Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық тыңшы агент
British espionage agent
Джон Оуэн Генри Браун (1908 жылдың қазанында туған – 1965 жылдың 15 қыркүйегінде қайтыс болған) – Ұлыбритания армиясының Корольдік артиллериясының квартермейстер-сержанты. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Францияда қызмет етті. Неміс әскерлеріне түскеннен кейін ол Ұлыбританияның ең табысты тыңшыларының бірі болды және соғыс аяқталғаннан кейін мемлекеттік қасақаналыққа қатысты сот процестерінде айыптау куәсі ретінде танысқанын айтты.
John Owen Henry Brown DCM (c. October 1908 – 15 September 1965) was a Quartermaster Sergeant in the Royal Artillery in the British Army, who served in France at the beginning of the Second World War. He was one of Britain's most successful espionage agents as a prisoner of war following his capture by German forces, and, following the war's conclusion, acted as a prosecution witness in trials for treason.
Ерте өмір
Джон Оуэн Генри Браун Оңтүстік Лондонның Тютинг қаласында жұмысшы отбасында төрт баланың ең кішісі болып дүниеге келді. Small Wood Road мектебінде бастауыш білімін алғаннан кейін, Джон Баттерси грамматикалық мектебіне қабылданды. Ол онда жақсы оқыды және Кейбридж университетіне емтихан тапсырып, өтті. Ол мұнда өзінің жұмысшы тегі мен оқуға жағдайлы студенттердің арасындағы үлкен айырмашылықты сезді, бірақ бұл оның жолына кедергі болмады және ол табысқа жетті.
John Owen Henry Brown was born the youngest of four siblings into a working class family in Tooting, South London. Following primary education at Small Wood Road School, John won a place to Battersea Grammar School. He did well here and subsequently passed the Cambridge University entrance exam. Here he found a gulf between his working class background and those of the more privileged scholars but this did not hold him back and he succeeded.
Әскери қызмет
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін Джон демалыс күндерін Ұлыбританияның Аумақтық армиясының 57-ші (Шығыс Суррей) танкіге қарсы полкінің (226-шы батарея) қатарында өткізді. Оның қатарластары оны 6'2" бойының бұлшықетті дене бітімі және американдық музыкант "Басти" Браунға ұқсағандығы үшін "Басти" деп лақап қойды. Оның қабілеті тез байқалып, ол артиллерияшыдан батарея квартирмейстері сержантына дейін шенді көтерді.
Prior to the outbreak of WWII John spent the weekends with the Territorial Army (United Kingdom) 57th (East Surrey) Anti Tank Regiment (226th Battery). His fellow gunners christened him 'Busty' because of his 6'2" muscular stature and likeness to the American musician 'Busty' Brown. His potential was soon recognised and he was promoted from gunner to battery quartermaster sergeant.
Соғыс тұтқыны
Англиядан кеткенге дейін ол жау территориясында жұмыс істейтін тыңшыларға арналған ерекше курсқа жіберілді. Оған соғысқа қатысқан әскер ретінде емес, тұтқын ретінде көбірек пайдасы болатыны айтылды. 1940 жылғы 29 мамырда Дюнкеркте тұтқынға алынып, 1945 жылға дейін соғыс тұтқыны болып қалды. Ол өз еркімен Жоғарғы Силезиядағы Блехаммер тұтқын лагерінде қызмет етуге келісті, ал соғыстан бұрын Британдық Фашистер Одағының мүшесі болғандығы оған немістермен жақын қарым-қатынас орнатуға және лагерь командирімен байланыс жасауға көмектесті. 1942 жылдың жазында Берлинге жақын орналасқан Сталаг III D деген арнайы лагерь құрылды. Бұл лагерь өз кезегінде 999-шы арнайы бөлімшеге (офицерлер лагері) және 517-ші арнайы бөлімшеге (қатардағы әскерлер үшін) бөлінді. Екі лагерь де немістер тарапынан «демалыс лагері» ретінде таныстырылды, олар қалыпты лагерьлердегі нашар тамақтан, ауыр жұмыстан және суықтан қашық болды, бірақ лагерь қауіпсіздігін Абвер басқарды. Браун бастапқы тексеру үшін Фрайгебен (ашық түрме) Сталаг III D-ге жіберілген тұтқындардың бірі болды. Бұрын Британдық Фашистер Одағының мүшесі болған ол немістермен жақсы қарым-қатынас орнатты және оны пайдаланып, әскери қызметке алынған шетелдік жұмысшылар арасында өте тиімді қара нарық операцияларын жүргізді, ал түскен пайданың бір бөлігін лагерь ауруханасына дәрі-дәрмек, лагерь оркестріне музыкалық аспаптар сияқты «сүсәл заттарды» сатып алуға жұмсады. Браунның жасырын радиосы да болды, сондықтан ол соғыстың барысы туралы хабардар болды. Сталаг III D-де Браун бірдеңе дұрыс емес екенін тез байқады және сапарынан кейін Блехаммерге қайтып келді. Сол жерде ол лагерьдің тіс дәрігері болған еврей офицері, Глазголық Джулиус Гринмен танысты. Грин Браунға кодтарды және MI9 қашу және құтқару желісі арқылы Лондонға барлау ақпаратын жіберудің жолдарын берді. Браун мүмкіндігінше тезірек Сталаг III D-ге оралуға шешім қабылдады; жағдай жақсы болды, сонымен қатар немістердің жоспарларына күдікпен қарады. Блехаммердегі аға британдық сержанттарымен ұйымдастырылған жанжалдан кейін ол командир, Риттмейстер Принц фон Хоэнлохеді оны Stalag III D-ге қайтаруға көндірді. Ол 1943 жылғы 12 маусымда келді, онда Гестапо майоры Хаймпель оны Берлиннің Телтов-Флеминг аймағындағы Генсхагенде орналасқан 517-ші арнайы бөлімшенің аға британдық сержанты етіп таңдады. Осы уақыт ішінде британдық тұтқындардың сенімсіздігіне қарамастан, ол MI9-ға кодталған хаттар арқылы есеп беріп, бомбалау шабуылдары үшін мақсаттарды анықтауға көмектесті. Ол Германия үшін күресу үшін Британдық еркін корпусын құру туралы неміс ұсынысын жоққа шығарумен айналысты. Оның серіктерінің ішінде опера әншісі Марджери Бут, тағы бір британдық тыңшы бар еді, ол бірде лагерьдегі тұтқындарды көңіл көтеріп, Браунның киімінде құпия құжаттарды жасырғаннан кейін Гитлер алдында ән шырқады; Гитлер кейіннен оған суасты туымен оралған қызыл раушан гүлдерін жіберді. Браун британдық сатқын Джон Америді анықтауда маңызды рөл атқарды, сонымен қатар Браун мен Бут Уильям Джойспен (Лорд Хоу-Хоу) байланыста болды және Джойс оларды неміс Конкордия радиосында хабар таратушы ретінде жұмысқа алды; екеуі де кейіннен оны соғыстан кейін анықтады және оның сот процесінде куәлік берді. Оның артында әйелі Нэнси қалды.
Before he left England he had been sent on a special course for spies operating in enemy hands. He was told that he would be of more use as a POW than as a combat soldier. He was captured at Dunkirk on 29 May 1940 and remained a prisoner of war until 1945. He volunteered to serve at the Blechhammer POW camp in Upper Silesia, and the fact that he had been a member of the British Union of Fascists before the war helped him ingratiate himself with the Germans and strike up a relationship with the camp commandant. In the summer of 1942 a special camp was established to separate potential collaborators from other British POWs, Stalag III D near Berlin. This in turn was divided into Special Detachment 999 (an officers' camp) and Special Detachment 517 (for other ranks). Both were presented by the Germans as "holiday camps" away from the poor rations, hard work and cold of normal camps, but the camp security was run by the Abwehr. Brown was one of the prisoners sent to Freigegeben (Open Prison) Stalag III D for an initial examination. A former member of the British Union of Fascists, he had developed a good relationship with the Germans, which he exploited to run a very efficient blackmarket operation among the conscripted foreign workers, using some of the profits to buy "luxury" items such as extra food, medicine for the camp hospital and even musical instruments for the camp band. Brown also had a hidden radio so was aware of the course of the war. At Stalag III D Brown quickly realised something was wrong, and after his visit he returned to Blechhammer. There he had met Captain Julius Green, a Jewish Glaswegian officer who was the camp's dentist. Green gave Brown the codes and the means to pass intelligence back to London through MI9's Escape and Evasion Network. Brown decided to return to Stalag III D as soon as possible; not only were the conditions better, he was suspicious of what the Germans were planning. After a carefully orchestrated row with the senior British NCOs at Blechhammer he persuaded the Commandant, Rittmeister Prinz Von Hohenlohe, to transfer him back to Stalag III D. He arrived on 12 June 1943 where he was selected by Major Heimpel of the Gestapo to be senior British NCO of Special Detachment 517 based at Genshagen, in the Teltow Fläming district of Berlin. Throughout all this time, while being distrusted by the British P. O. W. s, he was reporting to MI9 by coded letters, giving guidance on targets for bomber attacks. More particularly he was engaged in subverting the German proposal to form a British Free Corps to fight for Germany. His cohorts included opera singer Margery Booth, a fellow British spy, who on one occasion whilst entertaining the camp inmates sang before Hitler just after Brown had hidden secret documents in her dress; Hitler subsequently sent her red roses wrapped in a Swastika flag. Brown was instrumental in identifying the British traitor John Amery, and both Brown and Booth had contact with William Joyce (Lord Haw Haw), and were recruited by Joyce as a broadcaster on the German Concordia radio service; both later identified him post war, and were witnesses at his trial. He was survived by his wife, Nancy.
Жалпы сілтемелер
Шон Мерфи. "Жартылай құлдырау: Екінші дүниежүзілік соғыстағы британдық жаутастар", 122–123 беттер. Лондон: The History Press Ltd, 2005 жыл.
Sean Murphy. Letting the Side Down: British Traitors of the Second World War, PP122–3. London: The History Press Ltd, 2005.