Кіріспе

Кешік сатыдағы протоцератопсид динозаврлар туысы.

Бревицератопс ("қысқа мүйізді бет" деген мағына береді) – қазіргі Монголиядағы Барун Гойот формациясында, Кешік сатысында өмір сүрген протоцератопсид динозаврлар туысы.

Ашылуы және атауы

Алғашқы қазбалар 1960 жылдары поляк экспедициясы Гоби шөлінің Немегт алабында табылған. Бұл үлгілерді алғаш рет Тереза Марянская мен Халска Осмольская 1975 жылы сипаттады және оны Protoceratops kozlowskii екінші түрі деп атады, бұл атау поляк палеонтологы Роман Козловскийді құрметтеу үшін берілген. ZPAL MgD I/117 голотипі Кампань дәуірінің соңғы кезеңіне жататын Барун Гойот формациясының Кулсан жерінде табылды. Ол жарым-жартылай дамыған жасөспірімнің бас сүйегі және дене қаңқасынан тұрады. Hermiin Tsav және Khulsan жерлерінен тағы үлгілер табылды: MgD I/116, кішкентай жасөспірімнің бас сүйегі мен төменгі жақ сүйегі; MgD I/118, жасөспірімнің дене қаңқасының фрагменттері және төменгі жақ сүйегі; MgD I/119, тіс сүйегі және үш жүйке доғасы; MgD I/20, екі тіс сүйегі және шашыраңқы тістер; MgD I/21, жасөспірімнің төрт тісі бар жоғарғы жақ сүйегінің фрагменті; және MgD I/22, тістер. Hermiin Tsav табылдырылған материалдары Bagaceratops-қа өте ұқсас екендігі анықталды, бұл Breviceratops-тың даму кезеңі және осы протоцератопсидтің синонимі болуы мүмкін деген ұсынысқа әкелді. Алайда, Кулсаннан табылған голотипте примитивті премаксилляр тістері бар, бұл Bagaceratops-тың дамыған морфологиясына қайшы келеді. Осы аталған үлгілердің көпшілігі Bagaceratops-қа жататын болып қайта анықталды, ал Breviceratops қазір тек голотиппен, ZPAL MgD I/117 нөмірімен шектелген.

Сипаттама

Брейвицератопстың бас сүйегі примитивті және туынды белгілерді біріктірген, мысалы, премаксилляр тістері (олар Protoceratops andrewsi-мен де ортақ) және анторбитальді фенстра (олар Bagaceratops-пен де ортақ), көз ұясының алдында орналасқан тесік. Бұл тесік Багацератопстан тар немесе түзу пішінмен ерекшеленді. Брейвицератопстың бас сүйегі орташа айқын мойын қалқасымен аяқталады, ол және -мен қалыптасқан, бұл протоцератопсидтер мен жалпы цератопстардың ортақ белгісі.

Жіктеу

Брейвицератопс - қыша дәуірінде Солтүстік Америка мен Азияда гүлдеген, қауырсынға ұқсас мүңкөздері бар шөп жейтін динозаврлар тобы - Ceratopsia-ның бір өкілі болды. 2019 жылы Лукаш Чепинский оны Protoceratopsidae тұқымдастығына жатқызды, онда Bagaceratops және Protoceratops жақын туыстар болып саналады. Чепинский ұсынған Protoceratopsidae тұқымдастығының қарым-қатынастары төменде келтірілген: