Кіріспе

Австрияда туған дирижер Уолтер Веллер (30 қараша 1939 – 14 маусым 2015) – австриялық дирижер және классикалық скрипкашы. Ол жылдар бойы көптеген жазбалар жасады, жеке струнный квартетін құрды және бірнеше танымал оркестрлер мен операларды жетекшілік етті немесе бірлесіп жетекшілік етті. Веллер өмірі бойында көптеген сыйлықтарға ие болды.

Өмір

Веллер Австрияның Вена қаласында дүниеге келді. Ол алты жасында скрипка сабақтарын бастады. Вена музыка жоғары мектебінде оқыды және алғаш рет скрипкадағы шеберлігімен танылды. Оның әкесі, сондай-ақ Уолтер Веллер атанған, Вена филармониясының скрипкашысы болған. 17 жасында Веллер Вена филармониясы мен Вена мемлекеттік опера оркестрінің құрамына қабылданды. 1961 жылы, 22 жасында, Вилли Босковскиймен бірге Вена филармониясының бірлескен концертмейстері болды және осы лауазымда 11 жыл қызмет етті. Оркестрді басқарумен қатар, Веллер 1958 жылдан 1969 жылға дейін өзінің струнный квартетін – Веллер квартетін құрып, жетекшілік етті. 1966 жылы Элизабет Самойлға үйленді, олардың бір ұлы болды. Веллер дирижерлік жолын 1966 жылы Карл Бёмнің орнын ауыстырудан бастады. 1969 жылы Вена мемлекеттік операсында «Die Entführung aus dem Serail» операсын қойып, дирижерлік дебютін жасады. Кейін ол 1971–1972 жылдары Германияның Дуйсбург қаласында Generalmusikdirektor (GMD) қызметін атқарды. 1975 жылдан 1978 жылға дейін Нидерөстрейх тонкюнстлер оркестрінің бас дирижері болды. 2010 жылы Тронхейм симфониялық оркестрінің тұңғыш құрметті дирижері атанды. Сонымен қатар, Штутгарт филармониясының лауреат дирижері және Валенсия оркестрінің директордың орынбасары болды. Ұлыбританияда Веллер бірнеше бас дирижерлік қызметтерді атқарды. 1977 жылдан 1980 жылға дейін Ливерпульдің Корольдік филармониясының бас дирижері болды. Содан кейін 1980 жылдан 1986 жылға дейін Корольдік филармония оркестрінің де бас дирижері қызметін атқарды. 1992 жылы Шотландия Ұлттық оркестрінің бас дирижері болып тағайындалды және сол кезде оркестр музыканттары мен басшылық арасындағы шиеленісті қарым-қатынасты реттеуге көмектесті. 1997 жылға дейін SNO-ның бас дирижері болды, ал кейіннен оркестрдің құрметті дирижері атанды.

Жазбалар

Веллердің жазбаларына Fuga Libera, Decca, EMI, Ars Musici, Collins Classics, Camerata Tokyo және Chandos Records компанияларымен жасаған жұмыстары кіреді. Веллер квартетінің Decca Records үшін жасаған жазбаларында Хайднның толық Op. 33 шығармасы, Моцарт, Бетховен, Брамс, Берг және Шостаковичтің туындылары бар. Веллер дирижер ретінде алғашқы жазбасын Швейцария Романдық оркестрімен Шостаковичтің №1 және №9 симфонияларын орындау арқылы жасады. Оның Бетховен, Мендельсон және Прокофьев симфониялық циклдерінің жазбалары ұзақ жылдар бойы LP және CD форматтарында қолжетімді болып келді.

Тану

Веллер 1998 жылы Австрия Республикасына қызметтері үшін күміспен Құрмет орденімен марапатталды. Ол сонымен қатар Зальцбургтегі Моцарт орындаушылар сыйлығының иегері атанды. Венада оған "Алтын Бетховен медалі" табысталды. Шотландия банкі Веллердің портретін 50 фунттық арнайы банкнотаға басып шығарды.