Кіріспе
Норман Уайт (7 қаңтар 1938 жылы туған, Сан-Антонио, Техас штаты) – канадалық жаңа медиа суретшісі, электрондық технология мен робототехниканы өнерде қолданудың пионері саналады. Бастапқыда балық шаруашылығы биологы болуды жоспарлаған Уайт, 1960-шы жылдары Нью-Йорк, Сан-Франциско, Лондон және Таяу Шығысқа саяхаттауға шешім қабылдады. Сан-Францискода тұрғанда, ол Хантерс-Пойнт әскери кеме жасау зауытында электрик болып жұмыс істеді және электрлік коммутациялық жүйелерге қызығушылық танытты. 1965-1967 жылдары Лондонда ол электроникамен тәжірибе жүргізе бастады. Кейін ол Канаданың Онтарио штатының Торонто қаласына көшіп барып, кинетикалық, цифрлық логикалық жарық машиналарын жасауды бастады. "RTL" интегралды схемаларын пайдаланған алғашқы туындысы 1969 жылы Бруклин мұражайында E.A.T. демеушілігімен өткен "Some More Beginnings" атты топтық көрмеде көрсетілді. 1978 жылдан 2003 жылға дейін Уайт Онтарио өнер және дизайн колледжінің интеграцияланған медиа бағдарламасы аясында "Реалдық уақыт скульптурасы үшін механика" сияқты сабақтарды оқытты. 2004 жылы Онтарионың Кингстон қаласындағы Агнес Этерлингтон өнер орталығында Уайттың және ол ықпал еткен бірнеше канадалық суретшілердің туындыларымен бірге "Нормның роботтары мен машина өмірі" атты оның жұмысы мен ықпалына арналған ретроспектива көрсетілді. Бұл жұмыста күрделі мінез-құлықтардың – мысалы, айналып жатқан бұлттар немесе терезе әйнегіндегі жаңбыр сияқты үлгілердің – қарапайым принциптерден қалай пайда болатыны көрсетілді. Кері көріп, Уайт бұл алғашқы жобаны жасушалық автоматтар эксперименті деп таныды. Ол 1970-ші жылдардың басында шамамен ондай ұқсас жарық машиналарын құрастырды, оның нәтижесінде "Splish Splash 2" (1975) дүниеге келді – бұл Канадалық телерадио корпорациясының Ванкувердегі кеңсесі үшін жасалған үлкен жарық қабырғалық суреті.
A retrospective of his work and influence, called Norm’s Robots and Machine Life, with works by both White and several Canadian artists he has influenced, was shown at the Agnes Etherington Art Centre, Kingston, Ontario in 2004. generated shimmering light patterns through the unpredictable interaction of many interconnected circuits computing simple logical questions independently. The work illustrated how complex behaviours for example, patterns akin to swirling clouds or rain on a window pane can emerge from simple principles. In retrospect, White recognizes this first project as an early cellular automata experiment. He constructed approximately a dozen similar light machines during the early 1970s, culminating in "Splish Splash 2" (1975), a large light mural commissioned for the Canadian Broadcasting Corporation's Vancouver offices.
Компьютерлік және роботпен жасалатын жұмыстар
1976 жылы алғашқы Motorola D 1 компьютерін сатып алғаннан кейін, Уайт өзінің назарын робототехниканың дамып келе жатқан саласына бұрды және 1970-жылдардың ортасынан соңына дейін ішкі логикасы негізінен қозғалыс арқылы білінетін интерактивті машиналар жасауға кірісті. "Menage" (1974) – Уайттың робототехникадағы алғашқы жұмысы, ол қарапайым қағидалардан туындаған күрделі мінез-құлықтарды зерттеуге деген ынтасын тағы да көрсетті. Төбеге орнатылған рельстерде қозғалатын төрт робот фотосезгіш сканерлермен жабдықталды және басқа роботтарға орнатылған жарық көздерін тани отырып, оларға реакция жасау үшін бағдарламаланды. Машиналар бір-бірінің назарын аудару үшін жарысып, жоғарыдағы рельстермен автоматты түрде қозғалды. Келесі роботтық жобаларға "Facing Out Laying Low" (1977) – оны қоршаған галерея кеңістігіндегі қызықты мінез-құлыққа жауап беруге арналған стационарлық интерактивті робот, және "Funny Weather" (1983) – өзара әрекеттесетін жел генераторлары мен сенсорлары бар роботтық жасанды ауа райы жүйесі кірді. Оның алғашқы желілік өнер туындысы "Телефондық армрестлинг" (1986, Дуг Бэкпен бірлесіп) телефондық деректер желісін пайдаланып, келушілерге бір-бірімен үлкен қашықтықтан күресуге мүмкіндік берді. Бұл жұмыс Париждегі Канада мәдени орталығы мен Канаданың Онтарио штатындағы Торонтодағы Artculture Resource Centre арасында нақты уақытта орындалды. Кейбір сыншылар бұл туындыны желілік және қашықтықтанғы кинестетикалық өнердің алғашқы жұмысы деп санайды. "Қорғаусыз робот" (1987–96) атты жұмысында электрондық синтезделген дауыс, өтеушілерден көмек сұрап, инабатты тон қолданады. Уақыт өте келе, дауыс бірте-бірте күштірек, бұйрық беруге бейімділікке айналады және өзара әрекеттесу дұрыс аяқталмаған жағдайда шағымданады.
Жинақтар
Уайттың туындылары Канаданың Ұлттық галереясының тұрақты коллекциясына енген.
Марапаттар
Норм Уайт өнердегі өмір бойы жасаған жаңалықтары үшін 2018 жылғы Digifest Media Pioneer Award сыйлығымен марапатталды. 2008 жылы d. velop Digital Art Award [ddaa] сыйлығының жеңімпазы атанды. 1995 жылы "Петро Канада" сыйлығын жеңіп алды. 1990 жылы Уайт "Қорықсыз робот" туындысы үшін Prix Ars Electronica-да ерекше марапатқа ие болды.