Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Блэндингстегі қылмыс толқыны" – П. Г. Вудхаус жазған қысқа әңгіме, ол алғаш рет АҚШ-та екі бөлімге бөлініп, 1936 жылғы 10 және 17 қазанда шыққан Saturday Evening Post басылымында, ал Ұлыбританияда 1937 жылғы қаңтарда Strand журналында ("Блэндингстегі қылмыс толқыны" деген атпен) жарияланды. Ол Lord Emsworth and Others (1937) жинағына қосылды және сол жинақтың АҚШ-тағы нұсқасына ат берді. Бұл әңгіме 1914 жылғы қазан айында Strand журналында және сол айда McClure's журналында жарық көрген "Импульстік жаратылыстар" атты бұрынғы туындының қайта жазылған нұсқасы еді. "Блэндингстегі қылмыс толқыны" Лорд Эмсворттың үйі – Блэндингс сарайында өтеді және бірнеше қайта оралатын кейіпкерлерді қамтиды.
"The Crime Wave at Blandings" is a short story by P. G. Wodehouse that first appeared in the United States in two parts, in the October 10 and October 17, 1936 editions of the Saturday Evening Post, and in the United Kingdom in the January 1937 issue of the Strand (as "Crime Wave at Blandings"). It was included in the collection Lord Emsworth and Others (1937), and provided the title to the U. S. equivalent of that collection. The story was a rewritten version of an older piece, entitled "Creatures of Impulse", which had appeared in the Strand in October 1914, and in the U. S. in McClure's that same month. "The Crime Wave at Blandings" is set at Blandings Castle, home of Lord Emsworth, and features several other recurring characters.
Сюжет
Лорд Эмсворттың әпкесі, леди Констанс, Эмсворттың немересі Джорджты жазғы демалыс кезінде бақылауда ұстау үшін оған жетекші қажет деп шешті және Эмсворттың бұрынғы хатшысы Руперт Бакстерді таңдады. Эмсворт Констанстың өзінің басқарушы және жағымсыз Бакстерді қайтадан хатшылыққа орналастыруға тырысып жатыр деп уайымдайды. Жазғы демалыста оқудан бас тартқан Джордж Бакстерді ұнатпайды, ал Эмсворт Джорджға көңіл жасайды. Сонымен қатар, лорд Эмсворттың қызы Джейн Джордж Аберкромбиге күйеуге шығуға келісім берді. Констанс Аберкромбидің ақшасы мен жұмысы болмағандықтан оған қарсы, Джейннің басқа біреуге үйленуін қалайды. Лорд Эмсворт бұрын Аберкромбиге Блэндингс жер басқарушысы лауазымын беруге келіскен, бірақ Констанс Эмсвортты ұсыныстан бас тартуға итермелейді, ол тек жалғыз қалғысы келеді, сонда ғана "Шошқа күтімі" туралы Уиффлді оқи алады. Бұл Джейнді алаңдатады. Қызметші Бич Эмсвортқа пневматикалық қару мен оқ-дәрі әкеледі. Жасы Джорджтан пневматикалық қару леди Констанстың бұйрығымен алынып қойылған. Джордж Бакстердің аяқ киімін байлап тұрғанда, оның шалбарына атып, жарақаттады. Эмсворт тағы да Джорджға көңіл жасайды. Ол өзінің жастығындағы әпкесі Джулияның гувернанткасын ату үшін пневматикалық қаруын қарыз алғанын еске алады, ал Бич өзінің жастығында да пневматикалық қаруы болғанын айтады. Кейінірек Эмсворт Бакстерді сыртта темекіні жинап жатқанда көреді. Балалық шағындағы естеліктеріне ерік беріп, Эмсворт терезенің арқылы Бакстерді пневматикалық қарумен атып жаралайды. Бакстер ашуланып бөлмеге кіреді, Джордж оны тағы да атып жатыр деп ойлайды. Бірақ Констанс Эмсворттың Бакстерді атқанын күдіктенеді. Джейн Эмсворттың Бакстерді атқанын көріп, ол Аберкромбиге жер басқарушысы лауазымын беру туралы хат жазбаса, Констансқа айтамын деп қорқытады. Эмсворт оның орнына хат жазады. Бакстер олардың әңгімесін естіп, Эмсворттың оны атқанын біледі. Бакстер Констансқа айтпауы үшін Эмсворт оған бұрынғы хатшылық лауазымын ұсынады, Бакстер қуана қабылдайды. Бірақ Бич кейін Бакстердің жұмыстан бас тартып, Блэндингстен кететінін жазған хатын әкеледі. Эмсворт Бакстер Констансқа бәрін айта қояды деп қорқады, ал Джейн оған Бакстердің айтқандарын жоққа шығаруға кеңес береді. Сонымен қатар Бич отставкаға кететінін жариялайды. Констанс Бичті Джорджтың пневматикалық қаруымен импульстіқ түрде атқанын мойындайды. Эмсворт Джулияның гувернантканы атқанын есіне түсірсе де, шындығында бұл Констанс жасаған. Эмсворт өзінің таптырмас қызметшісінің отставкаға кетуіне алаңдайды, бірақ Констанс енді оны айыптамайтынына қуанышты. Констанстың алдында Бакстер Эмсвортты өзін атқанын айыптайды, бірақ Эмсворт оны жоққа шығарады және Эмсворт оны екінші рет атқанша хатшылыққа оралуға дайын екенін айтады, бірақ Эмсворт оны бір рет ғана атқан. Констанс Бакстердің қалуын қалайды, бірақ Эмсворт Бакстердің кететінін, ал Джейннің Аберкромбиге үйленетінін талап етеді. Бич Эмсвортқа ол импульстіқ әрекет етіп, Бакстерді атқанын (бірақ Бакстер Эмсворт оны қайта атқанын қателесіп ойлаған) айтады. Ол Констанс үшін отставкаға кетпейді және оның атуы сәтсіз болғанын айтады. Эмсворт Бичті Бакстер кетіп бара жатқанын айтып, қалуға көндіреді және Бакстерді терезенің арқылы тағы да атып, нысанасын сынап көруге шешім қабылдайды. Бакстер айқайлап, мотоциклімен кетеді. Бич Эмсворттың табысына арнап портвейн тостығын көтереді.
Lord Emsworth's sister, Lady Constance, has decided that Emsworth's grandson George needs a tutor to keep him in line over the summer holidays and chooses Rupert Baxter, Emsworth's former secretary. Emsworth is worried that Constance is trying to get the controlling and unpleasant Baxter reinstated as his secretary. George, who does not want to be tutored during the summer holidays, dislikes Baxter, and Emsworth sympathizes with George. Meanwhile, Lord Emsworth's niece Jane is engaged to George Abercrombie. Constance disapproves since Abercrombie does not have money or a job, and wants Jane to marry someone else. Lord Emsworth previously agreed to give Abercrombie the position of land agent at Blandings, but Constance pushes Emsworth, who just wants to be left alone so he can read Whiffle on The Care Of The Pig, to rescind the job offer. This dismays Jane. The butler Beach brings an airgun and a box of ammunition to Emsworth. The gun was confiscated from young George on Lady Constance's instructions. George shot Baxter in the seat of the trousers while Baxter was tying his shoes. Emsworth again sympathizes with George. He reminisces about a time in his youth when his sister Julia borrowed his airgun to shoot her governess, and Beach mentions that he also had an airgun when he was young. Later, Emsworth sees Baxter outside bending over to pick up a cigarette. Acting on an impulse inspired by his childhood memories, Emsworth shoots Baxter with the airgun through a window. Baxter angrily comes into the room, thinking that George shot him again. Constance, however, suspects that Emsworth shot Baxter. Jane saw Emsworth shoot Baxter and threatens to tell Constance unless he writes a letter to Abercrombie giving him the land agent job. Emsworth writes the letter for her. Baxter eavesdropped on their conversation and knows Emsworth shot him. To keep Baxter from telling Constance, Emsworth reluctantly offers him his old job as secretary, which Baxter gladly accepts. However, Beach later delivers a note from Baxter in which he declines the job and says he will leave Blandings. Emsworth fears Baxter has decided to tell Constance after all, and Jane advises him to deny everything Baxter says. Furthermore, Beach announces he is resigning. Constance admits she shot Beach with George's airgun on an impulse. Though Emsworth had thought he remembered Julia shooting the governess, it had actually been Constance. Emsworth is alarmed about their indispensable butler resigning but relieved that Constance can hardly reproach him now. In front of Constance, Baxter accuses Emsworth of shooting him, which Emsworth denies, and says he was willing to return as secretary until Emsworth shot him a second time, though Emsworth only shot him once. Constance wants Baxter to stay, but Emsworth insists that Baxter will go, and that Jane will marry Abercrombie as she wants to. Beach tells Emsworth that he is resigning because he acted on an impulse and shot Baxter (though Baxter mistakenly thought Emsworth shot him again). He is not resigning because of Constance and says her shot actually missed. Emsworth convinces Beach to stay by telling him that Baxter is leaving, and decides to test his aim by again shooting Baxter through a window. Baxter shouts and immediately leaves on his motorcycle. Beach raises a glass of port in a toast to Emsworth's success.
Жариялану тарихы
"Импульсті жаратылыстар", "Блэндлингстегі қылмыс толқыны" қайта жазылған түпнұсқа әңгіме 1914 жылдың қазан айында Т. Виктор Холл салған суреттерімен Strand журналында жарық көрді. Ол сол айда Луций Вулкотт Хичкок салған суреттерімен McClure's журналында да жарияланды. "Импульсті жаратылыстар" 1993 жылы жинақталған Plum Stones жинағына енгізілгенге дейін Тони Рингтің түсіндірмесімен кітап түрінде жарық көрмеді. "Импульсті жаратылыстар" әңгімесінде басты кейіпкер, сэр Годфри Таннердің Джевонс есімді жеке қызметшісі бар, ол өте білікті және көбінесе міндеттерін өте жақсы орындайды. П. Г. Водхаустың өмірбаянауын жазған Дэвид А. Джейсеннің сөзіне қарағанда, Джевонс – Водхаустың әйгілі кейіпкері Дживстің алдағысы, ол да өте білікті жеке қызметші. "Блэндлингстегі қылмыс толқыны" "Импульсті жаратылыстардан" қайта жазылды және түпнұсқа әңгімеден жиырма жылдан астам соң жарық көрді. "Блэндлингстегі қылмыс толқыны" 1936 жылдың қазан айында екі бөлімге бөлініп Saturday Evening Post журналында, ал 1937 жылдың қаңтарында Гилберт Уилкинсон салған суреттерімен The Strand Magazine журналында жарияланды. Бұл әңгіме 1949 жылы Скотт Мередит таңдаған Вудхаус әңгімелерінің жинағы "The Best of Wodehouse" кітабына енді, ол АҚШ-та Pocket Books баспасынан шықты. Ол сондай-ақ 1981 жылы АҚШ-та Ticknor & Fields баспасынан шыққан және D. R. Bensen редакциялаған, ал кіріспесін Исаак Азимов жазған Wodehouse on Crime жинағына қосылды. 1949 жылы Muller баспасынан шыққан және Невилл Хилдич редакциялаған Ұлыбританиялық "In Praise of Humour" антологиясында "Блэндлингстегі қылмыс толқыны" әңгімесінен үзінді келтірілді.
"Creatures of Impulse", the original story which "The Crime Wave at Blandings" was rewritten from, was published in October 1914 in the Strand with illustrations by T. Victor Hall. It was published in the same month in McClure's with illustrations by Lucius Wolcott Hitchcock. "Creatures of Impulse" was not published in book form until it was included in the 1993 collection Plum Stones, with commentary by Tony Ring. In "Creatures of Impulse", the main character, Sir Godfrey Tanner, has a valet named Jevons, who is very competent and usually performs his duties flawlessly. According to David A. Jasen's biography of P. G. Wodehouse, Jevons was a predecessor to Wodehouse's well known character Jeeves, who is also a very competent valet. "The Crime Wave at Blandings" was rewritten from "Creatures of Impulse" and was published more than twenty years after the original story. "The Crime Wave at Blandings" was published in October 1936 in two parts in the Saturday Evening Post, with illustrations by Charles LaSalle. It was published in The Strand Magazine in January 1937, with illustrations by Gilbert Wilkinson. The story was collected in The Best of Wodehouse, a 1949 collection of Wodehouse stories selected by Scott Meredith, published in the US by Pocket Books. It was included in the 1981 collection Wodehouse on Crime, published by Ticknor & Fields in the US and edited by D. R. Bensen with a foreword by Isaac Asimov. The UK anthology In Praise of Humour, published by Muller in 1949 and edited by Neville Hilditch, included an excerpt from "The Crime Wave at Blandings".
Бейімделулер
1939 жылы "Блэндингстегі қылмыс толқыны" радио драмасы эфирге шықты, онда С. В. Франс Лорд Эмсворт рөлінде, Теа Холм Джейн рөлінде, Дж. Б. Роу Бич рөлінде, Глэдис Янг Леди Констанс рөлінде, Карлтон Хоббс Руперт Бакстер рөлінде, ал Роберт Холланд Джордж рөлінде ойнады. Оны Джон Читл қойды. "Блэндингстегі қылмыс толқыны" 1967 жылы "Водхаустың әлемі" телесериалының "Лорд Эмсворт және Блэндингстегі қылмыс толқыны" атты эпизоды ретінде теледидарға бейімделді. 1985 жылы оқиға Блэндингс радио сериясының екі эпизодына бейімделді. "Блэндингстегі қылмыс толқыны" 2013 жылы "Блэндингс" телесериалының төртінші эпизоды ретінде қайтадан бейімделді.
A radio dramatisation of "The Crime Wave at Blandings" aired in 1939, with C. V. France as Lord Emsworth, Thea Holme as Jane, J. B. Rowe as Beach, Gladys Young as Lady Constance, Carleton Hobbs as Rupert Baxter, and Robert Holland as George. It was produced by John Cheatle. "The Crime Wave at Blandings" was adapted for television as an episode of The World of Wodehouse in 1967, under the title "Lord Emsworth and the Crime Wave at Blandings". In 1985, the story was adapted into two episodes of the Blandings radio series. "The Crime Wave at Blandings" was adapted for television again in 2013, as the fourth episode in the series Blandings.