Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістан мен Қытай арасындағы тау асуы
Пакистан мен Қытай арасындағы жол
Mountain pass between India and China
road between Pakistan and China
Қаракорум асуы – Қаракорум жотасындағы Үндістан мен Қытай арасындағы тау асуы. Бұл Тарим алабындағы Лейх пен Ярқанд арасындағы ежелгі керуен жолындағы ең биік асу. "Қаракорум" сөзі моңғол тілінде "қара қиыршық тас" деген мағынаны білдіреді. Тарихи тұрғыдан алғанда, асудың жоғары биіктігі және жемшөптің жетіспеуі сансыз жүк көліктік жануарларының өліміне себеп болды, ал жол бойында қаңқалардың көптеп кездесуімен әйгілі болды. Асуға жақындағанда өсімдік жамылғысы дерлік жоқ. Асудан оңтүстіске қарай саяхаттау келесі үш күн бойы шөл даласы – Депсанг жазымен жүруді қамтиды. Солтүстікке қарай жер біршама аз шөлді және саяхатшылар Қарақаш өзенінің жоғарғы аңғарындағы Шахидулла немесе Хаидулла маңындағы жасыл жайылымдарға жету үшін салыстырмалы түрде оңай және төменгі Сугет Даван (немесе Сугет асуы) арқылы өтуді қамтиды. Асу екі таудың арасындағы қуысқа орналасқан және шамамен ені бар. Бұл жерде өсімдіктер мен мұздықтар жоқ, және желдің күшінен қар жиналмайды. Ауа температурасы төмен, жиі қатты жел соғады, қарлы борандар жиі болады, және биіктік салдарынан денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін. Осының бәріне қарамастан, Қаракорум асуы екі жағынан да біртіндеп көтерілуіне және жылдың көп бөлігінде жазғы қар мен мұздың болмауына байланысты салыстырмалы түрде оңай деп есептелді. Осы себепті, асу жыл бойы ашық болды. Асу арқылы автомобиль жолы жоқ, және қазіргі уақытта асу барлық көлік түрлері үшін жабық.
The Karakoram Pass is a mountain pass between India and China in the Karakoram Range. It is the highest pass on the ancient caravan route between Leh in Ladakh and Yarkand in the Tarim Basin. 'Karakoram' literally means 'Black Gravel' in Mongolic. Historically, the high altitude of the pass and the lack of fodder were responsible for the deaths of countless pack animals while the route was notorious for the trail of bones strewn along the way. There is an almost total absence of vegetation on the approaches to the pass. Travelling south from the pass involved three days' march across the barren Depsang Plains at about To the north, the country was somewhat less desolate and involved travellers crossing the relatively easy and lower Suget Dawan (or Suget Pass) before reaching the lush grazing grounds around Shahidullah or Xaidulla in the upper valley of the Karakash River. The pass is in a saddle between two mountains and about wide. There is no vegetation or icecap and it is generally free of snow due to the winds. Temperatures are low, there are often very high winds, blizzards are frequent, and the extreme altitude often took its toll. In spite of all this, the Karakoram Pass was considered a relatively easy pass due to the gradual ascent on both sides, and lack of summer snow and ice much of the year. Consequently, the pass was open throughout most of the year. There is no motorable road across the pass, and the pass currently remains closed to all traffic.
Геосаяси мәселелер
Қаракорум асуы Үндістанның Ладакх одақтық аумағы мен Қытайдың Синьцзян автономиялық аймағы арасындағы шекарада орналасқан. Ол сонымен қатар, Пакистан мен Үндістан арасындағы Сиачен мұзылы аймағын бақылаудағы дауға маңызды географиялық рөл атқарады, бұл асудың оңтүстік-батысында орналасқан. Бұл аймақ 1984 жылдан бері Үндістанның бақылауында (қазіргі уақытта Ладакх одақтық аумағының бір бөлігі ретінде басқарылады). Бұл жағдай 1972 жылы Үндістан мен Пәкістан арасында қол қойылған Симла келісімінен туындады, онда атысты тоқтату желісінің соңынан Қытай шекарасына дейінгі соңғы бөлігі нақты көрсетілмеген. 1963 жылғы Қытай мен Пәкістан арасындағы Транс-Қаракорум жолы туралы келісімде Қаракорум асуындағы Қытай-Үндістан-Пәкістан үшбұрышты шекарасы туралы мәлімделген, бірақ Үндістан бұл келісімге де, ешқандай үшбұрышты келісімге де қатысушы болған жоқ. Қазіргі де-факто үштік нүкте Сиачен Музтагтың Индира Кол маңында, асудан шамамен 100 км батысқа қарай орналасқан, мұнда Үндістан мен Пәкістан күштері арасындағы нақты жағдай сызығы Қытаймен шекараға қосылады.
The Karakoram pass falls on the boundary between India's union territory of Ladakh and China's Xinjiang autonomous region. It also plays a major geographic role in the dispute between Pakistan and India over control of the Siachen Glacier area immediately to the southwest of the pass. This area has been under control of India (currently administered as part of the union territory of Ladakh) since 1984. This situation arose from the Simla Agreement, signed in 1972 between India and Pakistan, when the treaty failed to specify the last or so of the cease fire line from the end of the Line of Control to the border with China. A potential China India Pakistan tripoint at Karakoram Pass is referenced in a 1963 boundary treaty between China and Pakistan concerning the Trans Karakoram Tract, but India was not party to that treaty nor any tripoint agreement. The current de facto tripoint is about 100 km west of the pass near Indira Col in the Siachen Muztagh, where the Actual Ground Position Line between Indian and Pakistani forces meets the border with China.
Ресурстар
Шмидт, Джереми. Гималай жолы: Тибет, Непал, Қытай, Үндістан және Пәкістанның жоталы аймақтарында жеті ай. 1991 жыл. "Таушылар кітаптары", Сиэтл.
Schmidt, Jeremy. Himalayan Passage: Seven Months in the High country of Tibet, Nepal, China, India & Pakistan. 1991. The Mountaineers Books, Seattle.