfry near the Anchiskhati Basilica was built by Catholicos Domenti in 1675. The look of the structure was drastically changed in the 1870s when a dome was added. During the Soviet period, all religious ceremonies at Anchiskhati Basilica were halted, and the building transformed into a museum for handicrafts. It was later used as an art studio. From 1958 to 1964, restoration works took place in celebration of the 1500th Jubilee of the founding of Tbilisi, which changed the view of the church back to the seventeenth century version; however, it was not until 1991, after the independence of Georgia was restored, that the basilica reverted to religious use. The Anchiskhati Choir based out of the Anchiskhati Basilica is the world's leading exponent of Georgian polyphonic choral music.
Сәулет
Анчишкати базиликасы – үш құсқа бөлінген базилика, оның құрылысының ежелдігін көрсететін, жалға тәрізді нишалар құрайтын екі тіреумен бөлінеді. Бастапқыда сары түсті туф тас блоктарынан салынған, ал 1958-1964 жылдарғы қайта жаңарту жұмысында кірпіш кеңінен қолданылды. Құрылыстың үш жағынан кіреберістер бар, бірақ қазіргі таңда тек батыс кіреберісі ғана қолданылады. 1683 жылы католикос Никоз Амилахваринің бұйрығымен салынған алтарьдық суретінен басқа, шіркеудегі қалған суреттердің бәрі 19 ғасырға жатады.
Anchiskhati Basilica is a three span basilica, divided by two abutments forming horseshoe shaped conches, which indicates the antiquity of its construction. Originally constructed of blocks of yellow tuff stone, the 1958 1964 restoration made extensive use of brick. The structure has entrances on three sides, but today only the western entrance is in use. Aside from the altarpiece, which was painted in 1683 by order of Catholicos Nikoloz Amilakhvari, all of the remaining paintings in the church date from the 19th century.