Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық педагог және пресвитериандық пастор
American educator and Presbyterian minister
Джозеф Колдуэлл (21 сәуір 1773 – 27 қаңтар 1835) – АҚШ педагогы, пресвитериандық пастор, математик және астроном. Ол Солтүстік Каролина университетінің Шапел-Хиллдегі алғашқы президенті болды, 1804 жылдан 1812 жылға дейін және 1816 жылдан 1835 жылы қайтыс болғанға дейін осы қызметте болды.
Joseph Caldwell (April 21, 1773 – January 27, 1835) was a U. S. educator, Presbyterian minister, mathematician, and astronomer. He was the first president of the University of North Carolina at Chapel Hill, holding the office from 1804 until 1812, and from 1816 until his death in 1835.
Ерте өмір және қызметі
Колдуэлл Нью-Джерси штатының Лэмингтон қаласында дүниеге келді және 1791 жылы Нью-Джерси колледжін (қазіргі Принстон) латын тілінен үздік бітіруші ретінде аяқтады. Бітіргеннен кейін ол жеке сабақтар берді және Элизабеттаун қаласында мұғалімнің көмекшісі болып жұмыс істеді, содан кейін дін қызметкері болу үшін оқыды және Нью-Брансуик пресвитериінен уағыз айтуға лицензия алды. 1811 жылы Солтүстік Каролина штатында дінге қызмет етуге бекітілді. 1822 жылдың 5 қазанында Солтүстік Каролина Синоды (пресвитериан) «ізгі хабарды таратуға адал және діндар жастарды тәрбиелеу» мақсатымен Солтүстік Каролина Білім беру қоғамын құрды және Колдуэллді оның президенті етіп тағайындады.
Caldwell was born in Lamington, New Jersey and graduated from the College of New Jersey (now Princeton) as Latin salutatorian in 1791. After graduation he worked as a tutor and was an assistant teacher in Elizabethtown before studying for the ministry and obtaining a license to preach from the Presbytery of New Brunswick. He was ordained in North Carolina in 1811. On October 5, 1822, the North Carolina Synod (Presbyterian) created the Education Society of North Carolina for "the education of indigent and pious youth for the ministry of the gospel", appointing Caldwell as its president.
Солтүстік Каролина университетінің оқытушысы
1797 жылы ол Солтүстік Каролина университетінде (Чэпел-Хилл) математика кафедрасының меңгері болды, кейіннен университеттің президенті атанды. "Элементар геометрияның қысқаша жүйесі" (1822) оқулығы және басқа да ғылыми еңбектер жазғаннан кейін Колдуэлл бірқатар хаттар жазды, олардың кейбіреулері "Карлтон" псевдонимімен жарық көрді. Ол Солтүстік Каролинада мемлекеттік білім беру жүйесін құру және көлік инфрақұрылымын жақсарту үшін үгіт жүргізді. Бұл мақалалар жеке кітапшалар түрінде таратылып, 1828 жылы кітапшаға жинақталды және теміржол құрылысына халықтың қолдауын ұйымдастыруға зор үлес қосты. "Рали Регистр" және "Хиллсборо Рекордэр" газеттері оларды апта сайын жариялап тұрды.
He became the presiding professor of mathematics at the University of North Carolina at Chapel Hill in 1797 and later became its president. After writing the textbook A Compendious System of Elementary Geometry (1822) and other academic works, Caldwell went on to write a series of letters, some under the pen name "Carlton", to advocate for a public education system and for improved transportation in North Carolina. These essays, distributed as pamphlets and compiled in book form (in 1828) were influential in winning public support for the railroad. Newspapers like the Raleigh Register and the Hillsborough Recorder published them weekly.
Астроном
1809 жылы Калдвелл Солтүстік және Оңтүстік Каролина арасындағы шекараны анықтау комиссиясына «Астроном» қызметіне тағайындалды. Университет астрономия бағдарламасын қаржыландыру туралы оның өтінішін қабылдамаған соң, 1824 жылы ол өз қаражатымен Франциядан телескоптар сатып алды. 1830 жылы өзінің ауласында университет астрономиялық обсерваториясын салғанда, ол АҚШ-та білім беру мақсатында ғана салынған тұңғыш обсерватория болды.
In 1809, Caldwell was appointed as the "Astronomer" to the commission determining the boundary between North and South Carolina. When the university declined his request to fund an astronomy program, he purchased telescopes from France with his own money in 1824. When he constructed the university's astronomical observatory in 1830 in his backyard, it was the first one built solely for educational purposes in the United States.