Кіріспе

Экономикалық теория принципі

Ұсыныс заңы – экономикалық теорияның негізгі принципі, ол басқа факторлар тұрақты болған жағдайда, сату бағасының өсуі ұсынылатын тауар мөлшерінің өсуіне әкелетінін көрсетеді. Яғни, баға мен мөлшер арасында тікелей байланыс бар: мөлшер өзгерістері баға өзгерістерімен бір бағытта жүреді. Бұл өндірушілер мен дайындаушылардың жоғары бағамен нарықта сатуға көбірек өнім ұсынуға дайын екенін білдіреді, себебі өндірісті арттыру – бұл пайданы арттырудың бір жолы. Қысқасы, ұсыныс заңы – ұсынылатын мөлшер мен баға арасындағы оң байланыс, және ұсыныс қисығының жоғары қарай еңістігінің себебі. Кейбір дәстүрден тыс экономистер, мысалы Стив Кин және Дирк Эйнтс, ұсыныс заңын жоққа шығарады, олардың пікірінше, жаппай өндірілетін тауарлардың ұсыныс қисығы көбінесе төмен қарай еңіседі: өндіріс артқан сайын бірлік бағасы төмендейді, ал сұраныс өте төмен болған жағдайда бірлік бағалары көтеріледі.

Анықтама

Жеткізу – өндірушілер ұсынуға дайын тауар немесе қызмет. Ұсыныс заңы белгілі бір бағада жеткізілімнің мөлшерін анықтайды. Сұраныс және ұсыныс заңына сәйкес, егер белгілі бір өнімге деген сұраныс жеткізілімнен асып түсетін болса, онда баға көтеріледі, бұл сұранысты төмендетеді (сұраныс заңы) және жеткізілімді арттырады (ұсыныс заңы) – және керісінше – жеткізілімнің мөлшері сұранысқа тең болғанша. Мысалы, сағатына 20 фунт төлейтін жұмыс сағатына 15 фунт төлейтін жұмыстан гөрі көбірек қызығушылық тудырады, ал жоғары пайыздық ставка несие берушілерді тартады және қарыз алушыларды тоқтатады.

Тиісті факторлар

Сатып алу қисығының өзгеруіне әсер ететін бағадан басқа да түрлі факторлар бар. Мысалы, егер өндіріс құны, мысалы, жалақы төмендесе, өндірушілер сол бағамен көбірек тауар өндіре алады, демек ұсынылатын мөлшер артады. Егер жеткізушілер саны көбейсе немесе тауар өндіретін зауыттың сыйымдылығы артса, ұсынылатын мөлшер де артады. Басқа факторларға мемлекеттік саясат жатады – белгілі бір өнімдерді қолдау үшін мемлекеттік субсидиялар өндіріс құнын төмендетеді. Бірақ мемлекеттік салық өндіріс құнын арттыруы мүмкін. Кейбір өнімдер үшін, әсіресе ауыл шаруашылығында, ұсынылатын мөлшер ауа райына байланысты болады.