Кіріспе

Ертедегі радио толқын детекторы

Магниттік детектор немесе Маркони магниттік детекторы, кейде "Мэгги" деп аталатын, 20-шы ғасырдың басында сымсыз телеграфия дәуірінде Морзе кодын қабылдау үшін қолданылған алғашқы радио қабылдағыштардың бірі болған радио толқын детекторы. 1902 жылы радио пионері Гульельмо Маркони, 1895 жылы Жаңа Зеландия физигі Эрнест Резерфорд ойлап тапқан әдіс негізінде жасаған бұл детектор 1912 жылға дейін Марконидің сымсыз станцияларында қолданылды, содан кейін вакуумдық түтіктермен алмастырылды. Оның сенімділігі мен дірілге төзімділігі арқасында кемелерде кеңінен қолданылды. Магниттік детектор RMS "Титаник" кемесінің радио бөлмесіндегі сымсыз құралдардың бір бөлігі болды және 1912 жылғы 15 сәуірде кеме суға батқан кезде көмек шақыру үшін пайдаланылды.

Тарих

Радионың алғашқы үш онжылдығында (1886-1916) қолданылған алғашқы оттық радио хабар таратушылар дыбысты (үн) бере алмады, оның орнына сымсыз телеграфия арқылы ақпарат таратты; оператор хабар таратушыны телеграф кілтімен қосып-өшіріп, радио толқындарының импульстарын жасап, Морзе кодімен мәтіндік хабарламаларды жіберді. Сондықтан сол кездегі радио қабылдау құрылғылары қазіргі заманғы қабылдағыштар сияқты радио толқындарын үнге айналдырмады, тек радио сигналының болуын немесе болмауын анықтады. Мұны істейтін құрылғы детектор деп аталды. Ең алғашқы кеңінен қолданылатын детектор 1890 жылы ойлап табылған когерьер болды. Когерьер өте нашар детектор, сезімтал емес және импульстік шуға байланысты қате оқылымдарға бейім болды, бұл жақсы радио толқын детекторларын табуға көптеген зерттеулерді ынталандырды. Эрнест Резерфорд алғаш рет 1896 жылы темірдің гистерезисін пайдаланып, ине тігізгіштің айналасындағы катушка арқылы радиосигнал өткенде Герц толқындарын анықтады, бірақ ине тігізгішті қайта магниттеу қажет болды, сондықтан бұл үздіксіз детектор ретінде қолдануға жарамсыз болды. Бұл тип тек магнит өрісінің магнит полюстері темірден өткенде сезімтал болды. 1902 жылдың желтоқсанында Атланттық мұхиты арқылы радиобайланыс эксперименттері кезінде Маркони когерьердің өте сенімсіз және алыс қашықтықтан берілетін өте әлсіз радиосигналдарды анықтау үшін жеткіліксіз сезімтал екенін анықтады. Осы қажеттілік оны магниттік детекторды жасауға итермеледі. Маркони тұрақты магниттер мен катушкалардың басында өтетін сағаттық механизммен қоздырылатын қозғалмалы темір жолақтың тиімдірек конфигурациясын ойлап тапты, нәтижесінде үздіксіз түрде магниттенуі өзгеретін темірдің тұрақты жеткізілімі пайда болды, демек, үздіксіз сезімталдық (Резерфорд өзі де осы конфигурацияны ойлап тапқанын мәлімдеді). Бұл темірдегі Баркхаузен эффектісіне байланысты Баркхаузен шуы болды. Техникалық тұрғыдан алғанда, жұмыс істеу үшін бірнеше маңызды шарттар қажет. Темір жолақтағы тұрақты магниттердің магнит өрісінің күші радиожиіліктік қоздыру катушкасының тудыратын өрісінің күшімен шамалас болуы керек, бұл радиожиіліктік сигналдың темірдің шекті гистерезисін (көзетушілігін) басып өтуіне мүмкіндік береді. Сондай-ақ, радиосигналды жеткізетін тюнердің кедерісі қоздыру катушкасының төмен кедерісімен сәйкес келуі керек, бұл тюнердің арнайы конструкциясын қажет етеді. Телефондық құлақтың кедерісі аудио қабылдағыш катушкасының кедерісімен шамалас болуы керек, ол бірнеше жүз Омды құрайды. Темір жолақ секундына бірнеше миллиметр жылдамдықпен қозғалады. Магниттік детектор сол кездегі кең таралған когерлерге қарағанда әлдеқайда сезімтал болды, бірақ 1912 жылдан бастап оны алмастыра бастаған Флеминг клапаны сияқты сезімтал емес еді. J. C. Hawkhead (H. M. Dowsett қайта қараған екінші басылымы) жазған сымсыз телеграфшылар үшін техникалық нұсқаулық кітабының 175-бетінде Марконидің магниттік детекторын пайдалану және күтіп ұстау жөніндегі егжей-тегжейлі нұсқаулар мен ерекшеліктер келтірілген.