Кіріспе

Галлоуэй-Моват синдромы – өте сирек кездесетін аутосомалық рецессивті генетикалық ауру, көкек безінің ісігі, микроцефалия және нефротикалық синдром сияқты әртүрлі ерекшеліктерден тұрады.

Себеп

Галлоуэй-Моват синдромының нақты генетикалық ақауы әлі анықталған жоқ. Дегенмен, нефрин, альфа-актинин 4 және подоцин сияқты подцит ақуыздарындағы мутациялар протеинуриямен және нефротикалық синдроммен байланысты. Галлоуэй-Моват синдромында синаптоподин, GLEPP1 және нефриннің экспрессиясы төмендегені байқалады, бірақ бұл протеинурияның салдарынан туындаған екіншілік құбылыс, және Галлоуэй-Моват синдромында мутацияланған ақуыздар емес. Биохимиялық зақым Киназа, эндопептидаза және кішкентай мөлшерлі басқа да ақуыздар (KEOPS)/эндопептидазаға ұқсас және транскрипцияланған хроматинге (EKC) (KEOPS/EKC) байланысты киназа кешенінде деп саналады. Осы синдромның 37 жағдайындағы гендердің тізбегін зерттеу OSGEP, TP53RK, TPRKB және LAGE3 гендерінде мутациялар табылды, олардың барлығы KEOPS кешеніндегі кішібірліктерді кодтайды. Бұл кешеннің мүшелері бактерияларда, археяларда және эукариоттарда кездеседі және жоғары сақталған. Бұл кешеннің функциясы әлі зерттелуде. Бұл жағдайдағы биохимиялық зақым АНН типіндегі тРНК жолындағы аденозиннің 37-ші орнындағы N6 треонил карбамойлануында болып көрінеді. Бұл жол екі тізбектей әрекет ететін ферменттер – YRDC және OSGEP-ті пайдаланады. Бұл гендердегі мутациялар осы синдромға алып келеді.

Генетика

Галлоуэй-Моват синдромы көбінесе аутосомалық рецессивті ауру болып табылады, яғни бұл ауруға жауапты ақаулы ген аутосомада орналасқан және аурумен туу үшін ақаулы геннің екі көшірмесі қажет (әр ата-анадан біреуі мұраға алынады). Аутосомалық рецессивті ауруы бар адамның ата-анасы екеуі де ақаулы геннің бір көшірмесін алып жүреді, бірақ көбінесе аурудың ешқандай белгісі мен симптомы болмайды. Галлоуэй-Моват синдромының клиникалық көріністеріне бірнеше ген (2020 жылдың қазан айына дейін 10 ген) себеп болады. Галлоуэй-Моват синдромының Х-хромосомаға байланысты мұрағалуымен байланысты LAGE3 деген бір ген бар.