Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көрнекілік өнер – көрерменнің қатысуын қамтитын шығармалар, соның ішінде көрнекі өнер мен перформанс өнері.
Creative works that involve viewer input
display or performance art
Интерактивті өнер – өнер мақсатына жетуге мүмкіндік беретін тәсілмен көрерменді қатыстыратын өнер түрі. Кейбір интерактивті өнер инсталляциялары осыны бақылаушыға олардың үстінен, астынан немесе айналасында жүру арқылы ұсынады; ал басқалары суретшінің немесе көрермендердің өнер туындысының бір бөлігі болуын сұрайды. Осы өнер түріндегі жұмыстарда көбінесе компьютерлер, интерфейстер және кейде қозғалыс, жылу, метеорологиялық өзгерістер немесе олардың жасаушылары жұмыстарды жауап беру үшін бағдарламалаған басқа да түрлерге жауап беретін сенсорлар қолданылады. Виртуалды интернет өнері мен электрондық өнердің көптеген мысалдары жоғары деңгейде интерактивті болып келеді. Кейде келушілер гипертексттік ортада шарлай алады; кейбір жұмыстар сырттан мәтіндік немесе визуалды деректерді қабылдайды; ал кейде көрермендер перформанстың барысына әсер ете алады немесе тіпті оған қатыса алады. Кейбір интерактивті өнер туындылары, әсерлесу сапасының қоршаған ортаның барлық сезімталдық спектрін қамтуына байланысты, толыққанды батыруға (иммерсивті) ұқсас деп есептеледі. Морис Бенаюн мен Джеффри Шоу сияқты виртуалды шындық орталары жоғары интерактивті, себебі көрермендердің (Морис Бенаюн оларды "қатысушылар" дейді, Мирослав Рогала – (v)пайдаланушылар, ал Шар Дэвис – "иммерсанттар") өзара әрекеттесетін жұмыстар олардың барлық қабылдау салаларын қамтиды. Интерактивті өнердің алғашқы мысалдары 1920 жылдарға дейін тарихқа енгенімен, цифрлық өнердің көп бөлігі 1990 жылдардың соңына дейін өнер әлеміне ресми түрде енбеді. Осы дебюттен бері, көптеген мұражайлар мен орындар өз өнімдеріне цифрлық және интерактивті өнерді енгізуге көбірек бейімделді. Бұл дамып келе жатқан өнер жанры интернеттік әлеуметтік субмәдениеттер және ірі қалалық инсталляциялар арқылы біршама қарқынды өсіп, дамуда.
Interactive art is a form of art that involves the spectator in a way that allows the art to achieve its purpose. Some interactive art installations achieve this by letting the observer walk through, over or around them; others ask the artist or the spectators to become part of the artwork in some way. Works of this kind of art frequently feature computers, interfaces and sometimes sensors to respond to motion, heat, meteorological changes or other types of input their makers have programmed the works to respond to. Most examples of virtual Internet art and electronic art are highly interactive. Sometimes, visitors are able to navigate through a hypertext environment; some works accept textual or visual input from outside; sometimes an audience can influence the course of a performance or can even participate in it. Some other interactive artworks are considered as immersive as the quality of interaction involve all the spectrum of surrounding stimuli. Virtual reality environments like works by Maurice Benayoun and Jeffrey Shaw are highly interactive as the work the spectators – Maurice Benayoun call them "visitors", Miroslaw Rogala calls them (v)users, Char Davies "immersants" – interact with take all their fields of perception. Though some of the earliest examples of interactive art have been dated back to the 1920s, most digital art didn't make its official entry into the world of art until the late 1990s. Since this debut, countless museums and venues have been increasingly accommodating digital and interactive art into their productions. This budding genre of art is continuing to grow and evolve in a somewhat rapid manner through internet social sub culture, as well as through large scale urban installations.
Өнердегі интерактивтілік
Интерактивті өнер – көрермендердің шығарманың нәтижесін анықтау үшін белгілі бір әрекеттер жасауы арқылы қатысатын өнер түрі. Көрерменнің әрекеттесуі тек ойдағы процеске ғана айналатын дәстүрлі өнерден айырмашылығы, интерактивті өнер навигацияның, құрастырудың және/немесе шығармаға үлес қосудың алуан түрлеріне мүмкіндік береді, бұл таза психологиялық қызметтен әлдеқайда жоғары деңгейде болады. Интерактивті өнер инсталляциялары көбінесе компьютерлік базада құрылады және температура, қозғалыс, жақындық және басқа да метеорологиялық құбылыстар сияқты факторларды өлшейтін сенсорларға тәуелді болады. Бұл сенсорлар, шығарма авторы қатысушылардың әрекеттеріне жауап беру үшін бағдарламалаған параметрлерге негізделген. Интерактивті өнерде көрермен мен машина бірлесіп жұмыс істейді, әр көрерменге арналған бірегей шығарма тудырады. Дегенмен, барлық көрермендер бірдей бейнеге ие болмайды. Интерактивті өнер болғандықтан, әр көрермен шығарманы өзінің түсінігінде қабылдайды, бұл басқа көрерменнің көзқарасынан мүлдем өзгеше болуы мүмкін. Интерактивті өнер идеясы 1960 жылдары, ішінара саяси себептерге байланысты даму алды. Көптеген адамдар суретшілердің шығармаларындағы жалғыз шығармашылық күшке ие болуын орынсыз деп санады. Осы пікірді ұстанатын суретшілер көрермендерге шығармашылық процеске өз үлесін қосу мүмкіндігін бергісі келді. Алғашқы мысалдардың бірі – Рой Аскотттың 1960 жылдардың басындағы «өзгеріс суреттері». Фрэнк Поппер оның туралы: «Аскотт көрермендердің толыққанды қатысуын шақыруды бастаған алғашқы суретшілердің бірі болды» деп жазған. «Саяси» көзқарасқа қоса, өзара әрекеттесу мен қатысудың шығармашылық процесте оң әсер ететіні де қабылданған еді. 1970 жылдары суретшілер бейне және дыбыстың тікелей эфирде трансляциясы арқылы тікелей өнер көрсетілімдерін және өзара әрекеттесулерді тәжірибелеу үшін бейне және спутниктер сияқты жаңа технологияларды қолдана бастады. 1990 жылдары компьютерлік интерактивтіліктің пайда болуы интерактивті өнердің кеңінен танылуына ықпал етті. Бұл жаңа өнер тәжірибесімен бірге келді. Көрермен мен машина енді әр көрерменге арналған бірегей шығарма тудыру үшін оңайрақ диалог құра алатын болды. Бұл тенденция бүгінгі күнге дейін жалғасып, цифрлық медиа арқылы қарым-қатынастың артуына байланысты одан әрі дамуда. Соңғы 10-15 жылда белгілі бір суретшілер мен сәулетшілердің бірлескен қызығушылықтарын біріктіретін жаңа, гибридтік сала пайда болды. Салалық шекаралар бұзылып, көптеген архитекторлар мен интерактивті дизайнерлер электрондық суретшілерге қосылды. Олар жаңа, арнайы жасалған интерфейстерді және пайдаланушыдан ақпарат алу әдістерін (мысалы, иттің көру қабілеті, баламалы сенсорлар, дауыс талдауы және т.б.) жасады; ақпаратты көрсету үшін нысандар мен құралдарды (видеопроекция, лазерлер, роботтық және мехатроникалық механизмдер, LED жарықтандыру және т.б.) құрды; адамдар арасындағы және адам-машина арасындағы байланыс тәсілдерін (Интернет және басқа телекоммуникациялық желілер арқылы) жетілдірді; сондай-ақ интерактивті жүйелер үшін әлеуметтік контексттерді дамытуға атсалысты (мысалы, пайдалы құралдар, формальді эксперименттер, ойындар мен ойын-сауық, әлеуметтік сын және саяси бостандық).
Interactive art is a genre of art in which the viewers participate in some way by providing an input in order to determine the outcome. Unlike traditional art forms, wherein the interaction of the spectator is merely a mental event, interactivity allows for various types of navigation, assembly, and/or contribution to an artwork, which goes far beyond purely psychological activity. Interactive art installations are generally computer based and frequently rely on sensors, which gauge things such as temperature, motion, proximity, and other meteorological phenomena that the maker has programmed in order to elicit responses based on participant action. In interactive artworks, both the audience and the machine work together in dialogue in order to produce a unique artwork for each audience to observe. However, not all observers visualize the same picture. Because it is interactive art, each observer makes their own interpretation of the artwork and it may be completely different from another observer's views. The present idea of interactive art began to flourish more in the 1960s for partly political reasons. At the time, many people found it inappropriate for artists to carry the only creative power within their works. Those artists who held this view wanted to give the audience their own part of this creative process. An early example is found in the early 1960s "change paintings" of Roy Ascott, about whom Frank Popper has written: "Ascott was among the first artists to launch an appeal for total spectator participation". Aside from the “political” view, it was also current wisdom that interaction and engagement had a positive part to play within the creative process. In the 1970s, artists began to use new technology such as video and satellites to experiment with live performances and interactions through the direct broadcast of video and audio. Interactive art became a large phenomenon due to the advent of computer based interactivity in the 1990s. Along with this came a new kind of art experience. Audience and machine were now able to more easily work together in dialogue in order to produce a unique artwork for each audience. This continues today and is only expanding due to increased communications through digital media. A hybrid emerging discipline drawing on the combined interests of specific artists and architects has been created in the last 10–15 years. Disciplinary boundaries have blurred, and significant number of architects and interactive designers have joined electronic artists in the creation of new, custom designed interfaces and evolutions in techniques for obtaining user input (such as dog vision, alternative sensors, voice analysis, etc. ); forms and tools for information display (such as video projection, lasers, robotic and mechatronic actuators, led lighting etc. ); modes for human human and human machine communication (through the Internet and other telecommunications networks); and to the development of social contexts for interactive systems (such as utilitarian tools, formal experiments, games and entertainment, social critique, and political liberation).
Нысандар
Интерактивті өнердің көптеген түрлері бар. Бұл түрлер интерактивті би, музыка және тіпті драманы қамтиды. Жаңа технологиялар, ең алдымен компьютерлік жүйелер мен компьютерлік технологиялар, интерактивті өнердің жаңа класын құруға мүмкіндік берді. Мұндай интерактивті өнердің мысалдары – инсталляциялық өнер, интерактивті архитектура, интерактивті фильм және интерактивті әңгіме айту. Интерактивтілікте қатысушы немесе агент болуы болжанғандықтан, интерактивті өнер перформанс өнерімен тығыз байланысты.
There are many different forms of interactive art. Such forms range from interactive dance, music, and even drama. New technology, primarily computer systems and computer technology, have enabled a new class of interactive art. Examples of such interactive art are installation art, interactive architecture, interactive film, and interactive storytelling. Since there is a presumed participant or agent in interactivity, interactive art has a deep connection with performance art.
Оқиғалар мен орындар
Әлемде интерактивті және медиа өнерінің көптеген маңызды фестивальдері мен көрмелері бар. Prix Ars Electronica – (технологияға негізделген) интерактивті өнердің ең үздік үлгілеріне сыйлық беруді жүзеге асыратын маңызды жылдық байқау және көрме. Басқаларының ішінде Graphics (SIGGRAPH) бойынша Компьютерлік машиналар қауымдастығының (Association of Computing Machinery) арнайы топтары, DEAF Dutch Electronic Arts Festival, Transmediale Germany, FILE Electronic Language International Festival Brazil және AV Festival England бар. CAiiA, Interactive Arts Advanced Inquiry Centre, алғаш рет Рой Аскотт 1994 жылы Уэльс университетінде, Ньюпортта құрды, ал кейіннен 2003 жылы Планетарлық колледж ретінде қайта құрылды. Бұл интерактивті өнер саласындағы зерттеулер үшін арнайы құрылған алғашқы докторлық және докторантурадан кейінгі ғылыми-зерттеу орталығы болды. Қазіргі кезде интерактивті архитектура көптеген әлемдік қалалардағы ғимараттардың фасадына, вестибюльдерге, мұражайларға және ірі қоғамдық кеңістіктерге, соның ішінде әуежайларға орнатылуда. Бірқатар жетекші мұражайлар, мысалы, Ұлттық галерея, Тейт, Виктория және Альберт мұражайы және Лондондағы Ғылым мұражайы (осы саладағы белсенді Ұлыбританияның жетекші мұражайларын атағанда) интерактивті технологиялар саласында алғашқылардың бірі болды, білім беру ресурстарына инвестиция жасады және соңғы кезде келушілер үшін MP3 ойнатқыштарды шығармашылық түрде пайдалануда. 2004 жылы Виктория және Альберт мұражайы куратор және автор Люси Булливантқа Responsive Environments (2006) атты алғашқы осындай басылымды жазуды тапсырды. Интерактивті дизайнерлер жиі мұражай экспозицияларына шақырылады; олардың көпшілігі киілетін компьютерлер саласында маманданған.
There are number of globally significant festivals and exhibitions of interactive and media arts. Prix Ars Electronica is a major yearly competition and exhibition that gives awards to outstanding examples of (technology driven) interactive art. Association of Computing Machinery's Special Interest Group in Graphics (SIGGRAPH), DEAF Dutch Electronic Arts Festival, Transmediale Germany, FILE Electronic Language International Festival Brazil, and AV Festival England, are among the others. CAiiA, Centre for Advanced Inquiry in the Interactive Arts, first established by Roy Ascott in 1994 at the University of Wales, Newport, and later in 2003 as the Planetary Collegium, was the first doctoral and post doc research center to be established specifically for research in the interactive art field. Interactive architecture has now been installed on and as part of building facades, in foyers, museums, and large scale public spaces, including airports, in a number of global cities. A number of leading museums, for example, the National Gallery, Tate, Victoria & Albert Museum, and Science Museum in London (to cite the leading UK museums active in this field) were early adopters in the field of interactive technologies, investing in educational resources, and more latterly, in the creative use of MP3 players for visitors. In 2004, the Victoria & Albert Museum commissioned curator and author Lucy Bullivant to write Responsive Environments (2006), the first such publication of its kind. Interactive designers are frequently commissioned for museum displays; a number specialize in wearable computing.