Қазба қалдықтарынан табылған жойылған динозаврлар туысы
Betasuchus
Betasuchus: Нидерландыда табылған жойылып кеткен динозаврлар туысы. Кейінгі Бор кезеңінде өмір сүрген, жалғыз емес құсты емес теропод. Палеонтологиялық жаңалықтар!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Бейтасух – кейінгі бор кезеңінде өмір сүрген теропод динозаврлар туысы. Бейтасух, Ортомерден басқа, Нидерландта табылған қалдықтар негізінде аталған жалғыз динозавр туысы және Маастрихт қабаттарында табылған жалғыз құс емес теропод.
Betasuchus is a genus of theropod dinosaur which lived during the Late Cretaceous Period. Betasuchus is, besides Orthomerus, the only dinosaur genus named from remains found in the Netherlands and the only non avian theropod found in the Maastrichtian Beds.
Ашылу
Оның холотипі BMNH 42997 (қазір NHM R 42997), оң жамбас сүйегінің бөлігі, ұзындығы 312 мм, Нидерландыда Маастрихтке жақын жерде табылған және бастапқыда 1883 жылы Гарри Сили мегалозаврдың жаңа түрі ретінде сипаттаған: М. bredai, қазіргі голланд биологы және геологы Джейкоб Гижбертус Самуэль ван Бреданың құрметіне, Тейлерс мұражайының директоры, ол 1820 және 1860 жылдар аралығында St Pietersberg қаласындағы әктас карьерінен бұл қазбаны тапқан. Ван Бреда өзі қазба жұмыстарын жүргізбеген, бірақ осы кезеңде таудағы бірнеше деңгейдегі туннельдерден тас қазған карьер жұмысшыларынан сатып алған; сондықтан, жалпы Маастрихт кезеңінен басқа, нақты уақытты анықтау мүмкін емес; алайда, бұл формациядан табылған барлық динозавр материалдары 67-66 миллион жылдық соңғы Маастрихт кезеңіне жатады. Жамбас сүйегінің тек жоғарғы бөлігі сақталған; дистальды бөлігінен шамамен сегіз сантиметр жоғалған, өйткені бұл сүйекті қамтитын әктас блогын кескен кезде екіге бөлінген. Басқа кесулер жамбас сүйегінің басына зақым келтірген. Бұл қазба оның жеке коллекциясының бөлігі болған, мұражайдың емес, және 1867 жылы қайтыс болғаннан кейін Британдық табиғи тарих мұражайына сатылған. 1892 жылы бельгиялық/голландиялық/неміс палеонтологы Йохан Казимир Убахс кейбір тістерді – ықтимал, мозазаврлардың тістерін – М. bredai-ге жатқызған. Мегалозавр бредэй 1883 жылы Маастрихт қабаттарынан табылған алғашқы құрлықтық омыртқалы жануар болды. 1926 жылы Фридрих фон Хуэне бұл қазбаны қайта қарап, оның Мегалозаврдан ерекшеленетін басқа туысқа жататындығын көрсетті – XIX ғасыр мен XX ғасырдың басында бұл «қалдық таксоны» болған, онда көптеген туыс емес етшіл динозаврлар біріктірілген. Фон Хуэне бұл қазбаның орнитомимозаврға тиесілі деп ойлаған және оған «Ornithomimidorum [sic] genus b» (лат. орнитомимидтер туысы b) деген уақытша атау берген, ол орнитомимидтерге қайта жатқызылған екі мегалозавр түрінің екіншісі болды, ал біріншісі – M. lonzeensis, «Ornithomimidorum genus a» деп аталды. «Ornithomimidorum» кейде қателікпен динозаврлар туысының атауы ретінде тізімделеді. Фон Хуэне 1932 жылы М. bredai түрін Betasuchus (немесе грекше «B крокодилі») деп атағанда осы атауға сілтеме жасаған. 2017 жылы оның ұзындығы 4 метр (13 фут) деп бағаланған.
Its fossil, holotype BMNH 42997 (now NHM R 42997), a part of a right femur, 312 mm long, was found in the Netherlands near Maastricht, and originally described as a new species of Megalosaurus in 1883 by Harry Seeley: M. bredai, honouring the late Dutch biologist and geologist Jacob Gijsbertus Samuël van Breda, a director of the Teylers Museum, who had collected the fossil at some time between 1820 and 1860 from the chalkstone quarry at the St Pietersberg. Van Breda did not excavate the remains himself but bought them from quarry workers who in this period dug stone from tunnels at several levels in the mountain; it is therefore impossible to determine the exact temporal horizon, apart from a general Maastrichtian; however all dinosaurian material from the formation that could be dated, stems from the latest Maastrichtian, 67 66 million years old. Only the top part of the femur has been conserved; of the distal end about eight centimetres are missing as the bone was cleanly cut in two when the chalk block containing it was sawed out. Other saw cuts damaged the head of the thigh bone. The fossil was part of his personal collection, not the museum's, and sold to the British Museum of Natural History after his death in 1867. In 1892 Belgian/Dutch/German paleontologist Johan Casimir Ubaghs referred some teeth — probably of mosasaurs — to M. bredai. Megalosaurus bredai was in 1883 the first terrestrial vertebrate named from Maastrichtian layers. A re evaluation of the fossil by Friedrich von Huene in 1926, however, showed that it came from a genus distinct from Megalosaurus — which in the nineteenth and early twentieth century was a "wastebin taxon" where many unrelated carnivorous dinosaurs were lumped together. Von Huene thought that the fossil actually belonged to an ornithomimosaur, and gave it the provisional designation "Ornithomimidorum [sic] genus b" (in Latin: genus b of the ornithomimids), being the second of two Megalosaurus species he was reallocating to Ornithomimidae, the first being M. lonzeensis as "Ornithomimidorum genus a". "Ornithomimidorum" is sometimes mistakenly listed as a dinosaur genus name. Von Huene referred to this designation when he formally renamed M. bredai in 1932, calling it Betasuchus (or "B crocodile" in Greek). In 2017 its length was estimated to be 4 meters (13 feet).
Филогения
Бетасух тек бір ғана толық емес жамбас сүйегі арқылы белгілі болғандықтан, оның басқа тероподтармен нақты байланысын анықтау қиынға соқты. 1972 жылы Дейл Расселл фон Хуэненің Бетасухтың орнитомимозавр екендігі туралы пікірін растады, бірақ бұл атауды nomen vanum деп санады: сәтсіз түзету. Кейбір зерттеушілер әлі де материалға сілтеме жасағанда Betasuchus орнына M. bredai қолданады. Дэвид Норман 1990 жылы Megalosaurus bredai-ді nomen dubium деп атады. Жан Ле Леуф пен Эрик Буффето 1991 жылы оның кішкентай абелизаурид екенін, Тараскозаврға жақын және оны номен дубиум деп санамауға жеткілікті екенін тұжырымдады: олар жамбас мойнының тарлығын, жамбас басының алға қарай бағытталмағанын, кіші трохантердің астындағы тесіктің немесе бұрыштың болмауын және алдыңғы бетінің тарлығын атап өтті. Бұдан өзге, төменгі жағында Карнотавр жамбас сүйегінің супракондилярлық қырына ұқсас ішкі қырдың басталуы байқалады. Олар орнитомимидтерге жатқызуға келіспеді, себебі төртінші трохантер жамбас сүйегінің артқы бөлігінде әлдеқайда жоғары орналасқан. 1997 жылы Карпентер, Расселл және Бэйрд Бетасухтың тираннозавроид Дриптозаврмен туыс екенін анықтады. 2004 жылы Тикоски мен Роу Тараскозаврды Абелизауроидтерге қосты.
Betasuchus is known only from a single incomplete femur, so its exact relationships with other theropods have been difficult to determine. In 1972 Dale Russell confirmed Von Huene's opinion that Betasuchus was an ornithomimosaurid, but also considered the name a nomen vanum: a failed emendation. Some workers in reference to the material still use M. bredai instead of Betasuchus. David Norman in 1990 listed Megalosaurus bredai as a nomen dubium. Jean le Loeuff and Eric Buffetaut in 1991 concluded it was a small abelisaurid, close to Tarascosaurus and that it was distinct enough not to consider it a nomen dubium: they mentioned a more narrow femoral neck, a lack of orientation of the femoral head towards the front, the lack of an opening, or foramen, under the lesser trochanter and that the anterior face is narrower. Furthermore, at the lower end the beginnings of an anterointernal crest are visible, seeming to be homologous to the supracondylar crest of the femur of Carnotaurus. They rejected the placement within Ornithomimidae, partly because of the much higher position of the fourth trochanter on the back of the femur. In 1997 Betasuchus was concluded by Carpenter, Russell and Baird to be related to Dryptosaurus, a tyrannosauroid. In 2004 Tykoski and Rowe placed Tarascosaurus within the Abelisauroidea.