Кіріспе

Мойри қамалы (ирланд тілінде Maġ Rí немесе "патшаның жазығы") Солтүстік Ирландияның Арма графтығында орналасқан. Ол Тоғыз жылдық соғыстың соңғы кезеңдерінде, 1601 жылдың маусымында Лорд Маунтджой Мойри асуы мен Солтүстік өткелін қорғау үшін салдырған. Қамалда кішкентай бастионның бұрышында үш қабатты, төртбұрышты мұнара орналасқан. Мойри қамалы – Ньюри, Моурн және Даун округтік кеңесі ауданындағы Каррикброд жерінде орналасқан мемлекеттік қамқорлықтағы тарихи ескерткіш. Мойри қамалы берік тасқа салынған, шамамен шаршы пішіндес, әр қабырғасы 8 метр (26 фут) және үш қабатты. Солтүстік қабырғадан басқа, әр қабырғада мылтық саңылаулары бар. Осы қабырғада сыртқа шығып тұрған ошақтар орналасқан.

Тарих

1601 жылдан бастап бұл жер Ballinemoyree, немесе Moyre орны деп белгілі болды және ирланд тілінде "Bother a Mhaighre" деп аталды. Капитан Энтони Смит қамалдың констеблі болып тағайындалды және он екі адаммен бірге асуды күзетуге қалдырылды. 1606 жылы патенттік тізімде король Джеймс I Мойри қамалының, бекінісінің және күзетінің күтілуі мен қауіпсіздігі үшін келесі аумақты бөліп берді: Дроминти, Каррикброд, Дромад, Фаугилотра, Фаугарт, Фаугилетра қалалары және Федтің бір бөлігі. Қамалдың салынуын бұйырған адам Лорд-депутат Маунтджой болды, ол О'Ниллдермен бітім шарты жасағаннан кейін басы кесілген Лорд-депутат Эссекстің орнын басты. Лорд Маунтджойдың нағыз аты Чарльз Блаут еді. Ол Елизавета патшайымның бұйрығымен 36 жасында Ирландияға жіберілді. Ол әскери, сарай адамы, ғалым, кітапханашы және терең діншіл болды. Сонымен қатар, ол француз және итальян тілдерін білді. Маунтджойдың пікірінше, "әр бекіністе кішкентай тас қамал (немесе мұнара) салынуы керек, және осы кішкентай қамалдар аса қымбатқа түспеуі керек, себебі оларды осы халықтың күшпен алуы қиын болады". Осыдан кейін Мойри асуы Солтүстіктен Оңтүстікке салыстырмалы түрде қауіпсіз жолға айналды. 1641 жылы конфедераттар қамалды гарнизонмен қамтыды, ал 1690 жылдың тамыз-қыркүйек айларында король Уильямның әскері, Шомбергтің басшылығымен, Белфасттан осы асу арқылы Дундалкқа, Бойнға қарай жол тартты. Лейтенант-полковник Лоренс Демпси, Галмойдың 40 драгунды басқарды, ал лейтенант-полковник Фицджеральд, Беллоу полкінен, пехота ротасымен 23 маусымда таңертең Джонсбороу маңындағы тас көпірде Уильям жасағының отрядын тосқауылға алды, олардың пехотасын жеңіп, тұтқынға алды. Екі тараптан да жарақат алғандар болды, ал Бойн шайқасының қарсаңында Олдбриджде жараларынан қайтыс болған Демпси, шамамен жарты ғасырлық еуропалық соғыстың ардагері еді. Осы сапар туралы бір деректе бұл аймақта араларында үлкен батпақтар бар кең таулар бар екені айтылады. Батпақтың ортасынан терең ор қазылған және кішкентай тас көпір арқылы өтетін ұзын жол өтеді. Жол "Төрт шақырымдық үйге", қазіргі "Жарты жол" үйіне дейін созылады. Батпақтың Дун-а-Ри батпағы екені саналады, қазір теміржолдың бөлігі болып табылады. Бұл аймаққа байланысты ең танымал әңгіме – мысық туралы. Маунтджой 1601 жылы қамалды күзету үшін сақшысы мен он екі адамын қалдырды. Біраз уақыттан кейін, оның күзетшісі жергілікті тұрғынды, тыңшы деп санай отырып, атып өлтірді. Сиқыршының жалғыз серігі – зор қара мысық еді, ол кек алу үшін гарнизонды жойды. Ол әскердің малдарының мойнын кесіп, алып кетті. Сөйтіп, көп жылдар бойы Мойри қамалының мысығы ақ түсті сарбаздарға үрей келтірді.