Кіріспе

Альтернативті медицина әдісі – киропрактика немесе баламалы медицина әдісі. Қолданбалы кинезиология (ҚК) – бұл ауруды диагностикалау немесе бұлшықеттердің күшін және әлсіздігін тексеру арқылы емдеуді таңдауға қабілетті деп мәлімделген, баламалы медицинадағы псевдонауқа негізделген әдіс. Аллергияны диагностикалау бойынша нұсқауларына сәйкес, Американдық аллергия, астма және иммунология колледжі қолданбалы кинезиологияның «диагностикалық жарамдылығының дәлелі жоқ» екенін мәлімдеді. Тағы бір зерттеуде қолданбалы кинезиологияны пайдаланудың, қоректік заттардың жағдайын бағалауда «кездейсоқ таңбалаудан артық пайдасы жоқ» екені көрсетілген. Американдық қатерлі ісіктер қоғамы «қолданбалы кинезиологияны пайдалану арқылы қатерлі ісіктерді немесе басқа да ауруларды диагностикалау немесе емдеу туралы мәлімдемелерді ғылыми дәлелдермен растау мүмкін емес» екенін айтты және оны басқа киропрактиктерге үйретуді бастады. Goodheart Study Group Leaders ұйымы 1973 жылы жинала бастады, 1974 жылы «Халықаралық қолданбалы кинезиология колледжі» (ХҚК) деген атауды таңдады, 1975 жылы жарғыларын қабылдады, 1975 жылы лауазымды тұлғаларды сайлады және 1976 жылы өз жарғы мүшелерін («дипломаттар» деп аталады) «растады». ХҚК қазір 1976 жылды өзінің құрылған күні деп санайды, ал 1973 жылды алғашқы төрағаның қызметке кірген күні деп есептейді. Бұл тәжірибе негізінен киропрактиктермен қолданылса, ҚК сонымен қатар бірқатар қосымша терапия мамандарымен де қолданылады. 2003 жылы бұл әдіс АҚШ-та киропрактикада ең көп қолданылатын 10-шы тәсіл болды, киропрактиктердің 37,6%-ы осы әдісті қолданды, ал емделушілердің 12,9%-ы осымен емделді. Кейбір қарапайым ҚК-ға негізделген тәсілдерді тағамдық қосымшаларды тарататын компаниялар, соның ішінде көп деңгейлі дистрибьюторлар да қолданды.

Талаптар

Қолданбалы кинезиология – бұл құрылымдық, химиялық және психикалық денсаулық аспектілерін бағалайтын жүйе ретінде ұсынылады. Бұл үшін бұлшық еттің реакциясын тексеру немесе қолмен бұлшық етті тексеру (ҚБТ) әдісі дәстүрлі диагностикалық әдістермен бірге қолданылады. Қолданбалы кинезиологияның негізгі қағидасы, ол негізгі медициналық теориямен ортақ емес, – әрбір органның дисфункциясы "висцеросоматикалық байланыс" деп аталатын сәйкес бұлшық еттегі әлсіздікпен бірге жүреді. Қолданбалы кинезиологияны қолданушылардың емдеу әдістеріне буынды манипуляциялау және мобилизациялау, миофасциальды, бас сүйегі және меридиандық терапия, клиникалық тамақтану және диеталық кеңес беру кіреді.

Бұлшықетті сынау

АК-да қолмен бұлшықетті сынау кезінде пациент мақсатты бұлшықет немесе бұлшықет тобын дәрігер күш түсіргенде қарсылық көрсетуге шақырылады. Тегіс жауап кейде "күшті бұлшықет" деп аталады, ал тиісті емес жауап "әлсіз жауап" деп аталады. Бұл бұлшықет күшінің тікелей сынағы емес, керісінше, бұлшықеттегі кернеудің және жауаптың тегістігінің субъективті бағалауы, соның нәтижесінде бұлшық ет қысқалғанда шпиндельді жасушалардың жауабындағы айырмашылықтарды анықтауға болады. Бұлшықет жауабындағы осы айырмашылықтар денедегі түрлі стрестер мен тепе-теңдіксіздіктерді көрсетеді деп есептеледі. Бұлшықеттің әлсіз сынақ нәтижесі дисфункциямен, химиялық немесе құрылымдық тепе-теңсіздікпен немесе психикалық стреспен байланыстырылады, бұл оңтайсыз жұмыс істеуді көрсетеді. Бұл сыналатын мақсатты бұлшықеттің оңтайсыз жұмыс істеуі болуы мүмкін, немесе қалыпты жұмыс істейтін бұлшықет басқа физиологиялық сынақтар үшін индикатор ретінде қолданылуы мүмкін. Көпке белгілі және өте қарапайым тест – бұл қолды төменге тарту сынағы немесе "Дельта сынағы", онда пациент дәрігер созылған қолға төменге күш түсіргенде қарсылық көрсетеді. Бұлшықеттің оқшаулануын немесе негізгі қозғалтқыш ретінде дұрыс орналасуын қамтамасыз ету үшін дұрыс позиция өте маңызды, бұл жақын орналасқан бұлшықет топтарының араласуын азайтады. ИКАК қолдамауына қарамастан, белгілі бір химиялық заттарға бұлшықеттің жауабын тексеру үшін контактілік немесе жақындық әдісі де қолданылады (мысалы, пациент таблеткалардың бөтелкесін ұстап тұрып тексеру).

Емдеуді жергілікті орналастыру

Терапияны жергілікті анықтау – қолданбалы кинезиологияға тән, қолмен бұлшықеттерді тексеруді пайдаланатын тағы бір диагностикалық әдіс. Пациент емделіп жатқан емес қолын теріге, терапиялық араласу қажет деп күдіктенетін аймаққа қояды. Саусақ ұшымен тигізу, терапиялық шаралар қажет болғанда бұлшықеттің күшті жауабынан әлсіз жауапқа немесе керісінше өзгеруіне әкелуі мүмкін. Егер тигілген аймаққа мұндай араласу қажет болмаса, бұлшықет жауабы өзгермейді. Американдық Қатерлі ісіктер қоғамының мәлімдемесінше, "қолданбалы кинезиологияны қолдану арқылы қатерлі ісіктерді немесе басқа ауруларды диагностикалау немесе емдеу туралы ұсынылған дәлелдер ғылыми тұрғыдан қолдау таппайды". Тағы бір зерттеуде былай делінген: "Бұл әдістердің ғылыми негіздемесі шамалы немесе мүлдем жоқ. Қатаң сынақтан өткен кезде нәтижелер қайталанбайды және аллергияның клиникалық деректерімен сәйкес келмейді". Санта-Моникадағы (Калифорния штаты) Спорт медицинасын зерттеу жөніндегі ALTA қоры жасаған қос соқыр зерттеу 1988 жылғы маусымдағы American Journal of Dietetic Association журналында жарияланды. Зерттеуде үш тәжірибелі АК маманы қатысты және "Бұл зерттеудің нәтижелері, қолданбалы кинезиологияны қоректік заттардың жағдайын бағалау үшін пайдалану, кездейсоқ болжаудан артық емес екенін көрсетті" деген қорытындыға келді. Бір кемшілігі – ММТ нәтижелеріне негізделген хиропрактикалық шаралардың клиникалық пайдалылығын (тиімділігін, нәтижелілігін) растауға (немесе жоққа шығаруға) жетекті рандомизацияланған бақыланатын зерттеулердің (РТЖ) жетіспеуі. Сонымен қатар, бұлшықет әлсіздігінің себептері көп болуы мүмкін, сондықтан денедің бір ғана аймағына бір ғана емдік әдіс қолданылатын кез келген РТЖ, осы шектеулерге байланысты нашар нәтижелер беруі мүмкін.

Сын

Барлық дерлік АК тесттері субъективті болып табылады, олар тек маманның бұлшықет жауабын бағалауына сүйенеді. Нақтырақ айтқанда, кейбір зерттеулер тестті қайталау сенімділігінің, тексерушілер арасындағы сенімділіктің және дәлдіктің жақсырақ нәтиже көрсетпегенін, тіпті кездейсоқ сәйкестікке де жетпегенін көрсетті. Кейбір күмәнданғандар висцеросоматикалық қатынастың ұсынылған теориялық негізін ғылыми тұрғыдан түсінуге болмайды, ал кейбір жағдайларда бұл әдістің тиімділігі дәлелденбеген, ал басқаларында күмәнді екенін айтады. Сондай-ақ, теориялық және эмпирикалық тұрғыдан сынға түсіп, жалған ғылым ретінде сипатталды. Тек жеке тәжірибелер ғана осы практиканың тиімділігін растайтын оңай дәлелдер бар деп мәлімдейді, ал сарапшылардың шолуында «қазіргі уақыттағы дәлелдер [АК] органикалық ауруларды немесе клиникалық белгілері жоқ/клиникалық белгілері нашар жағдайларды диагностикалау үшін қолдануды қолдамайды» деген қорытынды жасалды. Ұлттық аллергия және инфекциялық аурулар институты да аллергияны диагностикалауда қолданбалы кинезиологияны пайдалануға болмайды деп кеңес берді. Еуропалық аллергология және клиникалық иммунология академиясы, Ұлыбританияның клиникалық тиімділік ұлттық институты, Австралия және Жаңа Зеландия клиникалық иммунология және аллергия қоғамы, Оңтүстік Африка аллергия қоғамы да сондай кеңес берді. Дүниежүзілік аллергия ұйымының қолданбалы кинезиологияға қатысты ресми ұстанымы жоқ, бірақ оның Global Resources In Allergy бағдарламасының оқу материалдарында қолданбалы кинезиология дәлелденбеген тест ретінде тізімделген және оны пайдасыз деп сипаттайды. 1998 жылы International Journal of Neuroscience журналында жарияланған шағын пилоттық зерттеуде қолданбалы кинезиология арқылы жүргізілген бұлшықеттерді тексеру және тағамдық аллергияға байланысты сарысу иммуноглобулині деңгейлері арасындағы байланыс көрсетілді. Қолданбалы кинезиологиямен диагностикаланған 21 күдікті тағам аллергиясының 19-ы (90,5%) сарысу иммуноглобулинін тексеру арқылы расталды. 2005 жылы Current Opinion of Allergy and Clinical Immunology журналында жарияланған қорытынды бойынша, диагноз қою үшін қолданбалы кинезиологияның дәлелді негізі жоқ екені анықталды.

Америкалық хиропрактика қауымдастығы

Американдық хиропрактика қауымдастығының мәліметінше, 2003 жылы қолданбалы кинезиология АҚШ-та ең көп қолданылатын хиропрактикалық әдістердің 10-ы болды, оны 37,6% хиропрактик қолданса, ал 12,9% науқас осы әдіспен емделген.