Кіріспе
China Aviation Oil (Singapore) Corporation Ltd (CAO) Азия-Тынық мұхиты аймағындағы авиациялық отынның ең ірі сатып алушысы және Қытай Халық Республикасының (ҚХР) азаматтық авиациясын авиациялық отынмен қамтамасыз етеді. CAO Қытайдың үш маңызды халықаралық әуежайына – Пекин астаналық халықаралық әуежайына, Шанхай Пудун халықаралық әуежайына және Гуанчжоу Байюн халықаралық әуежайына – отын жеткізеді және ҚХР-ның авиациялық отын импортының 90%-дан астамын құрайды. CAO сондай-ақ авиациялық отын және басқа да мұнай өнімдерімен, мысалы, мазут және дизель отынымен халықаралық сауда-саттықпен айналысады. CAO мұнай саласындағы стратегиялық бизнеске инвестициялар жасаған, олардың ішінде Шанхай Пудун халықаралық әуежайының авиациялық отынмен жабдықтау компаниясы және China National Aviation Fuel TSN PEK Pipeline Transportation Corporation Ltd бар. Компания 1993 жылдың 26 мамырында тіркелген, ал 2001 жылдың желтоқсанынан бері Сингапур қор биржасында листингтелген. 2023 жылғы түсім 14,4 миллиард долларды құрады (мұнай бағасының және сауда көлемінің төмендеуіне байланысты 2022 жылғы 16,5 миллиард доллардан 12,4%-ға кем). Түсімге халықаралық рейстер санының азаюы да әсер етті. Қытайдың Азаматтық авиация басқармасының мәліметінше, маусым айының соңында апта сайын 3368 халықаралық жолаушылар рейсі орындалды (бұл пандемияға дейінгі деңгейдің 44%-ы). Дегенмен, 2023 жылғы таза табыс 58,9 миллион долларды құрады (2022 жылғы қаржы жылындағы 33,5 миллион доллардан 75,5%-ға артық).
2004 жылғы жанжал
CAO мұнай бағасының құбылуына қарсы әрекет ету үшін реактивті отын сатып алуын қорғайтын мұнайға байланысты туынды операцияларын жүргізе бастады. Алайда, CAO тәуекелді басқару қағидаларын жаңартып, осыған сәйкес агрессивті сауда стратегиясын енгізбеді, сондай-ақ саудагерлерге қатысты бақылау нашар болды. Бұл саудагерлердің CAO белгілеген шектеулерді сақтамауына әкеп соқты. CAO мәлімдемесіне сәйкес, "жартылай мұнай бағасы барреліне 55 доллардан асып кеткендіктен, компания ашық позициялары бойынша маңызды маржа талаптарына тап болды және оларды өтеуге жеткілікті қаражаты болмады". Нәтижесінде 550 миллион АҚШ доллары көлемінде шығынға ұшырады, бұл 1995 жылы Barings Bank банкротынан кейін Сингапурдағы ең ірі қаржылық дағдарысқа айналды. SGX PricewaterhouseCoopers компаниясын "CAO-дағы шығындарға әкеп соққан жағдайларды, ішкі бақылау жүйесін, тәуекелді басқару және басқару тәжірибесін" зерттеу және нәтижелерін биржаға ұсыну үшін аудитор ретінде тағайындады. CAO өз кезекте, аналық компаниясы China Aviation Oil Holding (CAOH) компаниясына жүгінді, ол 100 миллион доллар көлемінде шұғыл несие берді, бірақ бұл жеткіліксіз болды, нәтижесінде тиісті қайта құрылымдау жүзеге асырылды. BP, Temasek Holdings және CAOH 130 миллион доллар инвестициялауға келісті, бұл компанияның банкроттық жағдайға түсуіне және таратылуына жол бермеді. CAO-ның бас директоры Чен Цзиулин және тағы төрт басшы осы дағдарысқа байланысты қамауға алынды. Чен "инсайдерлік сауда жасау, шығынды жасыру, жалған қаржылық есеп беру және 2004 жылы компанияның үлесін сатуға байланысты Deutsche Bank-ты адастыруға сөз байласу" қылмысын мойындады.
2020 жылғы алаяқтық туралы айыптаулар
Швейцарияның Банке де Коммерс и де Пласментс SA (BCP) компаниясы 19 миллион долларлық алаяқтық схемаға қатысқан Қытай авиациялық май компаниясын сотқа берді. BCP, ZenRock Commodities Trading Pte Ltd компаниясына CAO-дан 260 000 баррель мұнай сатып алу үшін аккредитив берді. Бірақ ZenRock бұл баррельдерді PetroChina International (East China) Co. Ltd компаниясына сатуды жоспарлаған. BCP компаниясы CAO-ға 19 миллион доллар төлеген, себебі компания жүк Малайзияның Малакка қаласындағы мұнай танкеріне тиелгенін көрсететін құжаттарды ұсынған, ал ZenRock оның жеткізілуіне жауапты болды. BCP, CAO жалған мәлімдеме жасады деп шағымданып, сондай-ақ CAO аккредитивтің шарттарын бұзды деп мәлімдейді. BCP енді төленген соманың үстіне пайызбен бірге келтірілген залал өтеуін талап етуде. CAO барлық айыптауларды жоққа шығарып, жүк 27 қаңтарда 2020 жылы Вьетнам туымен жүзетін "Petrolimex 18" танкерімен Малаккадан шетелге жөнелтілді деп мәлімдейді. Ол сондай-ақ аккредитивтің банкінен, BCP емес, төлем алғанын хабарлады.
Хин Лёңмен байланысты
Линь Лёнгтің негізін қалаушы Лим Оун Куин, UT Singapore Services Pte Ltd компаниясы берген құжаттарды жасауға бір қызметкерін итермеледі, осы құжаттарда 2019 жылдың маусымынан 2020 жылдың наурызына дейін Хин Лёнг Қытайдың China Aviation Oil компаниясына миллион метрикалық тонна отын майы мен дизель отыны және одан да көп көлемде тасымалдағандығы көрсетілген. Бұл құжаттар қаржы институтынан 484 489 067,43 АҚШ долларын алу үшін пайдаланылған деген күдік бар. Лим Оун Куин Хин Лёнгтің тағы бір қызметкерімен бірге Amspec Testing Services Pte Ltd компаниясынан 8 сапа сертификатын жалған жасады, олар мұнай үлгілері алынып, сынақтан өткенін көрсетеді. Бұл сертификаттар кейін CAO-ға жіберілді, бұл Хин Лёнг CAO-ға сатқан мұнайдың сапасын растау үшін тәуелсіз сынақтар жүргізілгенін көрсету үшін жасалған. Лим Оун Куин сондай-ақ Хин Лёнгтің тағы бір қызметкерін UT Singapore Services Pte Ltd компаниясы берген деп есептелетін үш құжатты жалған жасауға итермеледі. Онда Хин Лёнгтен CAO-ға 167 000 метрикалық тонна дизель отыны тасымалданғаны туралы мәлімдеме жасалған.