Цинтия Энлоу: Әйелдер мен әлемдік саясат туралы ойлар

Кіріспе

Американдық феминист жазушы, теоретик және профессор (1938 жылы туған)

Синтия Холден Энло (16 шілде 1938 жылы туған) – американдық саяси теоретик, феминист жазушы және профессор. Ол гендер және милитаризм тақырыбындағы еңбектерімен, сондай-ақ феминистік халықаралық қатынастар саласына қосқан үлесімен ең жақсы танымал. Ол феминистік саяси география саласына, әсіресе феминистік геосаясатқа да әсер етті.

Қызық феминист

The Curious Feminist: Searching for Women in the New Age of Empire (2004) еңбегінде Энло глобализацияның әйелдер еңбегі мен жалақысына тигізетін әсерге ерекше назар аударады. Бұл кітапта әйелдердің экономикалық нарықтардағы рөлдері, әлемдік қақтығыстар мен билік саясаты ғана емес, сонымен қатар Энлоның осы тақырыптарды әйелдердің күнделікті өмірімен байланыстыруға деген ықыласын көрсетеді. Ол «Банан, жағажайлар және базалар» кітабындағыдай тақырыптарды қамтиды, бірақ осы кітапта феминист болуға қалай қызығушылық танытқанын да талқылайды. Ол феминист ретіндегі қызығушылықтың әрбір әйелдің өмірі оның назарынан тыс қалмауы керек екенін айтады. Сонымен қатар, ол американдық мәдениеттің басқа елдердегі әйелдерге тигізетін ықпалына назар аударады және Біріккен Ұлттар Ұйымы мен АҚШ әскері сияқты беделді ұйымдардың еркектік сипаттарын зерттейді. Басқа нәрселермен қатар, ол зорлық-зомбылықтың негізінен еркектерге тән екенін санайды, бірақ зорлық-зомбылық жасаушылардың тек еркектер ғана емес екенін де түсіндіреді.

"Жендерлік қатынас жеткіліксіз: феминисттік сананың қажеттілігі"

"Жыныс жеткіліксіз: феминистік сананың қажеттілігі" (2004) еңбегінде Энло әріптестерімен және феминистермен ерлік және халықаралық қатынастар тақырыбында өткен әңгімелерін талдайды. Әйелдердің БҰҰ-ның соғыс кезеңіндегі бейбіт процесінде – қарусыздандыру, демобилизация және қайта интеграциялауда – көбінесе қатыспайтыны айтылады. Энло жақында өткен "жыныс және шағын қару саудасы" тақырыбына арналған жиынға қатысып, БҰҰ жиынының назарын ерлікке бұру әрекеттерінің көбінесе сәтсіз аяқталғанын атап өтеді. Халықаралық қатынастар мен ерлік мәселесі қарастырылады, сондай-ақ қауіпсіздік тұрғысынан бейбітшілік орнату күш-жігерінің ерлікке қатыстылығы талқыланады. Ерлік саясаты туралы әңгімелер делегаттар тарапынан тез арада тоқтатылады, бұл олардың ерлігін – және демек, халықаралық қатынастар әлеміндегі беделін – тексеруден қорқуын көрсетеді. Саясатта, әсіресе халықаралық қатынастарда ерлік динамикасын қарастыру маңызды болғанымен, әйелдер мен қыздарды да назардан тыс қалдырмау қажет. Ерлік туралы ойлар жеткілікті болғанда, феминизм тақырыбы көбінесе еске алынбайды. Әйелдер мен қыздардың әскери шараларға қатыспауы және олардың қажеттіліктері мен идеяларына саяси назар аударудың жетіспеуіне назар аударылады және оған тиісті контекст беріледі. Энло халықаралық қатынастардағы феминистік талдау мәселесін талқылайды. Бұл мәселеден екі қорқыныш туындайды: біріншіден, "маңызды" деп саналатын мәселені анықтағанда, өзінің ерлікке қатысты қарым-қатынасын ойлау қажет; екіншіден, аталған "маңызды" мәселе бойынша берілген бағасының нәтижесінде әйел ретінде қаралу және осылайша сенімсіздікке ұшырау мүмкіндігі. Энло ерлік пен ерлердің халықаралық қатынастардың барлық аспектілерін басып тастауына жол бермеу қажеттігін ескертеді. Ол әйелдер мен әскерилер туралы ашық жазудағы қиындықтарын және өзінің ерекше көзқарастары үшін заңды саясаттанушы ретінде танылмаудан сескенгенін айтады. Халықаралық қатынастардағы феминистік ойға қатысты стигманы қарастырып, шешу қажет. Энло халықаралық қатынастар мен саяси экономикада ерлікті зерттеуге әлі де үлкен қажеттілік бар екенін нақты айтады. Халықаралық қатынастар ғылымын одан әрі дамыту үшін "жыныс" ұғымына кең көлем беру қажет. Бұл үшін халықаралық қатынастар қауымдастығының барлық деңгейінде, сондай-ақ жергілікті деңгейде феминистік сана болуы керек. Феминистік сана әйелдер мен қыздарға білім беруді және олардың тәжірибелері, іс-әрекеттері мен идеялары арқылы қызығушылықты арттыруға ықпал етеді. Энло феминистік санасыз ерлікті толыққанды түсінуге немесе дұрыс талдауға болмайтынын еске салып, сөзін аяқтайды.

In "Gender Is Not Enough: The Need for Feminist Consciousness" (2004), Enloe reviews previous conversations with colleagues and fellow feminists, regarding masculinity and international relations. It is mentioned that women are generally disengaged in the UN's wartime peace process of "DDR": disarmament, demobilization and reintegration. Enloe comments on a recent meeting she attended pertaining to 'gender and small arms trade', and how attempts to focus the UN gathering on masculinity had been largely unsuccessful. The matter of international relations and masculinity is addressed, and with that, the concern of masculinity of peacemaking efforts in relation to security. Conversation about the politics of masculinity is quickly dismissed by delegates, suggesting the fear of having their masculinity – and therefore reputation in the world of international relations – examined. As important as it is to address the dynamics of masculinity in politics and specifically in international relations, it is also crucial not to neglect the women and girls. When masculinity is given proper thought, it seems the topic of feminism becomes non existent. The invisibility of women in military measures and the political disregard for the needs and ideas of women and girls are highlighted and given proper context. Enloe discusses the question of serious feminist analysis in international relations. Two potential fears arise from this question; first, thought of one's own relationship to masculinity is necessary when deciding what is deemed a "serious" issue; and second, the potential to be seen as feminine based on one's judgment of said "serious" issue and therefore the possibility of being valued as less credible. Enloe warns the issues of letting masculinity and men override all aspects of international relations. She speaks of her own difficulties with writing candidly about women and the military and her fears of not being recognized as a legitimate political scientist because of her particular views. The stigma behind feminist thought in international relations needs to be reviewed and resolved. Enloe makes very clear that there is still an immense need for the study of masculinity in international relations and political economy. In order to better develop the international relations discipline, it is imperative that 'gender' be given a broader scope. In order to do so, there must be a feminist consciousness throughout the international relations community, as well as at the local level. A feminist consciousness will instill the education and interest in women and girls through their experiences, actions and ideas. Enloe finishes by reminding that without a proper feminist consciousness; we cannot fully comprehend or accurately analyze masculinity.

Нимоның соғысы, Эмманың соғысы: Ирак соғысының феминисттік мағынасын табу

Энлоның бұрынғы кітаптарынан өзгеше, "Нимоның соғысы, Эмманың соғысы: Ирак соғысының феминистік тұрғыдан түсіндірілуі" (2010) соғыстың өзі сансыз өмірді қирататын апат екенін қарастырады. Осы еңбекте Синтия Энлоэ Ирак соғысы кезінде соғыс пен төңкерістің әйелдерге тигізген әсерін ғана зерттейді. Кітапта сегіз қарапайым әйелдің тағдыры суреттеледі – жартысы ирактық, жартысы американдық. Олардың әрқайсысы феминизм туралы әртүрлі көзқарастарды ұсынады, олардың өмірін егжей-тегжейлі қарастыру арқылы. Маңыздысы, Энлоэ осы гендерлік құбылыстың әйелдер бөлігіне ғана емес, сонымен қатар соғыстың салдары мен гендерлік рөлдерге тигізетін әсерін тереңірек зерттеу үшін еркектерге де назар аударады. "Маханың оқиғасы" ирактық әйелдің басынан өткен жағдайды көрсетеді: күйеуі қайтыс болған, ажырасқан, тұтқындалған немесе хабарсыз жоғалған, күтімінде балалары бар, әлеуметтік қолдау жоқ, азын-малын қаржысы бар және еңбек кітабы жоқ. Маха этникалық тазалаудың ортасында қалады, Энлоэ бұл құбылысты "бір этностық немесе діни қауымның өкілдерін аймақтан ығыстыру үшін зорлық-зомбылық пен қорқыту құралын қолдану, осы кеңістікті басқа этностық немесе діни қауымның мүшелеріне беру мақсатында" деп сипаттайды. "Кимнің оқиғасы" Америка Құрама Штаттарындағы жағдайды көрсетеді, соғыс орын алған жерде болсын, немесе алыс болсын, гендер мен соғыс бір-біріне қалай әсер ететінін аңғартады. Ким – Сан-Франциско аймағында тұратын, Ұлттық гвардия сарбазына үйленген жас американдық әйел. Оның оқиғасы елдің соғыс жағдайында әйелдердің белгілі бір рөлдерді атқаруына байланысты екенін көрсетеді. АҚШ-та "әскери қызметтегі, толық уақытты американдық сарбаздарға үйленген әйелдер "әскери әйел" рөлін атқаруға тәрбиеленді, әр әйел өзінің еңбегі мен эмоцияларын әскери машинаны күшейтуге бағытталған түрде ұйымдастырса ғана күйеуіне ең пайдалы және адал болатынына көндірілуі керек еді". Энло, Синтия. Соғыстың 12 феминистік сабағы. Калифорния университетінің баспасы, 2023 ж.

Unlike Enloe's previous books, Nimo's War, Emma's War: Making Feminist Sense of the Iraq War (2010) looks at how war itself is a cataclysm that disrupts countless lives. In this particular book, Cynthia Enloe solely focuses on capturing the impact of war and revolution on women during the Iraq War. The book looks at eight ordinary women, half Iraqis and half American, and all these women reflect different ideas about feminism through looking into their lives in detail. Importantly, Enloe does not only focus on the female half of this gender driven phenomenon, but she also looks at their male counterpart in order to further investigate and provide an insight between the consequences of war and the effects on gender roles. "Maha's Story" talks about an Iraqi woman who, as well as many others, found themselves in a situation where their husband is either dead, divorced, detained, or missing, with children to care for, no social safety nets, meager finances, and no working papers. Maha finds herself caught in between an ethnic cleansing which Enloe terms, "the wielding of violence and intimidation for the sake of driving people of one ethnic or sectarian community out of a region for the sake of securing that space for members of another ethnic or sectarian community." "Kim's Story" reveals how gender and war affect each other on the other side of the world in the United States, whether or not one is actual place of war or away from it. Kim is a young American woman married to a National Guard soldier who lives in the San Francisco Bay Area. Her story shows that their nation's state of war is dependent on wives playing certain roles. In the United States, "women who married active duty, full time American soldiers had been socialized to perform the demanding role of 'the military wife' each woman needed to be persuaded that she was most helpful and loyal to her own husband if she organized her labor and emotions in a way that enhanced the military as a whole." Enloe, Cynthia. Twelve Feminist Lessons of War. University of California Press, 2023.

Жазуларды сындау

Банандар, жағажайлар және базалар Энлоның ең танымал еңбегі болып саналады. Ол халықаралық қатынастарға қатысты әртүрлі феминистік мәселелерді бұрынғы кезеңдер мен әртүрлі мәдениеттерде байланыстырады және оларды талқылаудың алдыңғы қатарына қояды. The Journal of Politics журналында Карен Беквит былай деп жазады: «Энло бастапқыда қарапайым сұрақ қояды, ол күрделі, бірақ міндетті түрде ішінара қорытындыларға әкеледі: егер біз әйелдердің өмірін талдаудың орталығына қойсақ, саясатты халықаралық деңгейде түсінуімізге не болады?» Беквит кейінірек былай дейді: «Оның талдауы түсінікті, күрделі, қызықты, ашып көрсететін, қолжетімді және көреген». The American Political Science Review журналында Энн Сиссон Руниан былай деп жазады: «Банандар, жағажайлар және базалар халықаралық саясатты жоғарыдан төменге қарастыратын дәстүрлі тәсілдерден сергітетін, көреген және сын көзқараспен алшақтау жасауға мүмкіндік береді». Руниан кейінірек былай дейді: «Модернистік және маскулинистік идеологиялардың, тәртіптердің және институттардың банкротқа ұшырауымен қатар, әлемдік проблемалардың ауқымымен, мәдени, әлеуметтік, экономикалық және саяси күштердің күрделі өзара әрекетін зерттеу қажет болған кезде, әлемдік саясаттың қазіргі феминистік түсінігі айрықша мағынаға ие». The Journal of the History of Sexuality журналында Манжу Парих былай деп жазады: «Энлоның талдауы тек уақтылы ғана емес, сонымен қатар қызықты оқу болып табылады, бұл осы саладағы әдеттегі құрғақ оқулықтарды толықтыру үшін пайдалы қосымша». Энлоэ сондай-ақ тап пен ұлттық ерекшеліктерді әйелдердің мінез-құлқын қалыптастыруға және халықаралық қатынастарды түсінуге енгізеді. Contemporary Sociology журналында Кэтрин Уорд былай деп жазады: «Біздің талдауларымыздың өзегінде тұрған кедей, түрлі терілі әйелдердің күнделікті көзқарасынан қарағанда, әйелдердің әлемдік экономикалық және саяси жүйедегі орталық рөлі анық көрінеді, бұл ақ, элиталық ер адамдардың қызметіне назар аударған бұрынғы теориялардан өзгеше». Уорд кейінірек былай дейді: «Мұндай талдаулар өткен теорияларға салынған немесе белсенділікке ыңғайсыздық сезінетін адамдарды алаңдатуы мүмкін. Алайда, мен де, Энло сияқты, ең терең түсінік пен сенімді талдауларымыз бен теорияларымыз өткен теорияларды жоюдан және әлемнің түрлі терілі әйелдерінің белсенділерінің тәжірибелерін, идеяларын және жаңа теорияларын қарастырудан туады деп санаймын». «Какы сізге жараса ма?» – «Әйелдердің өмірін әскерилендіру» еңбегінде Энлоэ әскерилендірудің гендерлік қатынастарға және әйелдердің әлеуметтік статусына тигізетін әсерін қарастырады. The Journal of Peace Research журналында Вина Гилл былай деп жазады: «Әскериліктің аясында [Энло] әйелдердің әртүрлі рөлдерін әлеуметтік және экономикалық тұрғыдан зерттейді: әскерилердің әйелдері, медбикелер, секс-жұмыскерлер, солдаттар, қорғаныс және оған қатысты салалардағы жұмысшылар және феминистік көзқарас. Әскери институт әйелдердің әлеуметтік әділет пен теңдікке жету үшін қарсы тұруға шақыратын күшті патриархалды институт ретінде ашық көрсетіледі». «Маневрлер; әйелдердің өмірін әскерилендірудің халықаралық саясаты» еңбегінде Энлоэ «Какы сізге жараса ма?» еңбегіндегі тақырыптарын кеңейтеді. Ол әртүрлі этникалық, ұлттық, таптық және кәсіптік жағдайлардағы әйелдердің әртүрлі тәжірибелерін және олардың милитаризмнің қажеттіліктеріне қалай бейімделгенін, соның салдарынан саясатқа қалай енгізілгенін атап көрсетеді. The American Political Science Review журналында Мэри Фейнсод Катценштейн былай деп жазады: «Энлоның кең оқырмандары арасында осы мәтіннің негізгі аргументтерінің кейбірін білетін адамдар болады, бірақ «Маневрлер» жаңа түсініктерден тұратын мол қорды ұсынады. Бұл жерде Энлоның бұрынғы еңбектерінен гөрі күштірек дамыған тезис – кітаптың атауындағы мәселе: «саясат жасаушылар стратегиялық таңдау жасау үшін қалай маневр жасайды». Катценштейн кейінірек былай дейді: «Маневрлерде функционалдық сабақтан артық мәні бар; уақыт және ұлттық контекст бойынша саясаттың таңдауы мен өзгермелілігін атап өту арқылы Энло әскерилердің бастапқы сәйкестіктермен басқарылмайтынын көрсетеді».

Bananas, Beaches and Bases would be considered Enloe's best known work. It links various feminist issues regarding international relations throughout prior periods in time and throughout different cultures and places them at the forefront of discussion. In The Journal of Politics Karen Beckwith writes: "Enloe poses an initially simple question which leads to complex if necessarily partial conclusions: What happens to our international understanding of politics if we make the experience of women's lives central to our analysis?" Beckwith later states: "Her analysis is clear, complex, amusing demystifying, accessible, and insightful." In The American Political Science Review Anne Sisson Runyan writes: "Bananas, Beaches, and Bases offers a refreshing, insightful, and critical departure from conventional, top down treatments of international politics." Runyan later states: "At a time when there is a need to explore the complex interplay of cultural, social, economic, and political forces in the face of the bankruptcy of modernist and masculinist ideologies, orders, and institutions as well as the enormity of global problems, this contemporary feminist reading of world politics makes eminent sense." In The Journal of the History of Sexuality, Manju Parikh writes: "Enloe's analysis is not only a timely contribution but also entertaining reading, which is a welcome addition to supplement the usual dry textbooks in the field." Enloe also incorporates class and ethnicity into the shaping of women's behavior and our understanding of international relations as well. In Contemporary Sociology Kathryn Ward writes: "When seen from the everyday perspective of poor women of color, who are at the heart of our analyses, women's central roles in the world economic and political system become very clear, in contrast with past theories of the world economic and political system that have focused on the activities of white, elite men." Ward later states; "Such analyses may disturb some who are invested in past theories or who are uncomfortable with activism. However, I would argue, as does Enloe, that some of our most insightful and compelling analyses and theories will come from decentering past theories and looking at experiences, ideas, and emerging theories by activist women of color from around the world." In Does Khaki Become You? The Militarization of Women's Lives, Enloe addresses the impact of militarization on gender relations and the social status of women. In The Journal of Peace Research, Veena Gill writes: "In the context of militarism, [Enloe] analyzes the different roles of women from a social and economic perspective as army wives, nurses, prostitutes, soldiers, workers in defense and allied industries, and from the point of view of feminism. The military institution is exposed as a powerful patriarchal institution which women are urged to resist in their overall efforts towards social justice and equal status." In Maneuvers; the International Politics of Militarizing Women's Lives, Enloe expands on her themes from Does Khaki Become You. She emphasizes the different experiences of women located in varied ethnic, national, class, and occupational contexts and how they are tailored to the needs of militarism, therefore embedding themselves in policy. In The American Political Science Review, Mary Fainsod Katzenstein writes: "Those already among Enloe's wide readership will know some of this text's central arguments, but Maneuvers offers a trove of new insights. A thesis even more powerfully developed here than in Enloe's earlier writings is the title of the book—how policymakers maneuver to make strategic choices." Katzenstein later states: "Maneuvers has more than a functionalist lesson; by emphasizing policy choices and variability across time and national context, Enloe shows that militaries are not governed by primeval identities."