Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ми мен қан айналымы жүйесі арасындағы интерфейстер
Interfaces between the brain and the circulatory system
Мидың циркумвентрикулярлық органдары (CVO) (circum – айнала; ventricular – қарыншаға қатысты) – мидағы құрылымдар, олардың кең және жоғары өткізгіш капиллярларымен сипатталатыны, ал мидың қалған бөлігінде капиллярлық деңгейде қан-ми тосқауылы (BBB) бар. «Циркумвентрикулярлық органдар» термині 1958 жылы австриялық анатомист Хельмут О. Хофермен мидың қарыншалық жүйесінің айналасындағы құрылымдарға қатысты ұсынылған, бірақ қандағы бояулардың шағын, нақты CVO аймақтарына енуі 20 ғасырдың басында анықталған. Жылдам нейрогуморальды алмасуды қамтамасыз ететін өткізгіш CVO-ға субфорникалық орган (SFO), пострема аймағы (AP), ламина терминалының тамырлық органы (VOLT – ламина терминалының органум васкулозумы (OVLT) деп те аталады), медиандық эминенция, гипофиздің нейрондық бөлігі және қызыл безі жатады. Бұлар сонымен қатар нейроэндокриндік функцияның ажырамас бөлігі болып табылады. Жоғары өткізгіш капиллярлар CVO-ға жүйке тініндегі пептидтер мен гормондарды қан айналымынан сынап алуға және секрециялауға мүмкіндік береді. CVO дене сұйықтығын реттеуде, жүрек-қан тамырлары функцияларында, иммундық жауаптарда, шөлдеуде, тамақтану және репродуктивті мінез-құлықта да рөл атқарады. Сезімтал органдарға пострема аймағы, субфорникалық орган және ламина терминалының тамырлық органы кіреді, олардың барлығы қандағы сигналдарды сезіп, ақпаратты жүйке арқылы басқа ми аймақтарына жіберуге қабілетті. Олар жүйкелік тізбектері арқылы жүйке жүйесінің автономды бөліміне жүйелік қан айналымынан тікелей ақпарат жеткізеді. Секреторлық органдарға субкомиссуралдық орган (SCO), гипофиз, медиандық эминенция және қызыл безі жатады. Барлық CVO нейроэндокриндік рөлді қамтамасыз ететін нейрондық тінді қамтиды. Хориоидтық плекс де өткізгіш капиллярларға ие болғанымен, онда нейрондық тіндер жоқ; оның негізгі рөлі – ми-жұлын сұйығын (МЖС) өндіру, сондықтан ол әдетте CVO ретінде жіктелмейді. Дегенмен, кеміргіштер мен қоян тәрізділерде пострема аймағы обексқа қарай бағытталған орталық құрылымды құрайды, ол қаннан келетін зиянды стимулдарға жауап ретінде жұмыс істейді. Пострема аймағы сонымен қатар жүрек-қан тамырлары және тыныс алу қызметтерін автономды түрде бақылайтын ми бөлімдеріне маңызды және екіншілік эфференттерді жіберуге мүмкіндік беретін интеграциялық қабілетке ие. CVO-ға тән ерекшелік – оның тығыз эндотелиальды қан-ми тосқауылының болмауы. Тамырлық орган субфорникалық органнан (SFO), медиандық преоптикалық ядро (MnPO) аймағынан, ми сабағынан және тіпті гипоталамустан келетін афференттік кірістермен де сипатталады. Керісінше, ламина терминалының тамырлық органы stria medullaris және базальдық ганглияларға эфференттік проекцияларды сақтайды. Бұл нейрондарда I типті ангиотензин рецепторлары бар, оларды циркуляциялық ангиотензин II су ішуді және натрийді қабылдауды бастау үшін пайдаланады. Орталық аймақ тек глиальды жасушалар мен нейрондық жасушалардың денелерінен тұрады. Ал ростральдық және каудальдық аймақтар көбінесе жүйке талшықтарынан тұрады, бұл аймақта аз мөлшерде нейрондар мен глиальды жасушаларды табуға болады. SFO көптеген эфференттік проекцияларға ие, олар жүрек-қан тамырларын реттеуге қатысатын аймақтарға эфференттік проекцияларды таратуға қабілетті, соның ішінде жақтық гипоталамусқа супероптикалық (SON) және паравентрикулярлық (PVN) ядроларда аяқталатын талшықтары бар, ал VOLT және медиандық преоптикалық аймақта аяқталатын талшықтары бар антеровентральді 3-ші қарынша (AV3V). Осы байланыстардың ең маңыздысы – SFO-ның паравентрикулярлық гипоталамус ядросына проекциясы. Субфорникалық орган анатомиясын зерттеу жалғасуда, бірақ қанның баяу транзит уақыты SFO-ның сезімталдық қабілетін жеңілдететіні анықталды, бұл қандағы сигналдардың оның өткізгіш капиллярларына енуіне және қан қысымын және дене сұйықтықтарын реттеуге әсер етуіне мүмкіндік береді. Ол басқа CVO-лардан өте өткізгіш капиллярларының болмауымен ерекшеленеді.
Circumventricular organs (CVOs) (circum : around ; ventricular: of ventricle) are structures in the brain characterized by their extensive and highly permeable capillaries, unlike those in the rest of the brain where there exists a blood–brain barrier (BBB) at the capillary level. Although the term "circumventricular organs" was originally proposed in 1958 by Austrian anatomist Helmut O. Hofer concerning structures around the brain ventricular system, the penetration of blood borne dyes into small specific CVO regions was discovered in the early 20th century. The permeable CVOs enabling rapid neurohumoral exchange include the subfornical organ (SFO), the area postrema (AP), the vascular organ of lamina terminalis (VOLT — also known as the organum vasculosum of the lamina terminalis (OVLT)), the median eminence, the pituitary neural lobe, and the pineal gland. Additionally, they are an integral part of neuroendocrine function. Highly permeable capillaries allow the CVOs to act as an alternative route for peptides and hormones in the neural tissue to sample from and secrete to circulating blood. CVOs also have roles in body fluid regulation, cardiovascular functions, immune responses, thirst, feeding behavior and reproductive behavior. The sensory organs include the area postrema, the subfornical organ, and the vascular organ of lamina terminalis, all having the ability to sense signals in blood, then pass that information neurally to other brain regions. Through their neural circuitry, they provide direct information to the autonomic nervous system from the systemic circulation. The secretory organs include the subcommissural organ (SCO), the pituitary gland, the median eminence, and the pineal gland. Furthermore, all CVOs contain neural tissue, enabling a neuroendocrine role. Although the choroid plexus also has permeable capillaries, it does not contain neural tissue; rather, its primary role is to produce cerebrospinal fluid (CSF), and therefore is typically not classified as a CVO. In rodents and lagomorphs, however, the area postrema forms a midline structure dorsal to the obex. which is triggered by the presence of noxious stimulation from the blood. The area postrema also has integrative capacities that enable it to send major and minor efferents to sections of the brain involved in the autonomic control of cardiovascular and respiratory activities. Characteristically of the CVOs, it lacks the tight endothelial blood brain barrier. The vascular organ is further characterized by the afferent inputs from the subfornical organ (SFO), the median pre optic nucleus (MnPO) region, the brainstem, and even the hypothalamus. Conversely, the vascular organ of the lamina terminalis maintains efferent projections to the stria medullaris and basal ganglia. These neurons, in turn, feature angiotensin type I receptors, which are used by circulating angiotensin II to initiate water intake and sodium consumption. The central zone is composed exclusively of the glial cells and neuronal cell bodies. Conversely, the rostral and caudal areas are mostly made of nerve fibers while few neurons and glial cells can be seen in this area. The SFO has many efferent projections, shown to broadcast efferent projections to regions involved in cardiovascular regulation including the lateral hypothalamus with fibers terminating in the supraoptic (SON) and paraventricular (PVN) nuclei, and the anteroventral 3rd ventricle (AV3V) with fibers terminating in the VOLT and the median preoptic area. It seems that the most essential of all these connections is the SFO’s projections to the paraventricular hypothalamic nucleus. Study of subfornical organ anatomy is still ongoing but evidence has demonstrated slow blood transit time which may facilitate the sensory capability of SFO, enabling increased contact time for blood borne signals to penetrate its permeable capillaries and influence regulation of blood pressure and body fluids. It differs from other CVOs in that it does not have highly permeable capillaries.
Функция
СКО-ның бір функциясы – гликопротеин СКО спондиннің секрециясы, ол үшінші қарыншаға бөлінеді, онда ол Рейсснер талшығын қалыптастыру үшін жиналады. Рейсснер талшығы – бұл Сильвий су құбыры арқылы қаудальды бағытта созылатын ұзын талшықтық проекция, ол омыртқа миында аяқталады. Олардың әрқайсысы жеке эндокриндік орган ретінде өзінше жұмыс істейді. Гипофиздің нейрондық бөлігі гипоталамустағы жасуша денелерінен инфундибулум арқылы тікелей созылатын аксондардан тұрады. Ол көбінесе қоршаған қарыншалық мүшелерге жатпайды.
One function of the SCO is the secretion of the glycoprotein SCO spondin, which is released into the third ventricle where it aggregates to create Reissner's fiber. Reissner's fiber is a long fibrous projection that travels caudally through the Sylvian aqueduct and terminates in the spinal cord. Each one functions as a separate endocrine organ. The pituitary neural lobe consists of axonal projections that directly extend from cell bodies in the hypothalamus through the infundibulum. It is not commonly included among circumventricular organs.
Орташа атақтылығы
Медиандық эминенция (ME) гипоталамустың төменгі бөлігінде орналасқан және үшінші қарыншаның алдында жатыр. Кейбір жарияланымдарда МЭ циркумвентрикулярлық орган (CVO) ретінде тізімдемесе де, егер ол осыған қатысты орган деп есептелсе, секреторлық орган ретінде жіктеледі. Медиандық эминенция тесікті капиллярларға бай, бұл ақуыздар мен нейрогормондардың өтуіне мүмкіндік береді. Нақтырақ айтқанда, медиандық эминенция ми-жұлын сұйықтығы (CSF) мен перифериялық қан ағыны арасында нейрогормондардың тасымалдануын қамтамасыз етеді. Медиандық эминенцияны құрайтын басты жасуша түрі – танициттер деп аталатын мамандандырылған эпендимальды жасушалар. Олар ағзаның макромолекулаларды орталықтан перифериялық нейроэндокриндік жүйелерге таңдап өткізу қабілетіне үлес қосады. Танициттер үшінші қарыншаның еденін жабады және гипоталамустың тереңіне еніп, бір ұзын проекциясымен сипатталады. Танициттер эволюциялық тұрғыдан орталық нерв жүйесінің радиалдық глиальды жасушаларымен байланысты. Медиандық эминенцияның танициттері көбінесе тесікті перифериялық капиллярлардың бойында табылады. Олар капиллярларда тығыз орналасқан, үшінші қарынша мен медиандық эминенция арасында мөр құрайды. Бұл мөр танициттер арасындағы тығыз байланыстарға байланысты және медиандық эминенция мен үшінші қарынша арасындағы молекулалардың қозғалысын шектеуге қызмет етеді.
The median eminence (ME) is located in the inferior portion of the hypothalamus and is ventral to the third ventricle. While some publications do not list the ME as a CVO, when it is considered to be a circumventricular organ, it is classified as a secretory organ. The median eminence is rich in fenestrated capillaries, allowing for the passage of proteins and neurohormones. More specifically, the median eminence allows for the transport of neurohormones between the CSF and the peripheral blood supply. The major cell type that makes up the median eminence are specialized ependymal cells known as tanycytes. These contribute to the organ's ability to selectively allow macromolecules to pass from the central to the peripheral neuroendocrine systems. Tanycytes line the floor of the third ventricle and can be characterized by a singular long projection that delves deep inside the hypothalamus. Tanycytes have been evolutionarily linked to radial glial cells of the central nervous system. The tanycytes of the median eminence are often found along the fenestrated peripheral capillaries. They are tightly packed on the capillaries, forming a seal between the third ventricle and the median eminence. This seal can be attributed to the tight junctions observed between tanycytes and functions to restrict the travel of molecules between the median eminence and the third ventricle.
Жалпы анатомиясы
Пинеал безінің морфологиясы сүтқоректілер арасында кеңінен өзгеріп тұрады. Бұл безді жіктеудің ең көп қолданылатын жүйесі оның диэнцефалонға және мидың үшінші қарыншасына қатысты орналасуын, сондай-ақ оның мөлшері мен пішінін ескереді. Осыған сәйкес, адамның пинеал безі А типіне жатады. Ол, артқы ми артерияларынан туындайтын артқы хориоид артерияларының тармақтары арқылы қанмен қамтамасыз етіледі, бұл артериялар артқы мезенцефалонда орналасқан. Ең маңызды талшықтар жиынтығы – жоғары мойын симпатикалық ганглияларынан шығатын миелинсіз постганглиондық симпатикалық талшықтар, олар екі жақты нерв коннари құрайды. Екінші талшықтар жиынтығы комиссуралық аяқшалар арқылы пинеал безіне алдыңғы жағынан еніп түседі. Үшінші талшықтар жиынтығы миелинделген және құрсақ жақтан бұрышты пинеал жолын құрайды.
The morphology of the pineal gland varies greatly among mammals. The most commonly used classification for this gland takes into account its location relative to the diencephalon and the third ventricle of the brain, as well as its size and shape. Under these conditions, the human pineal gland is classified as type A. It receives a large supply of blood from branches of the posterior choroidal arteries that derive from cerebral arteries in the posterior mesencephalon. The most important set of fibers involved are the unmyelinated postganglionic sympathetic fibers from the superior cervical ganglia, which also form the bilateral nervi conarii. The second set of fibers enters the pineal gland anteriorly via the commissural peduncles. The third set of fibers is myelinated and forms the ventro lateral pineal tract.
Функция
Пинеальды без секреторлық орган саналады және оның қызметі циркадтық тербелістерді көрсетеді. Оның басты функциясы – мелатонин гормонының секрециялануы – супрахиазматикалық ядродағы негізгі циркадтық жүйке сергітушісінен сигнал келмегенде тоқталады. Мелатонин өндірісі бұрын айтылған циркадтық уақытпен реттеледі және жарықпен тежеледі. Пинеальды ісіктер жыныстық дамуға әсер етуі мүмкін, бірақ оның механизмі әлі анықталған жоқ.
The pineal gland is considered a secretory organ and its activity shows circadian oscillations. Its main function – secretion of the hormone melatonin – rests when there is no input from the primary circadian pacemaker in the suprachiasmatic nuclei. Melatonin production is controlled by the previously mentioned circadian timing and is suppressed by light. Pineal tumors can affect sexual development, but the mechanism has yet to be established.
Басқа эпифиздік заттар
Мелатониннен басқа да пептидтер қызыл безде анықталды. Олар, көбінесе, "қызыл без пептидергиялық иннервациясы" деп аталатын иннервация түрімен байланысты. Оларға вазопрессин, окситоцин, ВИП, НПЙ, гистидин изолеуцин пептиді, кальцитонин геніне қатысты пептид, Р-субстанциясы және соматостатин кіреді.
Other peptides aside from melatonin have been detected in the pineal. They are most likely associated with a type of innervation deemed "pineal peptidergic innervation." These include vasopressin, oxytocin, VIP, NPY, peptide histidine isoleucine, calcitonin gene related peptide, substance P and somatostatin.