Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Құрып кеткен динозаврлар туысы
Extinct genus of dinosaurs
Валдораптор (Valdoraptor) ("Уилден тонаушысы" деген мағынада) – ерте бор дәуіріне жататын теропод динозаврының туысы. Оның қазба қалдықтары Англияда табылған. Бұл туыс тек қана аяқ сүйектерінен ғана белгілі. Голотипі, BMNH R2559 (Оуэн бұрыс айтып BMNH R2556 деп атаған), Кукфилдке жақын жерде, кеш Валангиан кезеңіне жататын Тунбридж Уэллс құмды формациясының қабаттарынан табылды. Үлгінің жоғарғы және төменгі бөліктерінің кейбір бөліктері жоғалған. Сақталған ұзындығы болса, шамамен ұзындығы болады. Бұл туыс палеонтологиялық тұрғыдан маңызды, себебі Англиядан табылган алғашқы орнитомимозавр үлгісі болып табылады және орнитомимозаврлардың ең ерте кездесуін көрсетеді.
Valdoraptor (meaning "Wealden plunderer") is a genus of theropod dinosaur from the Early Cretaceous. Its fossils were found in England. It is known only from bones of the feet. The holotype, BMNH R2559 (incorrectly given by Owen as BMNH R2556), was found near Cuckfield in layers of the Tunbridge Wells Sand Formation dating from the late Valanginian. The specimen is damaged lacking parts of the upper and lower ends. It has a conserved length of and an estimated length of This genus is paleontologically significant for being the first ornithomimosaur specimen known from England and represents the earliest record of ornithomimosaurs.
Ашылу
1858 жылы Ричард Оуэн Британдық табиғи тарих мұражайының коллекциясынан үш метатарсалдан – аяқ сүйектерінен – тұратын қазбаны, оның өлшемі мен сүйек құрылысына байланысты, шөп жейтін динозаврлар туысы Hylaeosaurus-қа жатқызды. Оуэн сүйектердің литографиясын жасады, ол айнадағы бейнедей болды: шындығында олар сол аяқтан болса да, оң аяқтан шыққандай көрінді. 1881 жылға қарай Джон Уитакер Хулк бұл үлгінің ет жейтін тероподтың аяғынан екенін анықтады. 1888 жылы Ричард Лайдеккер бұл үлгіні Megalosaurus dunkeri түріне жатқызды, бірақ 1889 жылы одан да күшті құрылысы болғандықтан, оған бөлек түр берді: Megalosaurus oweni. Түр атауы Оуэннің құрметіне берілді. Лайдеккер 1858 жылғы суреттен алданып, оның оң аяқ екенін ойлады. Ол сондай-ақ оның төрт метатарсалы бар екенін дұрыс түсінбеді, бұл қателік бір ғасырдан астам уақыт бойы қайталанды. Лайдеккер осы түрге бірнеше басқа аяқ үлгілерін жатқызды: BMNH 2574, 2661 және 2680 – бірдей стратиграфиялық горизонттан, сондай-ақ Гастингс маңындағы Холлингтон карьеріндегі Wadhurst Clay формациясынан табылған BMNH R604d және BMNH R1525.
In 1858 Richard Owen referred a fossil consisting of a set of three metatarsals, foot bones, part of the collection of the British Museum of Natural History, to the herbivorous dinosaur genus Hylaeosaurus because of its size and bone texture. Owen had a lithograph made of the bones that gave a mirrored image: although they were in fact from the left foot, it now seemed they were from the right foot. By 1881 John Whitaker Hulke had recognised that the specimen represented a foot from a carnivorous theropod. In 1888 Richard Lydekker referred the specimen to the theropod species Megalosaurus dunkeri but in 1889 he named a separate species for it because of the more robust build: Megalosaurus oweni. The specific name honours Owen. Lydekker was deceived by the 1858 illustration into thinking that it was the right foot. He also incorrectly assumed it had four metatarsals, a mistake repeated for over a century. Lydekker referred several other foot specimens to the species: BMNH 2574, 2661 and 2680 from the same stratigraphic horizon, and also BMNH R604d and BMNH R1525, uncovered from the earlier Wadhurst Clay Formation in the Hollington Quarry near Hastings.
Жіктеу
Алғашында Мегалозаврдың бір түрі ретінде жіктеліп, 1923 жылы Фридрих фон Хуэне осы түрді Альтиспинаксқа жатқызды, нәтижесінде Альтипсинакс oweni комбинациясы пайда болды. 1991 жылы Джордж Ольшевский түрді жаңа туысқа, Валдорапторға, қосты, оның типтік түрін Мегалозавр oweni-ден Валдораптор oweni деп өзгертіп атады. Туыс атауы латын тілінен алынған Валдус, "Уилден", Уилден тобына сілтеме жасайды, және raptor, "тоналған". Кейіннен бұл түрдің Неовенатор немесе Эотираннуспен бірдей екендігі ұсынылды; сондай-ақ ол nomen dubium деп есептелді. Алайда, Даррен Найш 2007 жылы үлгіде екі ерекше туынды белгі немесе аутапоморфия бар деген қорытынды жасады, атап айтқанда екінші метатарсал орталық және бүйірлік жағынан қысылған және айқын дорсолатеральды қырқаға ие. Бұл белгілер оның жарамды таксон екенін және Неовенатор мен Эотираннустан ерекшеленетінін көрсетеді. Ольшевский Валдорапторды Allosauridae тұқымдастығына жатқызды, бірақ 2007 жылы Найш Tetanurae-ден гөрі дәлірек анықтау мүмкін емес екенін мәлімдеді. 2014 жылғы қайта қарау Валдораптордың ең ерте белгілі орнитомимозаврлардың бірі екенін және Текокоэлурдың кіші синонимі болуы мүмкін екенін көрсетті.
Though originally classified as a species of Megalosaurus, in 1923 Friedrich von Huene assigned the species to Altispinax, making the combination Altipsinax oweni. In 1991 George Olshevsky placed the species in a new genus, Valdoraptor, renaming its type species Megalosaurus oweni into Valdoraptor oweni. The generic name is derived from Latin Valdus, "Wealden", referring to the Wealden Group, and raptor, "plunderer". The species has since been suggested to be identical to either Neovenator or Eotyrannus; it has also been held to be a nomen dubium. However, Darren Naish in 2007 concluded that the specimen showed two unique derived traits or autapomorphies, in that the second metatarsal is both mediolaterally compressed and features a prominent dorsolateral ridge. These traits imply it is a valid taxon and different from Neovenator and Eotyrannus. Olshevsky assigned Valdoraptor to the Allosauridae but Naish in 2007 stated that no more precise determination was possible than the more general Tetanurae. A 2014 re evaluation found that Valdoraptor was likely one of the oldest known ornithomimosaurs, and a possible junior synonym of Thecocoelurus.