Кіріспе
Оңтүстік Африкалық музыкант және ақын Мзваке Мбули (1 тамыз 1959 жылы туған) – Оңтүстік Африка ақыны, Мбаканга әншісі және Оңтүстік Африканың Наледи Совето қаласындағы Апостольдық сенім миссиясы шіркеуінің бұрынғы диаконы. "Халық ақыны, Ұзын бойлы адам, Мбулизм, Ақыл-ойының дауысы" деп белгілі, ол Робот Боиі деп те танылған Мзваке Мбули-Жастың әкесі.
Mzwakhe Mbuli (born 1 August 1959) is a South African poet, Mbaqanga singer and former Deacon at Apostolic Faith Mission Church in Naledi Soweto, South Africa. Known as "The People's Poet, Tall Man, Mbulism, The Voice Of Reason", he is the father of Mzwakhe Mbuli Junior, also known as Robot Boii.
Ерте өмір
Ол Софиатаунда дүниеге келді, бірақ қысқа уақыттан кейін үкімет оның туған қаласын бульдозермен қиратқаннан кейін отбасымен Соуэтоға көшуге мәжбүр болды.
Мансап
Оның шығармаларына «Таң атқанға дейін» (1989) атты өлеңдер жинағы, сондай-ақ «Өзгеріс – бұл ауырсыну» (1986), «Бұзылмаған рух» (1989), «Қарсылық – қорғаныс» (1992) және «Африка» (1993) альбомдары кіреді. Оның өлеңдері негізінен ағылшын тілінде жазылған, бірақ туған тілі зулу тілінен, сондай-ақ дәстүрлі мақтау өлеңдері мен рэптен де шабыт алады. Оның ең танымал өлеңі – «Өзгеріс – бұл ауырсыну», ол басқыншылық пен төңкеріс туралы наразылық туындысы. Бұл өлең бастапқыда тыйым салынған, бірақ күшейген қысым нәтижесінде Оңтүстік Африка сөз бостандығын кеңейтуге мәжбүр болды. Оның алғашқы өнер тобы «Кхувангано» деп аталды. 1980-ші жылдар бойы Мбули билік тарапынан бірнеше рет ұсталды және Біріккен демократиялық фронттың мәдени шараларында жетекші рөл атқарған кезінде шетелге шығуға рұқсат берілмеді. Оның халықаралық мансабы 1990 жылы Германияның Берлин қаласында Юссу Н’Дур, Мириам Макеба және Томас Мапфумомен бірге сахнада өнер көрсетуімен басталды. Оның бойы 2 метрден асатын, сұңғыла тұлғасы Оңтүстік Африка Коммунистік партиясының өлтірілген жетекшісі Крис Ханидің қосылу рәсіміне және 1994 жылы Нельсон Манделаның президенттік инаугурациясына қатысты. 1996 жылы Мбули Лондонда британдық ақын және белсенді Бенджамин Зефаниямен бірге Альберт-холлдағы «Екі Ұлт» концертін өткізуге шақырылды, бұл шара президент Нельсон Манделаның Лондонға сапарына арналған. Содан кейін ол Ұлыбританияға оралып, Питер Габриэль, Юссур Н’Дур және басқа да көрнекті африкалық әртістермен бірге қайырымдылыққа арналған «АЙДС Альбомын» жазуға қатысты. 1990 жылы ол «Сонголо: Өзгерістің дауыстары» атты деректі фильмде бейнеленді. Мбули 1999 жылдың наурыз айында қарулы тонау және қол гранатасын иеленгені үшін сотталды, бірақ ол осы қылмыстарды жасағанын үнемі жоққа шығарды. Ол және оның жақтастары үкімет оны сыбайлас жемқорлыққа қарсы айтқандары үшін жала жапқан деп мәлімдейді. Ол 2003 жылдың қарашасына дейін Лиукоптың қатаң тәртіпті түрмесінде ұсталды. Оның соңғы шығармасы – «Мбулизм».