Кіріспе

Георг Антон Бенда (30 маусым 1722 – 6 қараша 1795) – классикалық кезеңдегі композитор, скрипкашы және капельмейстер, Богемия Корольдігінен шыққан.

Өмірбаян

Богемиядағы Ескі Бенатекте (қазіргі Бенаты-над-Жизеру) белгілі музыканттар отбасында дүниеге келген ол Косманостағы пиарлық гимназияда және 1735-1742 жылдары Гитчиндегі иезуит гимназиясында оқыды. 1741 жылы Ұлы Фридрих Бендаға Берлин капелласының екінші скрипкашысы лауазымын бергенде, Бенда 19 жаста болды. Келесі жылы Бенда өзінің үлкен ағасы Франц үшін композитор және аранжировщик ретінде Потсдамға шақырылды. Жеті жылдан кейін, 1749 жылы, ол Гота герцогының қызметіне капельмейстер ретінде кірісті, онда діни музыкаға маманданған композиторлық талантын үнемі дамытып отырды. Герцогтан алған стипендия Бендаға 1764 жылы Италияға оқу сапары жасауға мүмкіндік берді. 1766 жылы Готаға оралып, композицияға өзін толық арнады. Барлығында онға жуық опера, бірнеше оперетта және «Ариадна на Наксос», «Медея» және «Альмансор мен Надин» сияқты мелодрамалар жазды. 1778 жылы ол лауазымынан кетіп, Гамбург, Вена және басқа қалаларды аралап, ақырында Кёстриц деген шағын ауылға қоныстанды. Бенданың ең маңызды еңбегі – неміс мелодрамасын дамыту, бұл Моцартқа әсер еткен музыкалық сахналық өнер түрі. 1774 жылы швейцариялық режиссер Абель Сейлердің театр труппасы Готаға келді, және Сейлер Бендаға «Ариадна на Наксос», «Медея» және «Пигмалион» сияқты бірнеше сәтті мелодрамалар жазуды тапсырды. «Ариадна на Наксос» әдетте оның ең жақсы туындысы саналады. 1775 жылы алғашқы қойылымда опера Германияда, содан кейін бүкіл Еуропада музыка сыншыларының жоғары бағасын алды, олар оның жаңалығына, әдемілігіне және шебер орындалуына назар аударды. Одан басқа, ол көптеген инструменталдық шығармалар, соның ішінде көптеген симфониялар, клавирлік сонаталар, клавирлік концерттер, скрипкалық концерттер, сондай-ақ триолық сонаталар, скрипкалық сонаталар мен флейталық сонаталар жазды. Бенда масондық ритуалдары үшін де музыка жазды. Бенда 73 жасында Саксе-Гота-Альтенбургтағы Кёстрицте қайтыс болды, өзінің ұлы Фридрих Людвиг Бенданы (1752–1796) қалдырды, ол отбасының музыкалық дәстүрін қысқа мерзімге жалғастырды, Гамбургте және кейін Мекленбургте музыка директоры болып қызмет етті, содан кейін Кёнигсбергте концертмейстер болды. Ол әкесінен бір жылдай кейін қайтыс болды. Бенданың до мажордағы клавесин концерті Apple Computer компаниясының 1989 жылғы Knowledge Navigator концепциялық бейнесінде пайда болды.