Кіріспе

Британдық физик

Дудделлдің құрылғылары. Жоғарғы сол жақта: май ваннасындағы айнасы бар Дудделлдің қозғалмалы катушкалы осциллографы. Жоғарғы ортада: Дудделл осциллографымен қолданылатын айналмалы жапқыш және жылжымалы айна жиынтығы, толқын пішінінің жанына уақыт белгілерін қою үшін. Жоғарғы оң жақта: толқын пішінін жазуға арналған жылжымалы кинокамера. Төменде: жоғары кернеулі тізбек ажыратылғанда, коммутатор контактілерінде пайда болатын ұшқындарды жазатын фильм. Уильям Дю Бойс Дудделл (1 шілде 1872, Кенсингтон, Лондон – 4 қараша 1917, Уандсворт, Лондон) – ағылшын физигі және электр инженері. Оның өнертабыстарының ішінде қозғалмалы катушкалы осциллограф бар. Төрт жасында ол ойыншық тышқанды сағат механизмімен біріктіріп, автомат құрастырды. Оның кіші әпкесі Глэдис Дудделл теннисші болған. Дудделл Англия мен Францияда жеке білім алып, стипендиялар арқылы беделді City & Guilds мектептерінде жылдам өрледі. Ол 45 жасында қайтыс болды.

Дадделлдің "жырлау доғасы"

Жарық шамдары ойлап табылғанға дейін, көшелерді жарықтандыру үшін доға шамдары қолданылды. Олар екі көміртек электроды арасындағы электр доғасын пайдаланып жарық шығарды. Бұл шамдар көбінесе естілетін гуіл, сызыл немесе тіпті ұлығу дыбыстарын тудыратын. 1899 жылы Лондон Орталық техникалық колледжінде Уильям Айртонның студенті болған Дадделлге Айртон осы мәселені зерттеуді тапсырды. Дыбыстар доғаның теріс кедергісінен туындаған ток тұрақсыздығынан пайда болды. Дадделл индуктор мен конденсатордан тұратын резонаторлық тізбекті доғаға қосты. және плазма динамиктері. Бұл құбылысты алғаш рет ол ашпаса да, Герман Теодор Симон 1898 жылы жариялаған болатын. Дадделлдің тізбегі аудио жиіліктерімен шектелген. Алайда, Дания физиктері Вальдемар Пульсен және П.О. Педерсен Дадделлдің осцилляторының жиілігін радио диапазонына дейін арттыра алды және 1902 жылы үздіксіз толқындарды тудыратын алғашқы таратушы – Пульсен доғалы радио таратушысын патенттеді. 1906 және 1911 жылдары ол Корольдік институттың Рождество лекциясында қашықтан сигнал беру және қазіргі заманғы электр энергиясы тақырыбында дәріс оқуға шақырылды.