Австралия фольклорындағы Квинсленд жолбарысы – жоғары тісті, жабайы мінезді, жолақты мысық сияқты құбылыс. Тілқалеоның қалдығы болуы мүмкін. 1871 жылдан бері куәліктер бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Австралия фольклорындағы жаратылыс
Creature in Australian folklore
Австралия фольклорында Квинсленд жолбарысы – Австралияның шығысындағы Квинсленд аймағында мекендейтін жаратылыс деп есептеледі. Ол ит өлшемді, жолақты, ұзын құйрықты, ірі алдыңғы тістері және қатал мінезі бар мысық сияқты сипатталады. Бұл құрып кеткен деп саналатын ірі жыртқыш марсупиал Тилаколеоның қалған немесе ұрпағы болуы мүмкін, немесе ықтимал үлкен жабайы мысықтың түрі (тилаколео тістерімен қатысты болжамдағы айырмашылықтарды ескере отырып). 1926 жылы А. С. ле Суф «Австралазияның жабайы жануарлары» еңбегінде «Жолдақ марсупиал мысық» деп сипаттады, бұл ақпарат кейіннен Эллис Траутонның «Австралияның жүнді жануарлары» кітабына да енді, ол Австралия музейінің сүтқоректілер кураторы қызметін ұзақ жылдар бойы атқарды.
In Australian folklore, the Queensland tiger is a creature said to live in the Queensland area in eastern Australia. it is described as being a dog sized feline with stripes and a long tail, prominent front teeth and a savage temperament. It has been hypothesized to be a survivor or descendant of the large predatory marsupial Thylacoleo, officially considered to be extinct, or possibly a large feral cat variant (given possible discrepancies with thylacoleo dentition). In 1926 A. S. le Souef described a "Striped marsupial cat" in The Wild Animals of Australasia, this information later also included in Furred Animals of Australia, by Ellis Troughton, longtime curator of mammals in the Australian Museum.
Тарих
Квинслендтің қабылан жолбарысы туралы ең алғашқы жазбаша куәліктер 1871 жылға дейін жетеді, ал яри туралы халықтық әңгімелер одан бұрын пайда болған. Лумгольц 1878 жылы былай деп жазды: «Бұрын айтылған Жағалау тауларының шаңырағында ғылымға белгісіз екі түрлі сүтқоректі мекендейтінін білдім, бірақ осы туралы білуім қиынға түсті. Жергілікті аборигендер олардың бірін – яри деп атады. Олардың айтуынша, ол қабылан жолбарысқа ұқсайтын еді. Оның денесі дингодай, бірақ аяқтары қысқа, ал құйрығы ұзын және өте қатыгез екені айтылды. Қуылғанда ол ағашқа шығып, жерлестер оны қумайтын, ал олар ым-ишаралармен ол мұндай кезде қалай ренжіп, қолынан шағып алатынын түсіндірді. Оның ең сүйікті мекені – таулы жартастар, ал негізгі тағамы – Солтүстік Квинслендтің бұталарында кең таралған қоңыр валлабидің кішкентай түрі. Оның еті аса бағаланбаған, сондықтан оны кездейсоқ өлтірген жағдайда қарт әйелдеріне беретін. Батыс Квинслендте мен осы жерде сипатталған яриге ұқсас жануар туралы көп естідім, тіпті Герберт өзені аймағында қара полиция офицері оны атып алуға жақын келген. 1950 жылдан бері олардың саны азайғанмен, олардың кездесулері жалғасуда (Будэрим жыртқышы – осы құбылыстың соңғы мысалы). Мұндай кездесулерді қазіргі заманда зерттеуге мүмкіндік болған жағдайларда, олардың барлығы шалғайда қалған үй жануарларының жабайыланғанын көрсетеді – табиғи іріктелу жабайы түрлерге тән пропорцияларға, белгілерге және мінез-құлыққа бейімделуге ұмтылады. Үй жануарлары Австралияға жүздеген жылдар бұрын әкелінген, бүкіл елге тараған (және таратылған), тек кейбір аралдар ғана зиянкестер ретінде танылғаннан азат. Тилаколео, сондай-ақ ұқсас дене бітімі мен жыртқыштық әдеттеріне ие жануар, Плейстоцен кезеңінің соңында Австралияда өмір сүрген, мүмкін Австралияға келген алғашқы адамдармен бірге, қазіргі австралиялық аборигендердің ата-бабаларымен бірге өмір сүрген. Алайда ғалымдар Тилаколеоның 30 мың жыл бұрын жойылғанын болжайды. Тилаколеоға өте ұқсас жануарды көргендердің айтуынша, оның шағын қалдық популяциясы шалғай аймақтарда әлі де тірі қалған болуы мүмкін. Тасмания жолбарысының немесе тилациннің (Thylacinus cynocephalus) тірі қалғанын жақтаушы криптозоологтар, қазіргі уақытта жойылған деп есептелетін тилацинидтер, Квинсленд жолбарысының да тірі қалғанын қолдайды. Алайда екі жағдайдың арасындағы басты айырмашылық – соңғы тасманиялық жолбарысы 1936 жылы тұтқындықтан қайтыс болды, ал түр 1986 жылға дейін ресми түрде жойылған деп жарияланбады. Бұл тилациннің тірі қалған болу ықтималдығын Тилаколеодан жоғары етеді.
The earliest documented witness reports of a Queensland marsupial tiger date from 1871, with indigenous traditions of the yarri preceding these. Lumholtz writes in 1878<blockquote>I learned that on the summit of the Coast Mountains, before mentioned, there lived two varieties of mammals which seemed to me to be unknown to science: but I had much difficulty in acquiring this knowledge. One of the animals [the local Aborigines] called yarri. From their description I conceived it to be a marsupial tiger. It was said to be about the size of a dingo, though its legs were shorter and its tail long, and it was described as being very savage. If pursued it climbed up the trees, where the natives did not dare follow it, and by gestures they explained to me how at such times it would growl and bite their hands. Rocky retreats were its most favourite habitat, and its principal food was said to be in a little brown variety of wallaby common in Northern Queensland scrubs. Its flesh was not particularly appreciated and if they accidentally killed a yarri they gave it to their old women. In Western Queensland I heard much about an animal which seemed to me to be identical with the yarri here described, and a specimen was once nearly shot by an officer of the black police in the regions I was now visiting [Herbert River]. Though these have diminished in number since the 1950s, they have continued (the Beast of Buderim being one recent example of the phenomenon). Such sightings in modern context, when able to be investigated further, have been universally identified as introduced domestic cats gone feral — natural selection tends favour proportions, markings and behaviours more commonly associated with actual wild species, after only a few generations in the wild. The domestic cat was introduced to Australia some hundreds of years ago, and have dispersed (and been dispersed) nationally, with only some islands remaining free from the declared pest. Thylacoleo, an animal of similar size and predatory habits, did live in Australia as recently as the late Pleistocene period, perhaps coexisting with the very first humans that arrived at Australia who were the ancestors of modern Australian Aboriginals. However, scientists estimate that Thylacoleo became extinct 30,000 years ago. Modern sightings of an animal described as remarkably like Thylacoleo have led some researchers to speculate that a small relict population has somehow survived in remote areas. Cryptozoologists who promote the theory of survival of the Tasmanian tiger or thylacine Thylacinus cynocephalus, a Thylacinid, and also currently accepted as extinct, favour proposed survival of the Queensland tiger. The fundamental difference between the two cases, however, is that the last Tasmanian tiger in captivity died in 1936, and the species was not officially declared as extinct until 1986. This makes the prospect of species survival of the thylacine more likely than that of Thylacoleo.
Тилацин немесе тилаколео?
Эллис Траутон 1965 жылы "Австралияның жүнді жануарлары" кітабын қайта қарағанда, Квинсленд жолбарысының тайлациннің материктік түрі ғана екенін ұсынды. Квинсленд жолбарысын немесе Квинсленд жолбарысы деп есептелетін жануарларды көру туралы айтылғанда, адамдар оларды кейде тайлациндер деп атайды, бірақ жануарлардың сипаттамаларында нақты және тұрақты айырмашылықтар бар (яғни: бас пішіні, жолақтың орналасуы мен түсі, ағаштарда өмір сүру әдеттері). Кейп-Йорк суретшісі Перси Трезизе осы аймақта тайлациннің бар екеніне сенеді, ал басқалары екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдық әскерлердің Квинслендке пума әкелгені туралы кең таралған қалалық аңызды келтіреді, жергілікті Боб Уистон және ағаш кенгуруларының маманы Роджер Мартин бұл көріністердің Lumholtz немесе Беннетт ағаш кенгуруларынан болуы мүмкін екенін, құрлықта төрт аяқпен жүретін және хабарламалар келген аймақтарда кездесетін бейтаныс жануарлар екенін ұсынады (бұл Бернард Хеувельманның кейбір көріністерге қатысты теорияларымен сәйкес келеді).
In his 1965 revision of the book Furred Animals of Australia, Ellis Troughton proposed that the Queensland tiger was merely a mainland variant of the thylacine. When discussing sightings of the Queensland tiger or animals thought to be the Queensland tiger, people sometimes refer to them as thylacines, though there are distinct and consistent differences in the descriptions of the animals (i. e.: head shape, position and colour of stripes, arboreal habits). While Cape York artist Percy Trezise believes the region is home to the thylacine, others have cited the popular urban myth of American soldiers bringing pumas to Queensland during World War II, with local Bob Whiston and tree kangaroo expert Roger Martin suggesting that sightings are of either Lumholtz's or Bennett's tree kangaroos, unfamiliar animals which walk on four legs when terrestrial and are found in the areas from which reports originate (this concurs with one of Bernard Heuvelmans' theories regarding some sightings).
Танымал мәдениетте
Австралия материгінде тилаколеоның және Тасманияда тилациннің кездесуі туралы теория әртүрлі телешоуларда, соның ішінде Animal Planet арнасының Animal X эпизодында және The National Geographic Channel телеарнасында жарық көрді. Квинсленд штатындағы қапшықты жолбарыстың жекелеген көріністері газеттерде әлі де пайда болып тұрады, бірақ бұрынғыға қарағанда әлдеқайда сирек. 1970 жылдары табиғат зерттеушісі Джейн Планкетт "жолбарыстарды" көру немесе ату туралы 100-ден астам хабарлама жинады, соның ішінде байқалған жануардың қапшық екенін нақты көрсететін хабарламалар да болды. Кейбір авторлар, егер бұл жануар бұрын болған болса, қазір жойылып қалған болуы мүмкін деп санайды, себебі сол аймақта жолбарыс құздары мен солтүстік құздардың саны азайып барады.
The theory of continued Thylacoleo presence on mainland Australia and thylacine presence in Tasmania has been covered on various Television shows including an episode of Animal Planet's show Animal X and on The National Geographic Channel. Individual sightings of the Queensland marsupial tiger continue to appear in newspapers, though in far less numbers than formerly. In the 1970s, naturalist Janeice Plunkett collected over 100 reports of sightings or shootings of "tigers", including reports clearly indicating that the animal observed was a marsupial. Some writers believe that, if the animal did formerly exist, it may now be extinct, given the diminishing numbers of tiger quolls and northern quolls across the same region.