Кіріспе

Аристотельдік логикада барокко – силогизмді есте сақтауға арналған еске түсіретін сөз. Нақтырақ айтқанда, оның бірінші жорамалы жалпы және бекітетін, ал екінші және үшінші жорамалдары жеке және жоққа шығаратын, ал ортаңғы термин – бірінші екі жорамалдың белгісі. Мысалы:

Кез келген жақсылық – сақтықпен бірге келеді. Зейкелдің кейбір түрлері сақтықпен келмейді. Демек, зейкелдің кейбір түрлері жақсылық емес. Аристотельдік логика терминологиясында барокко – он тоғыз түрдің екінші пішінінің төрт силогизмінің бірі (немесе әлсіретілген түрлер ескерілсе, жиырма төрт түрдің екінші пішінінің алты силогизмінің бірі). Ол мыналарды қамтиды: B түріндегі бірінші пішіннің (Барбара) силогизмімен байланыс; А түріндегі үлкен жорамал; О түріндегі кіші жорамал; С түріндегі екінші пішіннің кіші жорамалы (кіші термин/байланыс/ортаңғы термин); О түріндегі қорытынды; яғни жалпы үлкен бекітетін, жеке кіші жоққа шығаратын және жеке жоққа шығаратын қорытынды. Барокко стиліндегі силогизмнің қазіргі заманғы мысалы:

Барлық табақтар фрисби ретінде қолданылуы мүмкін:
Кейбір металл заттарды фрисби ретінде қолдануға болмайды:
Демек, кейбір металл заттар табақ емес.

Барокко және барокко

16 ғасырда барокко термині философиядан тысқары қолданысқа еніп, артық және абсурдты күрделі кез келген нәрсені сипаттау үшін пайдаланыла бастады. Француз философы Мишель де Монтень «барокко» терминін «ерекше және қажетсіз күрделі» деп түсіндірді. Басқа ерте дереккөздер бұл терминді сиқыр, күрделілік, шатасу және шектен тыс болумен байланыстырды. 18 ғасырда бұл термин кейде музыканы сипаттау үшін де қолданылды, бірақ ол жағымды бағаланбады. 1733 жылғы қазан айында Жан-Филипп Рамоның «Ипполит және Ариция» операсының премьерасына жазылған анонимді сатирикалық рецензия, 1734 жылғы мамырда «Меркуре де Франс» журналында жарияланды. Сыншы бұл операдағы жаңалықты «du barocque» деп атап, музыканың байланысты әуеннен мүгедек болғанын, диссонанстарға кешірімсіздік танытқанын, үнемі тональность мен өлшемді өзгертетінін және барлық композициялық тәсілдерді жылдам өтетінін айтып шағымданды. 1762 жылы «Француз академиясының сөздігінде» бұл термин бейнелі түрде «ретсіз, ерекше немесе тең емес» нәрсені білдіру үшін қолданылуы мүмкін екені жазылған. Музыкант, композитор және философ болған Жан Жак Руссо 1768 жылы «Энциклопедияда» былай деп жазды: «Барокко музыкасы – бұл гармониясы шатасқан, модуляциялар мен диссонанстарға толы музыка. Ән айту қатал және табиғи емес, интонация қиын, ал қозғалысы шектеулі. Бұл термин логиктер қолданған «барокко» сөзінен шыққан сияқты».