Оңтүстік көгілдір сақиналы сегізаяқ – Австралияның оңтүстік жағалауында кездесетін, адам өміріне қауіпті уы бар, шағын, бірақ ірі түрі. Уы қауіпті жағдайда көрінеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Молюск түрлері
Species of mollusc
Оңтүстік көк сақиналы сегізқалқан (Hapalochlaena maculosa) – көк сақиналы сегізқалқандардың үш (немесе төрт) аса улы түрінің бірі. Ол көбінесе Австралияның оңтүстік жағалауындағы тас тоғандарында кездеседі. Ересек шағында денесінің ұзындығы дейін (жағасының үстіңгі жағы қолдың ұшына дейін) жетеді және орташа салмағы бар. Олар әдетте жайбаспайтын түр, бірақ аса улы, адамдарды өлтіруге қабілетті уы бар. Олардың көк сақиналары ашуланғанда немесе қауіп сезгенде қаттырақ көрінеді.
The southern blue ringed octopus (Hapalochlaena maculosa) is one of three (or perhaps four) highly venomous species of blue ringed octopuses. It is most commonly found in tidal rock pools along the south coast of Australia. As an adult, it can grow up to long (top of the mantle to the tip of the arms) and on average weighs They are normally a docile species, but they are highly venomous, possessing venom capable of killing humans. Their blue rings appear with greater intensity when they become aggravated or threatened.
Сипаттама
Көк сақиналы түрлер кішкентай өлшемдерімен белгілі, бірақ оңтүстік нұсқасы осы туыстың ең ірісі деп есептеледі. Осының нәтижесінде олар жеке түр ретінде жіктелді. Осы сегізаяқтылардың көпшілігі қолдан қолға дейін 20 сантиметрден аспайды. Бұл, көк сақиналы сегізаяқтың басқа түрлеріне қарағанда орташа есеппен шамамен 5 сантиметрге ірі. Тыныш күйде олардың түсі көбінесе бозғылт, шырыш тәрізді болады. Дегенмен, олар өздеріне жеткілікті қауіп төндірілгенін сезгенде, аттарымен белгілі көк сақиналар кенеттен пайда болады. Осы сегізаяқтылардың орташа есеппен 60-қа жуық сақинасы бар, олар көп қабатты жарықтандырғыштарға ие, бұл оларға көк-жасыл түспен жыпылықтауға мүмкіндік береді. Бұл сақиналар әдетте жұмыртқадан шыққаннан кейін 6 аптадай уақыттан соң пайда болады (Mäthger және авторлар). Сақиналардың жарқырауы үшін сақиналардың айналасындағы бұлшық еттер жиырылуы керек, ал олардың үстіндегі бұлшық еттер босаңсуы керек (Mäthger және авторлар).
The blue ringed species are known for their small size, yet the southern variety is hailed as the largest of the genus. As a result, they have been classified as their own species. From arm to arm, most of these octopuses are no larger than 20 centimeters. This is larger by roughly 5 centimeters on average with other varieties of the blue ringed octopus. When at peace, their coloring is often a drab, mucus like color. However, once it feels sufficiently threatened, the eponymous blue rings suddenly appear. These octopuses have an average of about 60 rings that have multilayer reflectors that allow them to flash a blue green color. These rings typically appear about 6 weeks after hatching (Mäthger et al.). For the rings to illuminate and glow, the muscles around the rings must contract while the muscles above them must relax (Mäthger et al. ).
Мінез-құлық
Оңтүстік көк шатырлы сегізбұлақтар көбінесе тыныш және салыстырмалы түрде қауіпсіз: олар уларын әдетте тек аң аулағанда немесе мазаланғанда ғана қолданады. Олар түнгі жануарлар. Олар жылдам қозғалу үшін суды тартады. Олар осы туысқа жататын басқа да өкілдер сияқты, қуыстарда мекендейді.
Southern blue ringed octopuses tend to be passive and relatively harmless: they generally use their toxins only when hunting or provoked. They are nocturnal. They expel a jet of water for propulsion. Like other members of the genus, they live in burrows.
Диета
H. maculosa-ның қорегі негізінен лобстерлер, қабылдақтар, шаяндар және моллюскалар, сондай-ақ сирек кездесетін шағын балықтардан тұрады.
The prey of H. maculosa consists mostly of lobsters, crabs, shrimp, and shellfish, as well as the occasional small fish.
Өмір сүру ұзақтығы және ұрпақтану
H. maculosa тіршілік ету ұзақтығы өте қысқа, көбеюге ерекше мән беріледі. Оңтүстік көк сақиналы сегізқарғыштың орташа өмір сүру мерзімі шамамен жеті айды құрайды. Сегізқарғыш шамамен төрт айлық шағында жыныстық жетілуге жетеді, содан кейін өмірінің соңғы айларын жұптасу мен көбейтуге жұмсайды. Бұл түрдің екі жынысы да көп әйелді, себебі олардың гаметаларының саны шектеулі. H. maculosa-ның жұптасу ритуалы әдетте аналықтың түсі мен дене күйін өзгерту арқылы көбеюді бастауымен басталады. Аталық аналыққа жақындасып, гектокотилін аналықтың мантиясының астына енгізеді және спермасын аналықтың жұмыртқа жолына босатады. Осы сегізқарғыш түрінде аналық шамамен екі ай ішінде бірнеше аталықтан сперма алып, сақтай алады. Содан кейін ол жұмыртқаларын өзімен бірге көшіреді, оларды бір орында қалдырмайды. Осы кезеңде аналық, мазаланбаса, сирек қозғалады. Қозғалуға мәжбүр болған жағдайда, ол локомоция үшін тек екі қолдарын ғана пайдаланады. Аналық осы кезеңде тамақтанбайды. Осы себепті аналық жұмыртқаларынан шабалдар шыққаннан кейін көп ұзамай өледі. Аталық немесе аналықтың бір жылдан артық өмір сүруі өте сирек. Бұл ерекше сегізқарғыш аналық күтім жүйесі түрдің эволюциялық дамуының жетілген деңгейі болып көрінеді. Бұл қызық болғанымен, аналықтар өмірінде бір рет қана көбейеді, сондықтан олар үшін жұмыртқаларының тірі қалуы өте маңызды. Шабалдар шыққаннан кейін H. maculosa өте жылдам өседі. Оңтүстік көк сақиналы сегізқарғыш басқа теңіз омыртқасыздарынан планктондық сатысының болмауымен де ерекшеленеді. Жас сегізқарғыштар шамамен бір айлық шағында аң аулауды бастайды, олар туғаннан бастап улы, ал көк сақиналары шабалдардан кейін алты аптадан соң ғана пайда болады. Морс пен Зенгердің зерттеуінде сегізқарғыштың мөлшері артқан сайын, жұптасуға деген құлшынысы да артатыны анықталды.
H. maculosa has a very short life span with a large importance placed on reproduction. The average life span of a southern blue ringed octopus is around seven months. The octopus reaches sexual maturity at around four months old, at which time it focuses its last few months of life towards copulation and breeding. Both genders of this species are promiscuous, as they only have a limited set of gametes. The mating ritual of H. maculosa usually begins with the female initiating reproduction by changing color and posture. The male then mounts the female, inserts the hectocotylus under the mantle of the female, and releases the sperm into the female’s oviduct. For this type of octopus, there is approximately a two month window in which a female acquires and stores sperm from multiple males. She then carries the eggs with her, as opposed to depositing them somewhere stationary. During this time period, the mother rarely moves unless disturbed. When she is forced to move, she uses only two arms for locomotion. The female also does not eat during this time period. Because of this, the mother dies shortly after the eggs have hatched. It is highly unlikely that the male or female would live beyond one year. This unusual octopus maternal care system seems to be an advanced evolutionary development of the species. While this may seem strange, females only reproduce once in their lifetime, so it is vital to them that their egg clutch survives. Once hatched, the H. maculosa grow very rapidly. The southern blue ringed octopus also differs from other marine invertebrates in that there is no planktonic stage. The young begin hunting around one month of age they are said to be venomous from birth, while their blue rings don’t appear until six weeks after hatching. It was found in a study by Morse and Zenger that as size of the octopus increased, so too did willingness to mate.
Жұбайы мен әке болуды таңдау
Көптеген зерттеулер Оңтүстік көк сақиналы сегізқарғыштардың жұбайларын қалай таңдайтыны және аналықтары жұмыртқаларын ұрықтандыру үшін қолданылатын сперматозоидтарды таңдай алатыны туралы жүргізілді (Морс және басқалар, 2018). Зерттеушілердің осы тақыпқа қызығушылығының себебі – аналық өмірінде бір рет ғана көбейе алатыны және көптеген жұбайларынан сперматозоидтарды сақтай алатыны (Oceana). Зерттеушілер аналықтың жасырын таңдауы немесе сперматозоидтар арасындағы бәсекелестік болуы мүмкін деп болжады (Морс және басқалар, 2018).
Many studies have been done on how southern blue ringed octopuses choose their mates and if females can choose the sperm used to fertilize her eggs (Morse et al., 2018). Researchers have been interested in this topic specifically because the female can only reproduce once in her lifetime and because she can store the sperm of her many mates (Oceana). Researchers have hypothesized that there may be cryptic female choice or sperm competition (Morse et al., 2018).
Уыт
Бұл осьтің уы оны әйгілі етеді. Оңтүстік көк сақиналы осьтің сілекей бездерінен қауіпті нейротоксин – макулотоксин бөлінеді. Нейротоксин – тетродотоксин (ТТХ) осьтің ішек қан ағысы жүйесінде орналасқан артқы сілекей безінен шығарылады. Бұл токсин оның қан ағысына енуіне мүмкіндік береді. Бұл у осьтің жұмыртқаларынан да табылды. Улану механизмі әлі толыққанды түсініксіз, бірақ H. maculosa уын сілекейімен араластырып, олжасының төңірегіндегі суға шашыратып жібереді немесе мүсік тәрізді аузымен олжасын немесе жыртқышын тікелей шағады деп есептеледі. Дереу медициналық көмек көрсетілмесе, тістеу адам үшін көбінесе өлімге алып келеді. Халық арасындағы әртүрлі сілтемелер оңтүстік көк сақиналы осьті өлімге әкелетін уыттарымен адамдарға шабуыл жасауға күтіп отырған қатыгез теңіз құбыжыны ретінде көрсетеді. Шындығында, у негізінен аң аулауға немесе қорғануға қолданылады. Адамдарға қарсы негізсіз агрессияның тіркелген жағдайлары жоқ. Оған қарсы уыт жоқ.
What makes this octopus famous is its venom. Saliva glands of the southern blue ringed octopus produce the deadly neurotoxin, maculotoxin. The neurotoxin, tetrodotoxin (TTX), is secreted in the posterior salivary gland, which is located in the intestinal blood system of the octopus. This may provide the toxin into its bloodstream. The toxin has also been found in the eggs of this octopus. The method of poisoning is still not fully understood, but it is assumed that H. maculosa either injects the toxin into the water surrounding their prey through their saliva mixed with the toxin, or they directly bite their prey or predator with the beak like mouth. Without immediate medical attention a bite is often fatal to humans. Various references in popular culture depict the southern blue ringed octopus as a nefarious seadevil lying in wait to attack humans with its deadly toxins. In actuality, the venom is primarily used in hunting or for defense. There are no reported cases of unprovoked aggression towards humans. No antivenom exists.
Қорғау
Қазіргі уақытта оңтүстік көк сақиналы сегізқарғаштарды қорғауға бағытталған шаралар белгілі емес. Дегенмен, H. maculosa түрi өз экожүйесінде маңызды рөл атқарады, мысалы, шаянкөздер популяциясын реттеу арқылы. Сондықтан, осы түрді сақтауға жасалған әрбір күш-жігер сол мекендегі басқа түрлерге де пайда әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, H. maculosa-ның таралу мүмкіндігі шектеулі болғандықтан, түрдің әртүрлі популяциялары арасындағы байланыс ортаның фрагментациясына немесе географиялық тосқауылдарға өте осал.
There are currently no known conservation efforts for the southern blue ringed octopus. This being said, it is likely that H. maculosa play an important role in their ecosystem, perhaps by controlling crustacean populations, so any efforts to conserve this species would be expected to benefit other species in the same habitat. It is also suggested that because the dispersal ability of H. maculosa is limited, connectivity between different populations of the species is especially vulnerable to habitat fragmentation or geographic barriers.