Кіріспе

Жасқа байланысты терідегі ақаулар. Бауырдағы дақтар (сонымен қатар «күн дақтары», күндік лентиго, «қарттық дақтары» деп те аталады) – қартаю және күн сәулесінің ультракөк сәулесіне ұшыраумен байланысты терідегі ақаулар. Олар ашық қоңырдан қызыл немесе қара түске дейін болуы мүмкін және көбінесе күнге көп көрінетін жерлерде пайда болады, әсіресе қолдарда, бетте, иықтарда, қолдарда, маңдайда және шашы жоқ бас терісінде. Бұл дақтар бұрын бауыр ауруларынан пайда болады деп қате есептелгендіктен осылай аталады, бірақ олар физиологиялық тұрғыдан бауырмен байланысты емес, тек түсі ұқсас. 40 жастан бастап тері күннен қалпына келу қабілеті төмендейді, сондықтан бауырдағы дақтар осы жастағы адамдарда, әсіресе күнде көп болатындарда жиі кездеседі. Көптеген жағдайларда бауырдағы дақтар қауіпті емес және емдеуді қажет етпейді, бірақ кейде тері рагын анықтауға кедергі келтіруі мүмкін. Дегенмен, бұл жағдай қауіпсіз болғанымен, бауырдағы дақтар кейде көзге жағымсыз көрінеді және кейбір адамдар оларды жоюды қалайды. Бұл электрохирургия, лазерлік емдеу, криотерапия немесе гидрохинон, третиноин, азелаин қышқылы немесе альфа-гидрокси қышқылдары сияқты пигментті азайтуға арналған заттарды қолдану арқылы жасалуы мүмкін.

Себептер

Меланоздық невустар мен терідегі қызамық невустардан өзгеше, жастағы дақтар уақыт өте түсі мен пішінін өзгертеді. Михелич пен Михелич жастағы дақтардың пайда болуына қатысты, олардың бұрыс жөнделу жинақталу қарттану теориясынан шабыттанған гипотеза ұсынады. Олардың пікірінше, қартайған базальды жасушаларда липофусцин денешіктері жиналады, оларды жою мүмкін емес, және бұл жақын жасушалардың қартаюына себеп болып, кері байланыс тізбегін құрайды, нәтижесінде көбірек жақын жасушалар қартайып, липофусциндермен толады. Фицпатрик терісінің III немесе IV типіне жататын, 55-62 жас аралығындағы пациенттердің тері биопсиясынан алынған "жас дақтары" қоршаған теріге қарағанда қартайған фибробластарға толы екені анықталды. Қара түстің пайда болуы қартайған фибробластарда тирозиназаның активтілігі мен меланин деңгейінің жоғары болуымен байланысты болуы мүмкін, бұл SDF1 экспрессиясының төмендеуімен шартталған.