Кіріспе

Америкалық баскетболшы және жаттықтырушы Клем Смит Хаскинс (1943 жылғы 11 тамызда туған) – американдық бұрынғы колледж және кәсіби баскетболшы, сондай-ақ колледж баскетбол жаттықтырушысы. 1963 жылдың күзінде ол және тағы бір жұлдыз ойыншы Дуайт Смит Батыс Кентукки университетінің (WKU) баскетбол бағдарламасына енген алғашқы афроамерикандық спортшылар болды. Осы оқиға Батыс Кентукки университетін Оңтүстікте колледж баскетболын интеграциялаудың алғашқы қадамдарының біріне айналдырды. Хаскинс 13 жыл (1986–1999) Миннесота университетінің ерлер баскетбол командасының бас жаттықтырушысы болды, бірақ университеттің баскетбол жанжалына қатысқандығы үшін отставкаға кетуге мәжбүр болды. Жанжалға қатысқандығы үшін оған жеті жылға жаттықтырушылық қызметтен шеттетілу жазасы берілді, ол оның жаттықтырушылық мансабын тоқтатты.

Ерте өмір

Хаскинс Кентукки штатының Кампбелсвилл қаласында туып өсті, ол округ орталығы еді. Ол Чарльз Колумб пен Люси Эдна Хаскинстің он бір баласының бесіншісі, олар пайымдамамен жұмыс істеген шаруалар болған. Бірінші және екінші курста оқыған кезінде ол толық қара түлектер оқитын Дарем орта мектебіне қатысты (сол жылдары Оңтүстікте мемлекеттік мектептер жиі бөлініп сақталған, бұл практика заңсыз деп жарияланғанына көп жыл өткен соң да). 1961 жылы Хаскинс бұрын бөлінген жүйедегі алғашқы африкалық америкалық студент ретінде Тейлор округінің орта мектебіне қатысты. Оның кіші інісі Мерион Кентукки университетінде өзгеше ойыншы болды және 1977 жылы бітірді.

Колледж мансабы

Хаскинс және командаласы Дуайт Смит Батыс Кентуккидің Hilltoppers жаттықтырушысы Эдгар Диддлдің қызығушылығын күшті тартып, 1963 жылы командаға қосылды. Олар Батыс Кентукки үшін ойнаған алғашқы афроамерикалық спортшылар болды. Олар Диддлден кейін келген танымал WKU бас бапкері Джон Олдхэмнің жетекшілігімен екі жыл қатарынан Огайо аңғары конференциясын жеңіп алды. Хаскинс 1966 жылы Огайо аңғарының үздік ойыншысы атанды. 1966 жылғы NCAA I дивизионының ерлер баскетбол турнирінде Hilltoppers Мичиганды жеңіп, Орта Шығыс аймақтық финалында Кентукки Университетінің Wildcats командасымен кездесуге 2 ұпай жетпей қалды. Смитке қарсы белгіленген даулы бұзушылық салдарынан Мичиган ойыншысы Каззи Рассел пенальти мүмкіндігіне ие болып, есепті теңестіріп, жеңіс тудырды. 1967 жылы Хаскинс 6 ақпанда Мюррей штатына қарсы өткен ойында білегін сындырды. Дегенмен, оның командасы Огайо аңғарының чемпионатында тағы да жеңіске жетті. 1967 жылғы NCAA I дивизионының ерлер баскетбол турнирінде 3-ші орындағы Hilltoppers Орта Шығыс жартылай финалында қосымша уақытта ұлттық жүлдегер Дейтонға есе жіберді.

НБА мансабы

Колледждегі сәтті карьерасынан кейін Хаскинс 1967 жылғы НБА драфтының бірінші турында «Чикаго Буллс» командасымен, ал Америка баскетбол қауымдастығының драфтында «Кентукки полковниктері» командасымен таңдалды. Хаскинс НБА-да тоғыз жыл үш командада («Буллс», «Феникс Санс» және «Вашингтон Буллетс») ойнады. Ол тізе жарақаттарына байланысты 1976 жылы карьерасын аяқтады, барлық кезеңдерде 8743 ұпай жинады.

Жаттықтырушылық мансап

НБА мансабынан кейін Хаскинс 1977 жылы Батыс Кентукки университетіне көмекші жаттықтырушы болып, ал 1980 жылы бас жаттықтырушы болып қайта оралды. Бас жаттықтырушы ретінде ол Батыс Кентукки командасын екі НКАА турниріне және бір НИТ турниріне қатыстырды. 1986 жылы Хаскинс Минесота университетіне шақырылып, ерлер баскетбол командасын жаңартпақ болды. Ол «Гоферс» командасын мектеп тарихындағы рекордтық 31 жеңіске жеткізіп, 1997 жылы «Final Four» турниріне шығарды және сол жылы «Жыл жаттықтырушысы» сыйлығын жеңіп алды. Сонымен қатар, ол Миннесота командасын 1993 және 1998 жылдары НИТ турнирінің жеңімпазы етіп шығарды. Хаскинс Ленни Уилкенстің құрамына қосылып, 1996 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында АҚШ ерлер баскетбол командасының алтын медаль жеңіп алуына көмектесті. Хаскинс Миннесота үйде өткізілетін ойындарда төрт аяқты бар орындықта отыруымен белгілі болды. «Уильямс Аренада» еден биік болғандықтан, оның тізелеріне ауыр тиер еді, сондықтан команда әдетте еденде отырмайтын.

Миннесотадағы академиялық жанжал

1999 жылғы NCAA турниріне бір күн қалғанда, St. Paul Pioneer Press мектептің академиялық кеңес беру кеңсесінің менеджері Ян Гангельхоффтың 1994 жылдан 1998 жылға дейін 18 «Алтын Гоферс» ойыншысы үшін 400-ден астам курстық жұмыс (оның ішінде эсселер, үй тапсырмалары және үйге берілген тесттер) жазғанын мәлімдеді, соның ішінде «Гоферс» командасының Final Four турниріне қатысуы да бар еді. «Гоферс» командасы мектептің Гонзагаға қарсы бірінші тур ойынына қатысқан төрт ойыншыны, оның ішінде екі негізгі ойыншыны шеттетуге мәжбүр болды; «Гоферс» сол ойында жеңіліске ұшырады. Ол кезде Хаскинстің қатысы бар-жоғы белгісіз болды. «Pioneer Press» газеті хабарды жариялаған уақыты үшін қатты сынға ұшырады. Университет Хаскинсті маусым соңында бұзушылыққа қатысқандықтан отставкаға кетуге мәжбүр етті. Миннесота командасын 1999–2000 маусымында постсезондық ойындардан шеттетуге, 2000 жылдан 2004 жылға дейін 11 стипендияны жоюға және баскетбол бағдарламасына басқа да санкциялар салуға мәжбүр етті. Бастапқыда университет Хаскинстің келісім-шартын 1,5 миллион долларға сатып алды. Бірақ Хаскинстің іс-әрекеттері туралы көбірек білгеннен кейін ол қаражатты қайтаруға тырысты және 2002 жылы штаттық судья Хаскинске сатып алу құнының 815 000 долларын қайтаруға бұйрық берді. Шешім төрешінің ұсынысына және университеттің қорытындысына негізделді, Хаскинс NCAA тергеушілеріне жалған мәлімдеме жасап, сатып алу құнын қабылдап, алаяқтық жасады. Университет жүргізген ішкі тергеу кезінде Хаскинс Гангельхоффқа ойыншылар үшін жұмыстар жазу үшін 3000 доллар төлегені анықталды. Хаскинс 1999 жылдың маусымында өткен сұхбатында төлем жасағанын жоққа шығарды, бірақ бір айдан кейін мойындады. 2000 жылдың қазанында NCAA «Алтын Гоферс» бағдарламасын төрт жылға сынаққа алды және мектепті 1994, 1995 және 1997 жылғы NCAA турнирлеріндегі, сондай-ақ 1996 және 1998 жылғы NIT турнирлеріндегі жеңістерінен айырды. «Гоферс» үш маусым ішінде қосымша бес стипендиядан айырылды. Бірнеше күннен кейін Big Ten конференциясы Миннесотаны 1997 жылғы конференция титулынан айырып, оны 1993–94 жылдан 1998–99 жылға дейінгі барлық ресми ойындарды жоюға мәжбүр етті. Ресми түрде, Миннесотаның сол жылдардағы көрсеткіші 0–0 болып тіркелді. Егер осы ойындар жойылмаса, Хаскинстің 242 жеңісі «Алтын Гоферс» командасының жеңіс тізімінде екінші орынға шығар еді. NCAA Хаскинске жеті жылға «іс бойынша көрсету» (show cause) бұйрығын салды. Бұл оның 2007–08 маусымына дейін жаттықтырушылыққа оралған жағдайда NCAA-дан санкцияларды қабылдауы керектігін білдірді, егер оның жаңа жұмыс берушісі оның жазасын өтегенін NCAA-ға сендіре алмаса. Бұл жазаның ауырлығы Хаскинс 3500 доллар төлемі туралы ғана жалған мәлімдеме жасаған жоқ, сонымен қатар бірнеше ойыншыларға NCAA-ға жалған мәлімдеме жасауға кеңес бергендігімен байланысты болды. Көптеген мектептер «іс бойынша көрсету» бұйрығы бар жаттықтырушыны жұмысқа алуға дайын болмағандықтан, Хаскинс 2007 жылға дейін колледж баскетболынан шеттетілді.

Тренерлік сабақтан кейін

Хаскинс шоу-сауығы біткен соң баптық жұмысына қайта оралмады. Ол Кентукки штатының Кемпбелсвилл қаласының жанындағы ранчосына көшіп, мал өсірумен айналысады. Сонымен қатар, ол Батыс Кентукки баскетбол командасының үй матчтарында түс комментаторы болып жұмыс істеді. Үлкен Он конференциясының 1993–94 жылғы маусымнан бастап 1998–99 жылғы маусымға дейінгі барлық реттеулік ойындарды күштен шығару туралы бұйрығынан кейін, Миннесота сол жылдардағы барлық жеке және командалық рекордтарды жойды.