Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Коул тергеуі, немесе ресми түрде БҰҰ-ның Мұнай-азық бағдарламасына қатысты белгілі бір австралиялық компанияларға қатысты тергеу, Австралия үкіметінің 1902 жылғы Корольдік комиссиялар туралы заңына сәйкес құрылған Корольдік комиссия. Комиссияның мақсаты – «Австралиялық компаниялардың БҰҰ-ның Мұнай-азық бағдарламасына қатысты шешімдері, іс-әрекеттері, мінез-құлқы немесе төлемдері федералдық, штаттық немесе аумақтық заңнаманы бұзды ма?» деген мәселені зерттеу болды. Тергеу 2005 жылғы 10 қарашада басталды және оны жалғыз Корольдік комиссары – судья Теренс Коул басқарды. Судья Коул комиссияның бес томдық есебін 2006 жылғы 24 қарашада генерал-губернаторға тапсырды, ал есеп 2006 жылғы 27 қарашада парламентте жарияланды.
The Cole Inquiry, formally the Inquiry into certain Australian companies in relation to the UN Oil For Food Programme, was a Royal Commission established by the Australian government pursuant to the Royal Commissions Act 1902 to investigate "whether decisions, actions, conduct or payments by Australian companies mentioned in the Volcker Inquiry into the United Nations Oil for Food Programme breached any Federal, State or Territory law." The inquiry commenced on 10 November 2005 and was overseen by a sole Royal Commissioner, Justice Terence Cole Justice Cole handed the commission's five volume report to the Governor General on 24 November 2006; and the report was tabled in parliament on 27 November 2006.
Өмірбаян
Волкер тергеуі Ирактың бесінші президенті Саддам Хусейннің араб ұлтшыл және араб социалистік үкіметінің "Мұнайға азық" бағдарламасының (немесе Бағдарламаның) жүйелі сыбайлас жемқорлығын зерттеу үшін құрылды.
The Volcker Inquiry was set up to investigate the systematic corruption of the Oil for Food Programme (or Program) by the Arab nationalist and Arab socialist government of the fifth President of Iraq, Saddam Hussein.
Волкер тергеуі
БҰҰ-ның "Мұнайға азық" бағдарламасындағы сыбайлас жемқорлық және алаяқтық туралы айыптауларды тергеу үшін Біріккен Ұлттар Ұйымының тәуелсіз сараптамалық комиссиясы құрылды. "Мұнайға азық" бағдарламасы арқылы сатып алынған бидайды кедерсіз түсіру үшін AWB иорданиялық жүк тасымалдау компаниясы Alia-ға 300 миллион австралиялық доллар көлемінде "тасымалдау төлемдерін" төледі. Волкер Alia компаниясының "төлемдердің" шағын бөлігін өзінде қалдырып, қалғанын Саддам Хусейн үкіметіне бергенін анықтады. Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Кофи Аннанның есеппен бірге жарияланған мәлімдемесінде "ұлттық органдар мұндай тәжірибенің болашақта қайталанбауына жол бермеу үшін қадамдар жасасын және олардың құзыретіне жататын компанияларға қатысты қажет болған жағдайда шаралар қолдансын" деп өтініш айтты.
The United Nations Independent Inquiry Committee was formed to investigate allegations of corruption and fraud in the UN Oil for Food Programme. In exchange for trouble free disembarkation of wheat purchased under the Oil for food program, AWB paid 'trucking charges' totaling A$300 million to Alia, a Jordanian trucking company. Volcker found that Alia kept a small percentage of the 'charges', and passed the remainder to the government of Saddam Hussein. An accompanying statement released with the report by the Secretary General of the United Nations, Kofi Annan requested that "national authorities take steps to prevent the recurrence of such practices in the future and that they take action, where appropriate, against companies falling within their jurisdiction".
Тыңдаулар
Комиссия 2005 жылдың желтоқсаны мен 2006 жылдың қаңтарында қоғамдық тыңдаулардан бұрын жабық тыңдаулар өткізді. Кейбір куәгерлер жабық отырыста жауап берді, сондай-ақ ашық отырыста да жауап берді. Комиссияның қоғамдық тыңдаулары 2006 жылдың 16 қаңтарында басталды. Алғашқы алты аптадағы қоғамдық тыңдаулар кезінде Агиус ұсынған дәлелдер мен оның куәгерлерді қарсы сұраққа алуы AWB басшылары мен директорларының әрекеттерін жағымсыз жағдайда көрсеткен бірқатар мәліметтерді ашты. Көмекші кеңестің куәгерлерге қойған сұрақтарын өзінің терең сұрақтарымен үзуден басқа, Коул куәгерлердің мінез-құлқы мен дәлелдеріне қатысты, әсіресе AWB және Бидай экспорттау органында жауапты және көбінесе жоғары жалақы алатын лауазымдардағы адамдардың мінез-құлқына қатысты сынап айтты. Олардың арасында есімдерін ұмыту, күнделіктер мен жазбаларды таба алмау және бұрынғы AWB басқарма төрағасы Тревор Флюгге есту қабілетін жоғалту сияқты жағдайлар жиі кездесті. 2006 жылдың 6 ақпанында сараптаманың өкілеттіктері BHP Billiton компаниясының «Мұнайға азық» бағдарламасына қатысты қызметін қамтитын болып кеңейтілді. 2006 жылдың 16 ақпанында комиссар Коул телерадио хабар таратушыларын сараптама залына шақырды, ол парақорлық немесе «Мұнайға азық» бағдарламасы бойынша ақпарат бар кез келген адамды сараптама алдында пайда болуға шақыруды тіркеуге мүмкіндік берді. Коул бұл үндеуді былай атап өтті: «Мен Парламенттің кез келген депутатына, БАҚ-тың кез келген өкіліне, мемлекеттік қызметкерге немесе сараптаманың осы мәселесіне қатысты ақпараты бар деп санайтын кез келген адамға, маған көмектесетін адамдарға осындай ақпаратты ұсынуға арнайы шақыру жасадым». 2006 жылдың 2 наурызында көмекші адвокат Джон Агиус бұрынғы компания менеджері Эндрю Макконвиллдің есте сақтау қабілетінің жоғалуы және құжаттардың жоғалуы туралы мәлімдемелеріне байланысты AWB-ге іздестіру ордерлерін беруге қауіптендірді. Бұл AWB-нің адвокатымен жоққа шығарылды, ол компанияның құжаттарды іздеу жұмысы қатаң түрде және елеулі шығындармен жүргізіліп жатқанын мәлімдеді. 2006 жылдың 3 наурызында Коул сараптама мерзімін екі айға дейін ұзарту үшін (яғни, 2006 жылдың наурыз айының соңынан мамыр айына дейін) сараптама шарттарын өзгертуді сұрады. Премьер-министр Джон Говард екі күннен кейін үкіметтің бұл өтінішке келісімін білдірді. Говардтан осы мәселе бойынша мәлімдеме жазуды және ұсынуды сұрады, содан кейін 13 сәуірде 53 минут бойы жауап берді. Говард Сиднейде өткен баспасөз конференциясында «Егер сұраса, мен, әрине, қуана қатысамын» деді. «Мен бұл процестің толығымен ашық екенін, ол үкіметті қорғамайтынын, бұл мәселенің шындығына жетуге бағытталғанын айттым және мен комиссияның сұранысын орындауға дайынмын».
Prior to the public hearings the commission held a series of closed hearings in December 2005 and January 2006. Some witnesses who were examined in the closed hearings also gave evidence in the public hearings. The commission's public hearings commenced on 16 January 2006. During the first six weeks of public hearings evidence led by Agius and cross examination by him of witnesses brought out a series of revelations that showed the conduct of AWB's executives and directors in a very poor light. Apart from interrupting assisting counsel's question to ask witnesses his own probing questions, Cole frequently made reproving comments about the behaviour and evidence of witnesses particularly those in responsible and often highly remunerative positions with AWB and the Wheat Export Authority, who among other things frequently claimed memory loss, inability to locate diaries and notes and notoriously, in the case of former AWB board chairman Trevor Flugge, hearing loss. On 6 February 2006 the inquiry's terms of reference were extended to include the activities of BHP Billiton in relation to the Oil for Food Program. On 16 February 2006 Commissioner Cole invited broadcast media into the inquiry's hearing room to record an invitation to anyone with information about kickbacks or the Iraqi oil for food scandal to appear before his inquiry. Cole emphasised that this appeal applied to anyone saying: "I am extending a specific invitation to any Member of Parliament, any member of the media, any public servant, or any member of the public who believes that they have information relevant to this aspect of the inquiry to provide any such information to those assisting me". On 2 March 2006 counsel assisting, John Agius, threatened to serve search warrants on AWB following claims of memory lapses and loss of documents by a former company manager, Andrew McConville. This was countered by counsel for AWB who suggested that the search for documents by the company was being conducted in a rigorous manner and at considerable expense. On 3 March 2006, Cole applied for the inquiry's terms of reference to be amended to extend the period of the inquiry for up to two months (i. e. from the end of March to May 2006). Prime Minister John Howard indicated the government's agreement to this request two days later. Howard was asked to write and submit a statement in regard to this matter, and was cross examined on 13 April for 53 minutes. Howard previously stated to a media conference held in Sydney, "If asked I will naturally be happy to appear." "I've said all along that this is an utterly transparent process, which is not protecting the Government, which is designed to get to the truth of this matter and I am more than happy to comply with the request made by the commission."
Нәтиже
2009 жылдың 28 тамызында Австралия Федералдық Полициясы (AFP) бидай экспорттаушы AWB компаниясының БҰҰ санкцияларын бұза отырып, Ирак режимін қаржыландырғаны анықталған даулы мәселе бойынша жүргізілген тергеуді тоқтату туралы шешім қабылдады. БҰҰ санкциясын бұзу қылмыстық құқық бұзушылық болып есептелетіні тіпті нақты емес еді, ал соттау "қоғамның мүддесіне қайшы" деп танылды. Бұл шешімнің салдарынан AWB компаниясының бұрынғы қызметкерлері мен директорларына ешқандай қылмыстық айып тағылмайды, бірақ корпоративтік бақылау органы – Австралия Бағалы қағаздар және инвестициялар комиссиясы тергеуді жалғастыруда. AFP мәлімдемесіне сәйкес, тергеуді тоқтату туралы шешім аға адвокат Пол Гастингс QC ұсынған дәлелдерді қарастырғаннан кейін қабылданды. Ол соттау мүмкіндігінің шектеулі екенін және "қоғамның мүддесіне қайшы" екенін мәлімдеді. 2009 жылы The Australian газеті "AFP тергеуі жеткілікті қаржыландырылмағаны және ресурстармен қамтамасыз етілмегені жасырын емес, сондай-ақ AWB компаниясы, өзін жаңа құрылым ретінде қарастыратындықтан, тергеуге көмек көрсетпеді. Жемқорлыққа қатысы бар барлық қызметкерлер кетіп қалған" деп хабарлады. Гастингс AFP-ге өз пікірін білдіріп, сотталуға мүмкіндік жоқ екенін айтты. БҰҰ санкциясын бұзу қылмыстық құқық бұзушылық болып есептеледін-емес екені де анық болған жоқ.
On 28 August 2009 the Australian Federal Police (AFP) decided to drop its investigation into the scandal in which wheat exporter AWB was found to have been funding the Iraqi regime in breach of UN sanctions. It was found that it was not even clear that breaching a UN sanction is a criminal offence and a conviction "was not in the public interest". The decision means no former employee or director of AWB will face criminal charges, although an investigation by corporate watchdog Australian Securities & Investments Commission continued. The AFP announced that the decision to drop the investigation was made after a review of the evidence by senior barrister Paul Hastings QC, who declared the prospect of convictions was limited and "not in the public interest". In 2009, The Australian reported "It has hardly been a secret that the AFP investigation was under funded and under resourced, and it received little co operation from AWB, which sees itself as a new entity, with all staff associated with the corrupt dealings having left." Hastings told the AFP that in his opinion there was no reasonable prospect of a conviction. It was not even clear that breaching a UN sanction is a criminal offence.