Кіріспе

Childs v Desormeaux – Канада Жоғарғы Сотының әлеуметтік шараларды ұйымдастырушының жауапкершілігі тақырыбындағы шешімі. Сот алкоголь ішкен қонақтың салдарынан зардап шеккен адамға қатысты әлеуметтік шара ұйымдастырушының қамқорлық міндеті болмайтынын мәлімдеді.

Өмірбаян

Джули Циммерман мен Дуайт Курриер жаңа жылдық кешкі ас ұйымдастырды, онда қонақтар өз алкогольдерін әкелуі керек еді. Тойға келген қонақ және ұзақ жылдар бойы көп ішетін Дезмонд Дезормо сол күні кешке екі жарым сағаттан астам уақыт ішінде шамамен 12 сыра ішті. Екі тараптың да қабылдаған оқиғалардың нұсқасына сәйкес, үй иелері оның ішімдігін басқа қонақтардың ішімдігінен гөрі жақсырақ бақыламады. Дезормо Курьемен қысқа сөйлескеннен кейін үйіне қайтты, ол одан: "Бауыр, жағдайың қалай?" деп сұрады. Үйге келе жатқанда ол жол апатына ұшырады, нәтижесінде жолаушы Зоя Чайлдс мүгедек болып қалды, ал тағы бір жолаушы Дерек Дюпре қаза тапты. Бұл жағдайда кінәлі екенін анықтау жаңа қамқорлық міндетін мойындауды білдіреді. Мұндай міндеттің болуын анықтау үшін барлық үш деңгейдегі соттар канадалық құқықтағы стандартты сынақты қолданды: Аннның екі кезеңді сынағы. Бұл сынақ Ұлыбританияда Anns v. Merton London Borough Council [1977] 2 All ER 492 ісінде енгізілді; Канадада City of Kamloops v. Nielsen (1984), 10 DLR (4-ші) 641 ісінде қабылданды. Екі кезеңді сынақ басқа да ортақ құқық юрисдикцияларында қабылданды, бірақ содан бері Ұлыбританияда және Канададан басқа барлық маңызды ортақ құқық юрисдикцияларында қолданылмайды. Канадада бұл сынақ Камлупстан бері бірнеше өзгерістерге ұшырады, ең бастысы Купер v. Hobart, [2001] 3 S. C. R. 537 ісінде болды. Онтарионың Жоғары сотының судьясы Чайлдске келтірілген зиянды болжауға болатындығын анықтады, яғни Курье мырза мен Циммерман ханымның орнындағы ақылға қонымды адам Дезормо мырзаның апатқа ұшырап, басқа біреуді жарақаттауы мүмкін екенін болжаған болар еді, бірақ мемлекеттік саясат негіздерімен байланысты қамқорлық міндетін жүктеуден бас тартты (2002), 217 D. L. R. (4-ші) 217). Төменгі сот сияқты, Онтарионың апелляциялық соты да Циммерман мен Курье Чайлдсқа қамқорлық міндетімен міндеттелмегенін шешті, бірақ басқа себептермен: үй иелері мен қонақ арасындағы қарым-қатынас қамқорлық міндетін негіздеуге жеткілікті емес еді. Бұған себептердің бірі – үй иелері Дезормоға алкоголь ұсынбаған және оның мас екенін білмеген, алкоголь беруді бақылауға алмаған, әлеуметтік үй иелеріне ішімдік ішуді бақылау міндетін жүктейтін заң болмаған және үй иелері Дезормоның қауіпсіздігі үшін жауапкершілікті өз мойнына алмаған.

Жоғарғы соттың шешімі

Жоғарғы сот әлеуметтік шара ұйымдастырушылары (Courrier және Zimmerman) мен Desormeaux-тен жарақат алған жолдың үшінші тарап пайдаланушысы (Childs) арасында қамқорлық міндетінің болмағанын анықтады. Онтарио апелляциялық соты сияқты, Жоғарғы сот та талапкерлер мен жауапкерлер арасындағы жақындық қамқорлық міндетін негіздеу үшін жеткіліксіз екенін тапты. Бірақ, Онтарио сотынан өзгеше, Жоғарғы сот Anns/Kamloops тестісінің екінші кезеңін талқыламады, тараптар арақатынасындағы жақындық жеткіліксіз болғандықтан екінші кезеңді талқылау қажет емес деп мәлімдеді.

Екі кезеңді Аннс/Камлупс сынағының дамуы

Үш шешімді тізбектеп қарастырғанда, белгілі бір үлгі байқалады. Біріншіден, алғашқы сот Аннс/Камлупс тестісінің бірінші кезеңінде жеткілікті жақындық бар деп тапты, бірақ екінші кезеңдегі саяси мәселелерге байланысты жауапкершілік танудан бас тартты. Екіншіден, Онтарио апелляциялық соты жеткіліксіз деп шешті, алғашқы сотпен келіспеді, бірақ екінші кезеңнің кең саяси мәселелерін талқылауды жалғастырды. Соңында, Жоғарғы Сот барлық талдауын бірінші кезеңде жүргізіп, жауапкер әлеуметтік үй иелері мен Дезормо арасындағы қарым-қатынасқа назар аударды. Осы прогрестің екі түсіндірмесі бар. Біріншіден, олар Аннс/Камлупс тестісінің негізінен бірдей нұсқасы бойынша фактілердің әртүрлі бағалауларын көрсете алады. Екіншіден, олар Аннс/Камлупс тестісінің әртүрлі нұсқаларын білдіруі мүмкін, әр сот екінші кезеңнің рөлін біртіндеп төмендетіп келеді. Осы түсіндірме бойынша, Канада соттары екі кезеңдік тестіні қабылдамауға бейімделген болуы мүмкін, бұл Канаданы осы тестіні қабылдамаған басқа да ортақ құқық жүйелерімен жақындастырады. Жоғарғы Сот екінші кезеңге тек ауызша құрмет көрсетіп отырғандай көрінеді, ол тек қана қалыптасқан мүше болып қалады. Бұл түсіндірме Соттың Куперге қарсы Хобарт ісіндегі шешіміне сүйенеді, онда Сот күтім міндетінің көп бөлігі Аннс/Камлупс тестісінің бірінші кезеңінде шешілетінін мәлімдеді. Дегенмен, екінші кезең осы істе қолданылмады, себебі бірінші кезеңдегі талдау нәтижесінде күтім міндеті анықталған жоқ, сондықтан екінші кезеңмен жұмыс істеудің қажеті болмады (Сот атап өткендей). Сонымен қатар, Куперге қарсы Хобарт ісінде Сот екі кезеңдік тестінің маңыздылығын толыққанды растады.